statystyki

Zachowek – czyli jak otrzymać należny nam spadek

11.04.2014, 07:00; Aktualizacja: 06.06.2014, 11:26
Pieniądze

Roszczenie o zachowek składa się przeciw spadkobiercom testamentowymźródło: ShutterStock

Osoba pominięta w testamencie przez członka najbliższej rodziny w dalszym ciągu może ubiegać się o należną jej część spadku na mocy prawa do zachowku. Na jaką część schedy po zmarłym mogą liczyć najbliżsi członkowie rodziny na mocy prawa?

Reklama


Reklama


Instytucja zachowku jest kontrowersyjnym, a jednocześnie wciąż mało znanym aspektem dziedziczenia.

Co zrobić, gdy testament cię pomija?

Czym tak naprawdę jest zachowek? – O zachowku możemy mówić tylko w przypadku gdy spadkodawca pozostawił testament - tłumaczy Anna Brykczyńska z Brykczyńscy i Partnerzy Adwokackiej Spółki Partnerskiej. - To roszczenie, które przysługuje dzieciom, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, gdyby spadkodawca nie sporządził testamentu - dodaje mec. Brykczyńska. Jak wygląda to w praktyce? Zdarza się, że rodzice lub jeden z żyjących rodziców sporządza testament i powołuje w nim do spadku tylko jedno z dzieci. Np. ojciec-wdowiec mający dwie córki, powołuje do całości spadku po nim tylko jedną. Majątek pozostawiony przez ojca (spadek) to dom o wartości 500 000 zł. Po jego śmierci córka na mocy testamentu otrzymuje całość spadku, czyli całą nieruchomość. W takiej właśnie sytuacji córka ma roszczenie do spadkobiercy, a zatem do swojej siostry, o zachowek.

Co możemy zyskać dzięki zachowkowi?

Jeśli już wiemy, że jesteśmy uprawnieni do zachowku, trzeba jeszcze określić jego wysokość. Kwestię tę regulują przepisy. Osoba, której przysługuje roszczenie o zachowek, ma prawo do połowy udziału, który dziedziczyłaby z ustawy - czyli w sytuacji, gdyby nie było testamentu. W powyższym przykładzie majątek rodziców wynosił 500 tys. zł. Gdyby nie było testamentu siostry, z mocy ustawy, dziedziczyłyby po 50 proc. tej kwoty (po 250 tys. zł). Jedna siostra została jednak pominięta w testamencie, dlatego w ramach zachowku może domagać się połowy takiej sumy - czyli 125 tys. złotych. Jednak uwaga! Od tej reguły istnieje wyjątek. Jeśli uprawnionym do zachowku jest małoletni lub osoba trwale niezdolna do pracy to wówczas wysokość zachowku wynosi 2/3 udziału spadkowego, który przypadłby przy dziedziczeniu ustawowym. W naszym przykładzie byłoby to zatem 175 tys. zł.

Roszczenie o zachowek: jak ubiegać się o swoją część spadku?

W jaki sposób można ubiegać się o należny nam zachowek? Roszczenie o zachowek składa się przeciw spadkobiercom testamentowym. Od momentu ogłoszenia testamentu uprawniony do zachowku ma 5 lat na dochodzenie swoich roszczeń od spadkodawcy. Nie trzeba od razu występować do sądu z pozwem - na początek wystarczy wezwać spadkodawcę do zapłaty kwoty, która przysługuje nam w ramach zachowku. - Warto w tym punkcie zaznaczyć, że przy obliczaniu zachowku bierze się pod uwagę darowizny i zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę, jednak i tu istnieją pewne wyjątki - wskazuje mec. A. Brykczyńska. Przy ustalaniu wysokości zachowku nie dolicza się do spadku:

• drobnych darowizn, zwyczajowo przyjętych w danych stosunkach np. ubrania, lub lekarstwa, prezenty świąteczne;

• darowizn uczynionych przed więcej niż 10 laty licząc wstecz od otwarcia spadku;

• darowizn dla osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku;

• darowizn uczynionych przed upływem 10 miesięcy do momentu narodzin dziecka powołanego do spadku;

• darowizn uczynionych małżonkowi przed zawarciem związku małżeńskiego.

Źródło: brykczynscy.pl

Jak przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza? >>

Reklama


Źródło:Informacja prasowa

Polecane

Reklama

  • StAAbrA(2014-06-06 21:51) Odpowiedz 1010

    Zachowki powinny być zlikwidowane . To spadkodawca , albo inny darczyńca powinni dysponować swoimi aktywami , a nie tzw. ustawodawca - czyli mafia de facto . I , nie troska o pominiętych tymi łaskawcami kieruje , umówmy się .

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • alina(2014-04-11 18:13) Odpowiedz 86

    Marta !!! a dlaczego miałaby nie dostać siostra zachowku? Tylko dlatego, że jest lepiej sytuowana od Ciebie? Więc dostanie TYLKO zachowek, a ty mieszkanie i resztę dorobku rodziców. Rodzice mieli dwie córki, czyżby jedna była gorsza a druga lepsza??? No i dzięki Bogu, że istnieje instytucja zachowka.

  • Tosiek(2016-03-14 09:24) Odpowiedz 74

    Moim zdaniem zachowek powinien zostać zlikidowany. Chciałbym aby moja ostatnia wola została spełniona. Dlaczego ktoś ma decydować za mnie ? Ja chyba najlepiej wiem kto zasługuje na spadek po mojej śmierci. I skoro zapisałem to w testamencie , świadomy na umyśle. Nikt nie powinien tego zmieniać. Oczywiście osoby pominięte w testamencie będom innego zdania. Ale to nie one a Ja chce decydować i skoro je pominąłem to miałem widocznie ważne powody.

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • Anja(2014-04-29 14:02) Odpowiedz 24

    przy dziedziczeniu ustawowym też się należy !!! Kto to pisze i wprowadza ludzi w błąd !!! Jeżeli rodzice wszystko przepiszą na syna za życia, a potem nie sporządzą testamentu i spadek jest pusty to co, np.córce się nic nie należy !!! Każdy głupi widzi, że coś jest nie haloooo !!!

  • Mirona(2014-04-11 14:30) Odpowiedz 20

    Brykczyńscy kiedyś załatwiali mi sprawy testamentowe, jak wiemy w naszym kraju różnie z tym bywa

  • cogito(2014-04-11 14:17) Odpowiedz 20

    @ Lokomotywa
    Podziwiam twoją pewność siebie przy wydawaniu opinii, że zachowek należy się także spadkobiercom ustawowym (tj. także wtedy, gdy dziedziczenie jest z ustawy, a nie testamentowe) Mówisz kategorycznie: "taki przepis". Ale nie wiesz, albo zapomniałeś, że na podstawie tego samego przepisu przez wieeeeele lat sądy orzekały, że zachowek występuje tylko w przypadku pozostawienia przez spadkodawcę testamentu.
    Przepis ten stanowił i nadal stanowi, że: "Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy BYLIBY powołani do spadku z ustawy, należą się ..." (art. 991 § 1 kc). BYLIBY oznacza, że nie są.
    Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze prawniczej wyrażany był jednolicie pogląd, że instytucja zachowku ma zastosowanie tylko w przypadku dziedziczenia testamentowego. Tak też stało w podręcznikach akademickich przeznaczonych dla studentów prawa. Ten przepis nie uległ zmianie. Tylko teraz sądy coraz częściej interpretują go inaczej opierając się na orzeczeniu sądu, który nagle (nie wiadomo dlaczego) wyraził przeciwny pogląd.
    Może sprawa dotyczyła wtedy "swojaka", a teraz inne sądy - nieświadome tego - na tym się wzorują :)

  • kasia(2014-04-20 13:52) Odpowiedz 10

    Marto istnieje umowa dozywotnia sporzdzona przez notariusza ze rodzice przekazuja tobie za opieke /poczytaj w tym temacie/ i nikomu juz zachowek sie nie nalezy przy takiej umowie , pozdrawiam

  • Wanda(2015-04-16 14:02) Odpowiedz 10

    A czy mozna sie ubiegac o zachowek po uplywie 5 lat

  • 12(2014-05-04 12:11) Odpowiedz 10

    Państwo w ogóle nie powinno mieszać się do tego co człowiek (właściciel) zrobi ze swoim majątkiem. Zachowek jest wywłaszczeniem na cel prywatny i bez słusznego odszkodowania. A więc jest niezgodny z Konstytucją RP.

  • Ps(2014-07-14 23:08) Odpowiedz 00

    @ StAAbrA

    Dla mnie to jest oczywiste.

  • kamila(2014-04-13 15:06) Odpowiedz 06

    a co w sytuacji, gdy ojciec wydziedziczył córkę ( akt notarialny ) i darował cały majątek siostrzeńcowi. Cz dzieci wydziedziczonej cccccórki maja prawo do zachowku ?

  • marta(2014-04-11 14:15) Odpowiedz 03

    A co jeżeli ja opiekuję się rodzicami,mam z nimi kontakt-praktycznie żyjemy razem,pomagamy sobie i przepiszą mi mieszkanie bo nie mam gdzie mieszkać i chcą bym je ja dostała- straciłam wszystko po rozwodzie a moja siostra ma rodzinę, dom,firmę i ma słabszy kontakt z rodzicami..

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • Michał(2014-04-11 10:20) Odpowiedz 00

    @2

    Szczęśliwie w tym przypadku, nie mamy w Polsce systemu precedensowego.

  • ANDRZEJ(2014-06-02 08:20) Odpowiedz 00

    ACO JESLI BABCIA ZAPISALA WNUCZCE NOTARJALNIE MIESZKANIE ZA DOZYWOTNIO OPIEKIE. WNUCZKA MIESZKA W SZWECJI I NIE OPIEKOWALA SIE BABCIO TYLKO WRAZ ZE SWOJO MATKO ODDALA DO DOMU W KTURYM BYLA PONAD 2 LATA. MIESZKANIE CALY CZAZ WYNAJMUJE.JA JAKO SYN MAM WYROK SODU I NALEZY MNISIE ZACHOWEK PO MOJEJ MATCE. WYSYLALEM PISMA DO SZWECJI I WRACALY RZEKOMO JUZ TAM GDZIE MIESZKALA NIE MNIESZKA.MATKA JEJ NA DODATEK PRACUJE W POLICJI IUTRUDNIA KONTAKT Z CORKO.CO WTAKIM WYPADKU MAM ROBIC.

  • agnieszka(2014-05-09 15:20) Odpowiedz 00

    Polecam ”Praktyczny poradnik prawa spadkowego z wzorami pism” Mariusza Korcyla powstał z myślą o studentach prawa, administracji, ekonomii i zarządzania, a także osobach, które na co dzień nie są związane ze stosowaniem prawa.

  • Jarek(2014-04-12 18:41) Odpowiedz 00

    @marta
    Jak to co? Musisz pożyczyć rodzicom sumę pieniędzy zbliżoną lub większą jak wartości mieszkania i wpisać tą pożyczkę do działu IV księgi wieczystej. Wtedy spadek będzie miał wartość zerową lub ujemną - odziedziczysz zadłużone mieszkanie.

  • Lokomotywa.(2014-04-11 11:00) Odpowiedz 00

    owszem, że się należy, a rzeczona glosa krytyczna jest na dość niskim poziomie merytorycznym. Bo skoro przy obliczaniu zachowku uwzględnia się dokonane darowizny to się je uwzględnia. Taki przepis. Pretensje proszę na Wiejską, nie na Plac Krasińskich

  • qweerty(2014-04-11 09:43) Odpowiedz 00

    Zgodzę się z poglądem co do zasady, iż zachowek "powinien przysługiwać wyłącznie" pominiętym spadkobiercom ustawowym, gdy spadkodawca sporządził testament. Niestety orzecznictwo (przynajmniej część sądów) stoi na stanowisku, iż zachowek należy się również spadkobiercom ustawowym, w sytuacji gdy spadek jest pusty ponieważ spadkodawca swój majątek darował za życia - tak: wyrok z dnia 13 lutego 2004 r. II CK 444/02 (z glosą krytyczną E. Gil-Rzeteckiej)

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama