statystyki

Kodeks postępowania karnego: Przyczyny odwoławcze bardziej bezwzględne

autor: Marcin Świerk25.01.2016, 07:29; Aktualizacja: 25.01.2016, 10:09
Prawo

Wśród licznych propozycji zmian zamieszczono w nim tę dotyczącą sposobu wyznaczania składu orzekającego (art. 351 par. 1 k.p.k.) i konsekwencji jego naruszenia (art. 439 par. 1 pkt 2 k.p.k.).źródło: ShutterStock

Światło dzienne ujrzał projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Wśród licznych propozycji zmian zamieszczono w nim tę dotyczącą sposobu wyznaczania składu orzekającego (art. 351 par. 1 k.p.k.) i konsekwencji jego naruszenia (art. 439 par. 1 pkt 2 k.p.k.). O ile zmiana tej pierwszej regulacji ma na pierwszy rzut oka charakter raczej kosmetyczny (ale niestety tak nie jest – o czym niżej), o tyle rewolucyjna jest druga: pomysł rozszerzenia katalogu tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych o naruszenie art. 351 par. 1 i 2.

Otóż zgodnie z art. 439 par. 1 pkt 2 w planowanym brzmieniu sąd odwoławczy – niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu stwierdzonego uchybienia na treść orzeczenia – uchyla zaskarżone orzeczenie m.in. wtedy, gdy sędzia lub sędziowie powołani do orzekania w sprawie zostali wyznaczeni „z pominięciem reguły wskazanej w art. 351 par. 1 k.p.k.”. Regułą tą – zarówno w proponowanym, jak i w aktualnym brzmieniu tego przepisu – jest wyznaczanie sędziego lub sędziów w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron listy sędziów danego sądu lub wydziału. Odstępstwo od takiego sposobu wyznaczenia sędziów dopuszczalne jest tylko z powodu choroby sędziego lub „innej usprawiedliwionej niemożności wykonywania obowiązków służbowych” (obecnie „z innej ważnej przyczyny”).

Innymi słowy zdanie pierwsze art. 351 par. 1 statuuje regułę, wedle której wyznacza się sędziego albo sędziów, zaś w zdaniu drugim tego paragrafu opisano wyjątkowe sytuacje, w których odstępstwo od reguły jest dopuszczalne. Wykładnia językowa obu wskazanych przepisów prowadzi zatem do paradoksalnego wniosku, że wyznaczenie sędziego albo sędziów zgodnie z art. 351 par. 1 zdanie 2 stanowić będzie w każdym wypadku bezwzględną przyczynę odwoławczą. Skoro bowiem zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 439 par. 1 pkt 2 przyczyną uchylenia orzeczenia ma być wyznaczenie sędziego albo sędziów „z pominięciem reguły wskazanej w art.351 par. 1”, a regułę tę wyznacza data wpływu sprawy i jawna lista sędziów, to zgodne z prawem wyznaczenie sędziów według zdania drugiego tegoż przepisu skutkować musi uchyleniem orzeczenia. Rozwiązaniem tego problemu jest albo zmiana proponowanego art. 439 par. 1 pkt 2 poprzez wskazanie, że chodzi o wyznaczenie sędziego albo sędziów w sposób sprzeczny z art.351 par. 1 (bez odniesienia jedynie do reguły w nim zawartej), albo posiłkowanie się wykładnią celowościową przy dekodowaniu norm z art. 439 par. 1 pkt 2 k.p.k.

Ale z umieszeniem wśród katalogu przyczyn odwoławczych naruszenia art. 351 par. 1 k.p.k. wiąże się jeszcze inny problem. Nie kwestionując istotności tego, w jaki sposób wyznaczano sędziego albo sędziów – choćby z uwagi na konieczność budowania zaufania do sądu – nietrudno jednak wyobrazić sobie trudności w ustaleniu zaistnienia tej przyczyny odwoławczej. Obecne brzmienie art. 439 par. 1 pozwala na ustalenie – w znakomitej większości wypadków – wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych na podstawie samej lektury akt sprawy. Z reguły nie ma potrzeby do sięgania po jakiekolwiek inne dokumenty. Tymczasem ustalenie, że sędziego albo sędziów wyznaczono wskutek odstąpienia od reguły z art. 351par. 1 zd.1 i uczyniono to z innego powodu niż choroba lub inna usprawiedliwiona niemożność wykonywania obowiązków służbowych, może być nie tylko utrudnione, ale też wybitnie ocenne. Co więcej, wymagać będzie badania innych, niż zawarte w aktach, dokumentów i innych niż wynikające z akt, okoliczności.


Pozostało 30% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane