statystyki

Jak bezdzietne małżeństwo ustrzeże się przed zachłannością rodziny zmarłego

autor: Małgorzata Piasecka - Sobkiewicz07.08.2015, 19:00
Czy można uniknąć odwołania testamentu?

Czy można uniknąć odwołania testamentu?źródło: ShutterStock

Na wypadek śmierci spadkodawca swobodnie dysponuje swoim majątkiem. Jednak bezdzietny małżonek może wyłączyć od dziedziczenia rodziców i rodzeństwo jedynie wtedy, gdy sporządzi ważny testament na rzecz drugiego.

Reklama


Reklama


Czy można odsunąć rodzeństwo od dziedziczenia

Małżonkowie dorobili się sporego majątku. Nie mają wspólnych dzieci ani potomków z innych związków, które mogłyby dziedziczyć z mocy ustawy razem z wdową lub wdowcem. Nie chcą, aby prawo do schedy miało ich rodzeństwo. Dlatego sporządzili dwa testamenty i każdy do spadku powołał wyłącznie drugiego małżonka. Obawiają się, że rodzeństwo zmarłego będzie jednak chciało przejąć przynajmniej część pozostawionego majątku i zażąda wypłaty zachowku. Czy mogą się przed tym ustrzec?

TAK

Rodzeństwo można skutecznie odsunąć od dziedziczenia, sporządzając dwa testamenty na takich zasadach, jak zrobili to małżonkowie. Każdy z nich do spadku powołał wyłącznie drugiego, więc nie będzie wchodziło w rachubę dziedziczenie ustawowe i rodzeństwo małżonka nie będzie po nim dziedziczyło. Przy dziedziczeniu ustawowym obowiązuje bowiem zasada, że w razie braku zstępnych (dzieci, wnuków) do spadku powołany jest małżonek spadkodawcy i jego rodzice. Dopiero wtedy, gdy przynajmniej jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, obejmuje rodzeństwo spadkodawcy w częściach równych. Natomiast w razie śmierci przed otwarciem spadku jednego z rodzeństwa, jego udział spadkowy przypada jego zstępnym. We wszystkich tych przypadkach dziedziczenia z mocy ustawy razem z rodzicami albo rodzeństwem zmarłego małżonek nabywa połowę masy spadkowej. Natomiast cały spadek po zmarłym przypadnie mu wówczas, gdy zostanie powołany do dziedziczenia w testamencie. Spadkodawca nie musi w testamencie wydziedziczać braci i sióstr oraz pozbawiać ich prawa do zachowku, ponieważ nie przysługuje on rodzeństwu, które zostało w nim pominięte. Należy się jedynie małżonkowi, zstępnym oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do dziedziczenia z mocy ustawy, a nie zostali skutecznie wydziedziczeni i pozbawieni prawa do niego.

Podstawa prawna

Art. 931–933, art. 991 ustawy z 23 kwietnia 19064 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.).

Czy sąd stwierdzi nieważność testamentu

Cały swój majątek na wypadek mojej śmierci chcę zapisać żonie, ponieważ nie mamy dzieci. Jednak moja siostra uważa, że zostanie skrzywdzona, skoro odsunę ją od dziedziczenia. Grozi, że zakwestionuje testament i będzie domagała się przed sądem stwierdzenia jego nieważności. Czy sąd dokonuje takiej oceny?

TAK

W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd z urzędu bada, kto jest spadkobiercą oraz czy spadkodawca pozostawił testament. Przy okazji ustala też, czy dokument jest ważny. Nawet pominięta w testamencie siostra, jako spadkobierca ustawowy, który jednak nie został powołany do dziedziczenia, będzie występowała w sprawie jako uczestnik postępowania. Będzie więc mogła wówczas zgłaszać różne wnioski, np. dotyczące ważności testamentu. Sąd nie musi ich jednak uwzględnić, bo testament jest nieważny tylko w sytuacjach wyszczególnionych w kodeksie cywilnym. Na przykład wtedy, gdy zawiera rozporządzenie więcej niż jednego spadkodawcy albo gdy przy jego sporządzaniu nie były zachowane wymagania formalne (bo został napisany na maszynie i tylko własnoręcznie podpisany). Testament jest nieważny również wtedy, gdy testator nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, napisał go jego przedstawiciel bądź przy sporządzaniu wystąpiły wady oświadczenia woli. Chodzi tu o takie przypadki, gdy decyzja co do sposobu rozporządzenia majątkiem na wypadek śmierci nie została przez spadkodawcę podjęta świadomie lub swobodnie albo gdy sporządził akt ostatniej woli pod wpływem błędu lub groźby. Jeżeli więc testament nie będzie obarczony tymi wadami, to sąd nie stwierdzi jego nieważności. Na pewno nie ustali nieważności tylko z tego powodu, że siostra czuje się pokrzywdzona pominięciem w testamencie.

Podstawa prawna


Pozostało jeszcze 52% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 89,90 zł
Zamów abonament

Mam już kod SMS
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Polecane

Reklama

  • Ola(2015-08-16 21:27) Odpowiedz 50

    do Stach.Potwierdzam to jest paranoja.Już dawno powinno być to zmienione.Ślub brałeś ze swoją żoną,to z nią dorobiliście się wspólnego mieszkania.To z nią mieliście wspólnotę majątkową.Dla mnie to jest też niepojęte że musisz spłacać rodzinę żony.

  • stach(2015-08-09 17:30) Odpowiedz 30

    Jestem przykładem w/w urtykułu,3 lata temu zmarła mi żona - nie posiadaliśmy dzieci. Majątku wielkiego nie dorobiliśmy sie , ale pozostało małe nasze mieszkanko. Rodzice żony nie żyją -pozostało 3 skłóconych ze sobą obcych mi ludzi/rodzeństwo żony/ Mają swoje3 rodziny , swoje mieszkania i dzieci . DLACZEGO ja nie mogę na siebie przepisać mieszkania - tylko prowadzić wojny z jej rodzeństwem???Siostry zgodnie z wyrokiem chcą ode mnie biednego chorego rencisty spłaty swojego udziału-JAKI TO ICH UDZIAŁ??? CZY TO NIE JEST KOMUNISTYCZNA PARANOJA??? Co robić???

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama