Nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa gospodaruje Agencja Nieruchomości Rolnych (ANR) i to ona jest stroną ewentualnej sprzedaży takiego gruntu.

Chcąc wyzbyć się niektórych z nieruchomości, agencja sporządza ich wykaz, który ogłasza w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, przez okres 14 dni przed dniem ogłoszenia przetargu.

Uprawnienia ANR względem gruntu

● W ciągu 5 lat od sprzedaży przez ANR gruntu rolnego agencji przysługuje prawo jego odkupu (z wyjątkiem nieruchomości położonych w granicach specjalnych stref ekonomicznych). Wykonanie tego prawa polega na złożeniu przez agencję nabywcy nieruchomości rolnej oświadczenia o wykonaniu tego prawa. Nabywca musi wówczas przenieść na agencję własność nieruchomości, w zamian otrzymując cenę i koszty sprzedaży oraz nakłady, jakie poniósł na nieruchomość.
● W przypadku odsprzedaży nieruchomości przez nabywcę w ciągu 5 lat, Agencji Nieruchomości Rolnych przysługuje prawo jej pierwokupu. Oznacza to, że grunt może być sprzedany osobie trzeciej tylko wówczas, gdy agencja nie wykona swojego prawa.

Jeżeli jednak wartość szacunkowa nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży przekracza równowartość 10 tysięcy kwintali żyta (wartość tę ustala się stosownie do przepisów o podatku rolnym) – dodatkowo ogłasza się przetarg w prasie o zasięgu wojewódzkim lub krajowym.

Nieruchomości rolne Skarbu Państwa mogą być sprzedawane w drodze przetargu ustnego (licytacja) lub przetargu ofert pisemnych, tzw. konkurs ofert.

Przy czym agencja może zastrzec, że w przetargu mogą uczestniczyć konkretne osoby fizyczne lub podmioty gospodarcze, wówczas mamy do czynienia z tzw. przetargiem ograniczonym. 

1,96 mln ha ziemi rolnej pozostaje w zasobach Skarbu Państwa
17 tys. zł kosztował średnio hektar państwowego gruntu rolnego w 2011 r.
92,5 tys. przetargów na sprzedaż tych gruntów przeprowadziła ANR w 2011 r.

Z reguły jednak stosowany jest przetarg nieograniczony, w którym każdy chętny może wziąć udział.

Po zakupie ziemi od Skarbu Państwa użytki rolne właściciela nie mogą jednak przekroczyć 500 ha.