1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1555; dalej: u.p.w.). Wprowadza ona wiele zmian w stosunku do dotychczasowej regulacji, a w szczególności odnośnie do opłat i opłat podwyższonych, które będą ponoszone za korzystanie z wód.
Dotychczas były one uregulowane w ustawie z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.; dalej: p.o.ś.). Obecnie jest to rozdział 5 prawa wodnego zatytułowany „Instrumenty ekonomiczne w gospodarowaniu wodami”. Należy zwrócić uwagę, że w art. 268 ust. 1 prawa wodnego zostały wymienione instrumenty ekonomiczne, w tym opłaty i opłaty podwyższone. Mają one jednak całkowicie różną naturę prawną. Mianowicie opłaty podwyższone, jakkolwiek mają oddziaływać za pośrednictwem bodźców ekonomicznych, mają walor sankcji. Stanowią one rodzaj administracyjnej kary pieniężnej w rozumieniu art. 189b kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). W myśl tego przepisu przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Różnice pomiędzy opłatami a opłatami podwyższonymi są widoczne i odczuwalne dla przedsiębiorców również ze względu na konsekwencje podatkowe. W art. 23 ust. 1 pkt 16 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.), jak i w art. 16 ust. 1 pkt 19 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2343 ze zm.) zostało wskazane, że do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się kar, opłat i odszkodowań oraz odsetek od tych zobowiązań z tytułu nieprzestrzegania przepisów w zakresie ochrony środowiska. Na gruncie polskiego prawa podatkowego należy zatem uznać, że opłaty za korzystanie ze środowiska, w tym opłaty za usługi wodne, są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu, natomiast administracyjne kary pieniężne, w tym opłaty podwyższone – już nie. Zatem obciążają one dochód podatnika.

KOMENTARZ DO USTAWY ZNAJDZIESZ TUTAJ>>