Choć od 28 marca zaczyna obowiązywać tzw. duża nowelizacja prawa o ustroju sądów powszechnych, to spora część zmian została odłożona w czasie. Dotyczy to dwóch najbardziej kontrowersyjnych – przekazania przez prezesów sądów dyrektorom części kompetencji w zakresie administrowania jednostką (obligatoryjnie zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2013 r.) oraz ocen okresowych sędziów i prokuratorów (zaczną funkcjonować 28 marca 2013 r.).

Natomiast jutro wchodzą w życie przepisy, zgodnie z którymi sądy będą dzieliły się na dwa wydziały – cywilny i karny, a inne wydziały (np. pracy czy rodzinny) będą tworzone, gdy minister sprawiedliwości uzna to za uzasadnione i wyda w tym celu zarządzenie.

I tutaj jednak ustawodawca w przepisach przejściowych postanowił, że zmiany będą wprowadzane stopniowo. Dopóki bowiem szef resortu nie wyda odpowiednich aktów wykonawczych, struktura sądów powszechnych nie zmieni się.

Nowy system ocen

Nowy system ocen

źródło: DGP

Sędziowie i prokuratorzy nie ukrywają, że liczą, iż wszystkie te przepisy nigdy nie znajdą zastosowania w praktyce. W Trybunale Konstytucyjnym na rozpatrzenie czekają bowiem dwa wnioski o zbadanie noweli u.s.p. pod kątem jej zgodności z ustawą zasadniczą.

W żadnej z tych spraw nie wyznaczono jeszcze terminu rozpraw. Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia wystosowało więc do TK apel o przyśpieszenie rozpoznania wniosków.

Pozytywna zmiana

Nie wszystkie jednak zmiany, jakie wprowadza nowela u.s.p., są negatywnie oceniane przez środowisko sędziowskie. Przedstawicielom Temidy podobają się przepisy zmieniające skład kolegium sądu okręgowego. Obecnie bowiem jego uczestnikami są jedynie sędziowie okręgowi. Po 28 marca połowę składu będą musieli stanowić sędziowie sądu rejonowego.

– O tę zmianę zabiegaliśmy w Ministerstwie Sprawiedliwości od początku prac nad reformą wymiaru sprawiedliwości – mówi Rafał Puchalski, wiceprezes Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia.

Jego zdaniem wprowadzenie do kolegium sądu okręgowego sędziów rejonowych było konieczne, gdyż ten organ wykonuje wiele zadań, które dotyczą także ich.

Zgodnie bowiem z u.s.p. kolegium sądu okręgowego m.in.:
● wyraża opinię o projekcie podziału czynności w sądzie okręgowym i sądach rejonowych,
● przedstawia opinię o kandydatach na stanowiska sędziów sądów rejonowych i okręgowych,
● wyraża opinię o kandydatach na wiceprezesa sądu okręgowego oraz prezesów i wiceprezesów sądów rejonowych,
● rozpatruje wnioski wynikające z wizytacji i lustracji sądów.