statystyki

Rażąca niewdzięczność to utrata darowizny. Ojciec zabierze dom córce, która się nim nie opiekowała

autor: Adam Makosz09.02.2015, 20:00
nieruchomość

Darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanegoźródło: ShutterStock

Pan Michał darował córce dom z posesją. Zaraz po podpisaniu aktu notarialnego mężczyzna poważnie zachorował i wymagał przez kilka tygodni stałej opieki. Córka była jedyną osobą z najbliższej rodziny, która mogła udzielić mu pomocy. – Po otrzymaniu majątku przestała się jednak w ogóle mną interesować. W dodatku wiedząc, że po zawale byłem w stanie krytycznym, zdeponowała wszystkie moje oszczędności na podstawie podrobionego pełnomocnictwa – opowiada czytelnik, który zastanawia się, czy może odebrać niewdzięcznej córce darowane nieruchomości.

Odwołanie darowizny jest w takiej sytuacji uzasadnione i dopuszczalne. Kodeks cywilny przewiduje dwie sytuacje, w których można żądać zwrotu pochopnie przekazanego majątku. Są nimi niedostatek darczyńcy lub rażąca niewdzięczność obdarowanego.

O rażącej niewdzięczności nie można mówić w każdej sytuacji, w której darczyńca jest zwyczajnie niezadowolony ze sposobu postępowania obdarowanego (np. wybór innego kierunku studiów, zawarcie małżeństwa z inną osobą niż wskazana przez rodzica) lub sposobu zachowania względem niego samego. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, przesłanka rażącej niewdzięczności ma kwalifikowany charakter. Odnosi się więc do zachowań, które oceniając rozsądnie, muszą być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę. Do takich zalicza się na przykład popełnienie przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu, czci albo mieniu, ciężkie naruszenie obowiązków rodzinnych, naruszenie godności osobistej ze świadomością i w nieprzyjaznym zamiarze (por. wyrok SN z 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II CSK 68/2010).

Historia opisana przez pana Michała pozwala przypuszczać, że obdarowana córka dopuściła się względem niego rażącej niewdzięczności. O ile przyczyną nieudzielenia pomocy ojcu w czasie choroby mógł być hipotetycznie brak realnych możliwości sprawowania opieki (kobieta mogła przebywać za granicą lub sama chorowała), to ewidentnym przykładem pokrzywdzenia darczyńcy jest wyłudzenie jego pieniędzy. Posłużenie się podrobionym pełnomocnictwem w celu wprowadzenia pracowników banku w błąd co do dyspozycji posiadacza rachunku to poważne przestępstwo. Chociaż czytelnik nie ma prawnego obowiązku zawiadamiania o nim organów ścigania, to w związku z odwołaniem darowizny (np. na drodze sądowej) mogą one zająć się sprawą z urzędu.

Oprócz popełnienia przestępstwa przeciwko darczyńcy za rażącą niewdzięczność może zostać uznane drastyczne naruszenie obowiązków rodzinnych. Podobnie będzie, gdy obdarowany nie pomaga darczyńcy, wbrew przyjętemu na siebie obowiązkowi w załatwianiu bieżących spraw lub uporczywie uchyla się od obowiązku alimentacyjnego. Przy ocenie stopnia niewdzięczności są brane pod uwagę relacje obdarowanego z darczyńcą. Podstawą do żądania zwrotu podarowanego majątku nie może być jedynie niewłaściwy sposób życia obdarowanego, o ile nie wpływa on bezpośrednio na relacje z darczyńcą. Sama niewdzięczność nie czyni darowizny nieważną z mocy prawa, lecz uzasadnia jedynie prawo jej odwołania. Jeżeli darczyńca z tego prawa skorzysta, obdarowany będzie musiał zwrócić mu darowany przedmiot.


Pozostało jeszcze 64% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane