Aneta Mościcka: Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt ustawy o ochronie pokrzywdzonego i świadka, która ma zagwarantować pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwami i świadkom w procesach karnych. Chodzi m.in. o wsparcie psychologiczne, ochronę na czas procesu karnego, ochronę osobistą i pomoc w zakresie zmiany miejsca pobytu lub zatrudnienia. Czy proponowane rozwiązania są wystarczające?

Piotr Kłys, założyciel i prezes Stowarzyszenia Pomocy Ofiarom Przestępstw i Wypadków Drogowych „Feniks”, przewodniczący Komisji dialogu obywatelskiego ds. różnorodności i przeciwdziałania dyskryminacji przy Urzędzie Miasta Łodzi: Przedstawiony przez ministerstwo projekt jest próbą odpowiedzi zarówno na wymogi wynikające z norm przyjętych w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady z lat 2011 i 2012 oraz – przynajmniej w założeniach – na wielokrotnie postulowane przez organizacje pozarządowe i media społeczne zapotrzebowanie na regulację praw osób pokrzywdzonych oraz świadków w postępowaniach karnych. Niestety, na tym etapie prac – czyli bez przedłożenia szczegółowych rozporządzeń wykonawczych – trudno przyjąć proponowane rozwiązania jako ostateczne spełnienie oczekiwań osób pokrzywdzonych. Niewątpliwie jest to krok w dobrym kierunku, pozostawia jednak wiele do życzenia. Przede wszystkim ustawa odwołuje się wielokrotnie do niejednoznacznych kryteriów ocennych przyzwalając tym samym na różne traktowanie wymagających wsparcia w analogicznych przypadkach. Drugi, znacznie istotniejszy problem, to wprowadzenie rozwiązań strukturalnych, niefunkcjonujących dotychczas w systemie prawnym w Polsce: powołanie instytucji policyjnego koordynatora, zabezpieczenie dostępności opieki psychologów, powierzenie organom policji zadań z zakresu ułatwienia dostępu do zatrudnienia, zmiany miejsca zamieszkania czy zapewnienia opieki zdrowotnej. Pociąga to za sobą konkretne nakłady i inwestycje – kadrowe, infrastrukturalne i finansowe – i to znaczne. Wydaje się więc, że przyjęcie ostatecznej wersji ustawy przez Sejm będzie najłatwiejszym działaniem w zakresie ochrony i pomocy osobom pokrzywdzonym, zaś rzeczywiste problemy ujawnią się w działaniach wykonawczych. Wreszcie, zakres proponowanej ustawy dotyczy praw osób pokrzywdzonych wyłącznie w stosunkowo niedługim okresie postępowania karnego, nie obejmując czasem wieloletnich czy trwałych skutków bycia ofiarą przestępstwa.