Unijne przepisy nie wymagają, aby wpisywać EPS do krajowych rejestrów obejmujących dokumenty potwierdzające prawa do spadku. Polski ustawodawca uznał jednak, że zarejestrowanie w Rejestrze Spadkowym ma trzy zalety: zwiększa skuteczność EPS-ów wydawanych przez polskie sądy lub sporządzanych przez polskich rejentów, czyni bardziej wiarygodnym Rejestr Spadkowy i ogranicza ryzyko wydawania sprzecznych orzeczeń bądź dokumentów potwierdzających prawo do spadku.
Unijne przepisy nie wymagają, aby wpisywać EPS do krajowych rejestrów obejmujących dokumenty potwierdzające prawa do spadku. Polski ustawodawca uznał jednak, że zarejestrowanie w Rejestrze Spadkowym ma trzy zalety: zwiększa skuteczność EPS-ów wydawanych przez polskie sądy lub sporządzanych przez polskich rejentów, czyni bardziej wiarygodnym Rejestr Spadkowy i ogranicza ryzyko wydawania sprzecznych orzeczeń bądź dokumentów potwierdzających prawo do spadku.
EPS potwierdza prawa do spadku lub do zapisu windykacyjnego, przysługujące spadkobiercom, zapisobiercom windykacyjnym, zapisobiercom, wykonawcom testamentów i zarządcom spadku (tylko po osobach zmarłych 17 sierpnia 2015 r. lub później), gdy majątek znajduje się za granicą. Europejskie poświadczenia spadkowe wywołują skutki prawne we wszystkich krajach UE. W ten sposób ułatwiają wykazywanie praw do spadku i umożliwiają szybsze objęcie schedy po śmierci spadkodawcy. Przygotowywane są według jednolitego wzoru. EPS jest alternatywą dla sądowych postanowień stwierdzających nabycie spadku i notarialnych potwierdzeń dziedziczenia.
Prawo wydawania EPS mają sądy i notariusze. Osoba ubiegająca się o ten dokument może swobodnie wybrać, z której drogi skorzysta.
● Sąd z urzędu doręcza jej postanowienie o wydaniu EPS razem z pouczeniem o tym, jaki środek odwoławczy jej przysługuje. Wnioskodawca otrzymuje postanowienie o wydaniu EPS i poświadczony jego odpis. Aby otrzymać uzasadnienie postanowienia, musi o to wystąpić w ciągu tygodnia od jego doręczenia. Jeśli tego nie zrobi, sąd sporządzi uzasadnienie tylko po wniesieniu środka odwoławczego w ustawowym terminie. Z urzędu sąd doręcza też postanowienie o sprostowaniu, zmianie lub uchyleniu albo zawieszeniu skutków EPS razem z pouczeniem o przysługującym środku odwoławczym. Otrzymują je wszystkie osoby, które dostały wcześniej poświadczone odpisy. Na postanowienie o wydaniu, sprostowaniu, zmianie lub uchyleniu albo zawieszeniu skutków EPS przysługuje zażalenie. Nie można natomiast wnieść skargi kasacyjnej na postanowienie sądu drugiej instancji.
● Czynności związanych z wydaniem EPS można dokonać też u rejenta. Sporządza on protokół i stwierdza w nim wydanie, sprostowanie, zmianę lub uchylenie EPS, zawieszenie jego skutków bądź odmowę dokonania tych czynności. Wypis z protokołu doręcza klientowi z urzędu razem z pouczeniem o przysługującym mu środku odwoławczym. Na czynności notariusza można wnieść zażalenie do sądu, natomiast na postanowienie sądu drugiej instancji nie przysługuje kasacja. Nie przysługuje też skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W ciągu tygodnia na żądanie osoby biorącej udział w czynności rejent pisze uzasadnienie.
Wpis do Rejestru Spadkowego notariusz opatruje bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Już z chwilą dokonania wpisu otrzymuje za pośrednictwem systemu zawiadomienie o zarejestrowaniu i możliwości uzyskania potwierdzenia ze wskazaniem numeru wpisu. W razie niezarejestrowania dostaje o tym informację. Adnotację o zarejestrowaniu zamieszcza na EPS, podaje tam numer wpisu, dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę wykonania czynności z nim związanych.
Do Rejestru Spadkowego EPS wpisuje niezwłocznie z urzędu sąd albo notariusz, który go wydał. Opłata za wydanie wynosi 300 zł w sądzie, 400 zł u notariusza, plus 5 zł – za wpis do Rejestru Spadkowego.
Gdy czynności dotyczące EPS łączą się z wydatkami, notariusz ma prawo domagać się od klienta zaliczki na ich pokrycie (określa wysokość należnej kwoty i termin wpłaty). W razie niezłożenia jej ma prawo odmówić dokonania czynności notarialnych. Jeśli zainteresowany nie jest w stanie zapłacić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinien wystąpić z wnioskiem do sądu rejonowego (właściwego dla jego miejsca zamieszkania) o zwolnienie z całości lub części wydatków.
Możliwość skorzystania z EPS jest korzystna w razie objęcia schedy spadkowej po osobie, która wyemigrowała, dorobiła się majątku za granicą, ulokowała pieniądze w tamtejszym banku i tam zmarła. Obowiązuje zasada, że prawem właściwym dla przeprowadzenia sprawy spadkowej jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, w którym zazwyczaj przebywał i gdzie znajdowało się centrum jego egzystencji. Jednak przyszły spadkodawca może wybrać prawo państwa, którego ma obywatelstwo w chwili dokonywania tego wyboru lub w chwili śmierci, i któremu będą podlegały jego sprawy spadkowe. Powinien to określić w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości w testamencie.
Podstawa prawna
Art. 7 ustawy z 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1311 ze zm.), (wprowadza zmiany do art. 95 ustawy z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 164 ze zm.). Art. 1 ustawy z 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1137). Art. 1–5 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o notariacie, oraz ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1358). Rozporządzenie ministra sporawiedliwości z 7 września 2016 r. w sprawie sposobu uiszczania i wysokości opłat za wpisy dokonywane w Rejestrze Spadkowym przez notariusza albo sąd (Dz.U. poz. 1420).
Dalszy ciąg materiału pod wideo
Powiązane
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama