statystyki

Patologie w sądownictwie administracyjnym: Wykładnia contra legem coraz popularniejsza

autor: Wojciech Serafiński04.11.2017, 08:15
NSA niepotrzebnie mnoży wątpliwości, najczęściej nie uzasadniając dokonywanych wykładni i często nie odnosząc się do argumentów oraz wykładni prezentowanej przez podatników

NSA niepotrzebnie mnoży wątpliwości, najczęściej nie uzasadniając dokonywanych wykładni i często nie odnosząc się do argumentów oraz wykładni prezentowanej przez podatnikówźródło: ShutterStock

W orzecznictwie sądów administracyjnych coraz częściej utrwalają się linie, które nie tylko są trudne do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, lecz także często pozostają wręcz contra legem.

Reklama


Sądownictwo administracyjne boryka się od lat z patologiami. Są wśród nich m.in.: ignorowanie podatników, rozbieżności w orzecznictwie, nieuzasadnione prawnie zmiany linii orzeczniczych lub trwanie latami w błędnych liniach i coraz częściej spotykana wykładnia contra legem (niezgodna z ustalonym przez ius interpretandi kanonem wykładni przepisów prawa, akceptowanym przez doktrynę prawa, sądy i inne organy). Znakomitym i jakże aktualnym przykładem takiej wykładni dokonywanej przez sądy administracyjne są orzeczenia niweczące wolę ustawodawcy wskazaną w art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zwolnienie od opodatkowania należności zagranicznych żołnierzy).

Spór dotyczył formy pełnionej służby (wyznaczenia lub skierowania) oraz tego, czy wymienione w przepisie podmioty mogły realizować wskazane zadania w ramach jednostek wojskowych, czy także poza nimi. Ostatecznie po wielu latach rozbieżności w orzecznictwie, jakie miały miejsce do końca 2010 r., NSA rozstrzygnął go na korzyść podatników, dokonując wykładni secundum legem (wyrok z 17 stycznia 2011 r., sygn. akt II FPS 5/10).

Orzecznicze rozbieżności

Analizowany przepis zmienił brzmienie 1 stycznia 2011 r. Spowodowało to, że obecnie zwolnienie przysługuje tylko tym żołnierzom, którzy realizują wymienione w nim zadania w ramach jednostek wojskowych. Wcześniej przysługiwało wszystkim – bez względu na ich przynależność do jednostki wojskowej. W wyniku zmiany spór odżył na nowo, a NSA – dokonując wzajemnie wykluczających się ocen – znów doprowadza do niekonstytucyjnego różnicowania podatników, mimo że mają oni te same cechy relewantne.

W wyroku z 30 czerwca 2016 r. NSA uznał, że w analizowanym przepisie chodzi o jednostki wojskowe w rozumieniu ustawy o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa (II FSK 1102/14), a więc tylko o polskie jednostki wojskowe. Sąd kompletnie nie uzasadnił jednak swej oceny i nie wyjaśnił, z jakich przepisów, reguł czy zasad wynika.

Inaczej tę kwestię ocenił ten sam NSA w wyrokach z 23 kwietnia 2015 r. (II FSK 724/13) i z 18 listopada 2016 r. (II FSK 2639/14). W wyroku z 13 lipca 2016 r. NSA wskazał wręcz, że nie ma „żadnych podstaw prawnych, aby wobec braku odesłania w art. 21 ust. 1 pkt 83 lit. a) u.p.d.o.f. do stosowania definicji pojęcia »jednostka wojskowa« zgodnie z rozumieniem przepisów konkretnej ustawy stosować definicję tego pojęcia mniej korzystną dla podatnika” (II FSK 2030/14).

Inny skład orzekający NSA – w wyroku z 14 grudnia 2016 r. – wskazał, że przepis ma zastosowanie wyłącznie do żołnierzy skierowanych (II FSK 3392/14). Odmiennego zdania był NSA w wyroku z 3 sierpnia 2016 r. (II FSK 1548/14).


Pozostało jeszcze 82% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Polecane

Reklama

Komentarze (8)

  • Bert(2017-11-04 17:04) Zgłoś naruszenie 110

    Ciekawe rzeczy powiada pan serafiński - sądy administracyjne : "ignorują podatników", "rozbieżności w orzecznictwie", "wykładnia contra legem". Na ile znam sposób argumentacji tego pana, to wykładnia contra legem jest raczej jego specjalnością. Nie polecam.

    Odpowiedz
  • gerwazy(2017-11-05 12:00) Zgłoś naruszenie 70

    Proponuję na sędziów administracyjnych brać jeszcze więcej niż do tej pory historyków prawa i filozofów prawa oraz innych oderwanych od życia teoretyków z wydziałów prawa i administracji. Więcej ich, WIYNCYJ!!! Będzie na pewno lepiej.

    Odpowiedz
  • logik(2017-11-04 10:55) Zgłoś naruszenie 712

    sądy STALINOWSKIE w Polsce należy jak najszybciej rozpędzić i utworzyć nowe z nowych ludzi. Obecnych tzw. sędziów potraktować co najmniej jak UB-eków (SB-ków), bo to jeszcze gorsza zaraza (to byli "nadzorcy" wspólnie z prokuraturą). Dla "zasłużonych sędziów" zastosować program CELA+ Oni nauczeni są bezkarności. Dopóki sędziowie i prokuratorzy nie będą odpowiadać za bezprawie i z hukiem wylatywać, to nic się nie zmieni.

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • Liberal(2017-11-05 10:44) Zgłoś naruszenie 51

    Sądy administracyjne w porównaniu z powszechnymi to jak Rolls Royce przy Syrence.

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • mm(2017-11-04 15:36) Zgłoś naruszenie 50

    podatki to nie całość orzecznictwa sądowoadministracyjnego. może redaktorzy zwróciliby uwagę na absurdy izb ogólnoadministracyjnych. np. od dekady NSA ma własną definicję "linii zabudowy", która jest sprzeczna z definicją, jaką architekci i urbaniści uczą się na studiach (brak definicji legalnej). orzekają o czymś o czym nie mają bladego pojęcia.

    Odpowiedz
  • al(2017-11-04 16:50) Zgłoś naruszenie 41

    Sądy administracyjne to dramat. Sam uważam, że poziom sędziów jest żenujący, ale patrząc na ostatnie propozycje legislacyjne płynące z kręgów rządowych mam poważne wątpliwości czy pierwsza i druga władza są w stanie je uzdrowić. Co drugi pomysł legislacyjny albo jest niekonstytucyjny, albo opresyjny wobec obywateli ! Tak jakby ktoś z dnia na dzień przełożył całemu aparatowi wajchę i wydał dyspozycję: "walić szarych obywateli, liczy się Lewiatan". I mówię to jako wyborca prawicy. RPO też jest za mało aktywny, czepia się spraw ideolo, ale np. fiskalne strzyżenie obywateli jakoś mu specjalnie nie przeszkadza.

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama