17 postępowań w sprawie wprowadzania klientów w błąd prowadzi obecnie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Dotyczą one m.in. reklam, promocji, loterii, kwizów i konkursów SMS-owych. Co roku urząd nakłada na przedsiębiorców stosujących nieuczciwe reklamy milionowe kary finansowe.

Przedsiębiorcy ryzykują

Walka z wprowadzaniem konsumentów w błąd rozpoczyna się od wszczęcia przez urząd postępowania wyjaśniającego.

– Prowadzi się je w sprawie, co oznacza, że nie jest skierowane przeciwko konkretnym przedsiębiorcom – wyjaśnia Agnieszka Franczak z biura prasowego UOKiK.

Na tym etapie urząd bada jedynie sam mechanizm wprowadzania konsumentów w błąd. Jeżeli jednak materiały zgromadzone w jego trakcie wskazują na prawdopodobieństwo naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, wszczynane jest postępowanie właściwe.

– Jest ono prowadzone przeciwko przedsiębiorcy. W przypadku uznania praktyki za niezgodną z prawem postępowanie może zakończyć się nałożeniem kary w wysokości do 10 proc. ubiegłorocznego przychodu przedsiębiorcy – wyjaśnia Agnieszka Franczak.

Innymi słowy – im większa skala działalności przedsiębiorcy, tym wyższa kara.

Przekonał się o tym w 2009 r. operator sieci Era, który za reklamę wprowadzającą w błąd musiał zapłacić ponad 8 mln zł kary. To jedna z najwyższych kar nałożona przez UOKiK za stosowanie nieuczciwej reklamy.

UOKiK przy wymierzaniu sankcji bierze pod uwagę nie tylko kondycję finansową sprawcy naruszenia, ale także to, ile zarobił on lub zamierzał zarobić na wprowadzaniu konsumentów w błąd.

Wszczęcie postępowania przez UOKiK nie zawsze musi się kończyć nałożeniem na firmę kary finansowej.

– W toku postępowania przed prezesem urzędu przedsiębiorca może zobowiązać się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom zarzucanym przez urząd – tłumaczy Krzysztof Saganowski, prawnik z kancelarii Sołtysiński Kawecki & Szlęzak.

W takim przypadku prezes może nałożyć na przedsiębiorcę obowiązek wykonania tych zobowiązań. Przy tego typu decyzji nie stosuje się art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczący nakładania kar.

Jeżeli prezes urzędu wyda już decyzję stwierdzającą, że praktyka przedsiębiorcy narusza zbiorowe interesy konsumentów, firma może odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Należy to zrobić za pośrednictwem prezesa UOKiK w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia decyzji.