statystyki

Gutowski, Kardas: Nowelizacja procedury cywilnej metodą punktowego łatania dziur

autor: Maciej Gutowski, Piotr Kardas20.12.2017, 07:23; Aktualizacja: 20.12.2017, 07:35
prawo, przepisy, sąd, wyrok, orzeczenie

Negatywne konsekwencje kazuistycznego i przeredagowanego kodeksu mają być ograniczane formalizmem, wysokimi opłatami i zwiększoną władzą sędziów. Zatem nihil noviźródło: ShutterStock

Przedstawiony przez Ministerstwo Sprawiedliwości projekt zmiany kodeksu postępowania cywilnego nie napawa optymizmem. Bijący z uzasadnienia rozmach blednie już przy lekturze pierwszych przepisów. Natarczywie rzuca się w oczy rozdźwięk między deklaracjami projektodawców a treścią przedstawionych rozwiązań.

Uzasadnienie wskazuje na potrzebę przemodelowania procesu cywilnego, poprawę systemu zarządzania sprawą i zabezpieczenie praw strony. Wedle deklaracji zmiany służyć mają wyłącznie usprawnieniu postępowania i poprawie pozycji obywatela przed sądem. Wspierane są statystycznymi danymi MS, alarmującymi wzrostem liczby spraw cywilnych w sądach oraz wydłużeniem czasu ich rozpoznawania, badaniami akcentującymi negatywną społeczną ocenę przewlekłości postępowań, nagminnego opóźniania rozpraw, złej organizacji pracy, niewłaściwego traktowania uczestników, wreszcie wyrokowania w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy. Trudno kwestionować słuszność tych spostrzeżeń. Dążenie do zmiany tego stanu rzeczy to cel szczytny. Tyle, że konfrontacja diagnozy i zamysłów z  proponowanymi rozwiązaniami wskazuje, że także tym razem wyszło jak zawsze.

Jeśli przedstawione przez MS oceny uznać za trafne, a cel za uzasadniony, to niezbędna jest kompleksowa modyfikacja procedury cywilnej. Zmiany funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych nie można osiągnąć, dokonując wybiórczych, punktowych korekt. Tymczasem projektodawcy zdecydowali się właśnie na takie, cząstkowe i niespójne rozwiązanie. Łatwo dostrzec, że w istocie obejmuje modyfikacje powierzchowne, ukierunkowane jednostronnie, przygotowane z perspektywy sędziów. W konsekwencji propozycje niewystarczające. Co więcej w znacznym zakresie oparte na archaicznych założeniach.

Wadliwość punktowej metody naprawy procedur dobrze widać na tle wielokrotnie zgłaszanych zastrzeżeń wobec obecnego systemu funkcjonowania sądownictwa. Wydaje się nie budzić wątpliwości, że zmiana praktyki stosowania prawa w sprawach cywilnych wymaga wprowadzenia regulacji mających na celu: (1) zniesienie lub co najmniej istotne ograniczenie barier sądowych związanych z nadmiernie wysokimi opłatami sądowymi, (2) stworzenie spójnego system reguł postępowania, w  tym uproszczenia i ujednolicenia procedur, ograniczenia postępowań incydentalnych i odrębnych, zwiększenia znaczenia trybu procesowego, (3) odejście od przestarzałych koncepcji utożsamiających sprawność orzekania wyłącznie z ograniczeniami w sferze gromadzenia dowodów, (4) rozwój elektronicznego dostępu do sądów i elektronicznych doręczeń; digitalizację akt, (5) odformalizowanie postępowania, (6) rozwój procedur polubownych, (7) wzrost znaczenia posiedzeń przygotowawczych, w trakcie których planowany byłby w sposób efektywny przebieg postępowania; (8) zapewnienie ciągłości rozprawy, (9) naprawę mechanizmów korzystania z biegłych, (10) redukcję przyczyn kasacji orzeczeń, (11) efektywne zarządzanie zasobami ludzkimi, (12) ograniczenie mechanizmów władczych i urzędowych w  sądach w kierunku bardziej przyjaznym dla obywateli.


Pozostało jeszcze 73% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Komentarze (4)

  • urge(2017-12-20 15:27) Zgłoś naruszenie 42

    Adwokaci Kardas i Gutowski kwiczą, czyli jest dobrze.

    Odpowiedz
  • Profesor Siedlecki(2017-12-22 21:13) Zgłoś naruszenie 20

    Od kiedy p. Gutowski i p. Kardas są autorytetami z zakresu nauki procesu. Cały artykuł to prima aprilis. Rozumiem gdyby głos zabrał Profesor Wiśniewski, Profesor Korzan, Profesor Manowska, Profesor Krześ, Profesor Błaszczykowska a to to jakieś nieporozumienie.

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • Wyborca PIS(2017-12-20 21:29) Zgłoś naruszenie 04

    Panowie nie z mojej bajki ale diagnoza celna. Popieram.

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Galerie

Polecane