Obowiązek powołania KPK nakłada na nas dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2011/82 w sprawie ułatwień związanych z transgraniczną wymianą informacji dotyczących przestępstw lub wykroczeń związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego (dyrektywa „cross border enforcement”), którą musimy implementować. KPK ma zostać utworzone przy centralnej ewidencji pojazdów i będzie prowadzone przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

Jego zadaniem będzie przekazywanie informacji na temat pojazdów, którymi złamano przepisy, i ich właścicieli lub posiadaczy analogicznym punktom innych państw UE – z wyjątkiem Danii i Irlandii.

Piraci bez granic

W ten sposób polski KPK będzie mógł pozyskiwać informacje na temat zagranicznych kierowców, którzy przekraczają u nas prędkość, nie korzystają z pasów bezpieczeństwa, ignorują sygnalizację świetlną, jeżdżą pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających, rozmawiają podczas jazdy przez telefon komórkowy czy prowadzą motocykl bez kasku.

Wymiana danych pomiędzy punktami kontaktowymi odbywać się będzie niezależnie od tego, jaki charakter (karny czy administracyjny) mają w systemie prawa danego kraju naruszenia przepisów ruchu drogowego. W niektórych krajach (Włochy, Austria, Francja, Holandia czy Wyspy Brytyjskie) np. przekroczenie prędkości jest zagrożone sankcją administracyjną, a nie karną, co Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zamierza wprowadzić także w Polsce.

Wnioski o uzyskanie informacji na temat sprawców przestępstw i wykroczeń będą mogły składać policja, Inspekcja Transportu Drogowego, straże gminne i miejskie, Straż Graniczna oraz Służba Celna.

Zmiany w mandatach

Jednocześnie KPK będzie przekazywał dane kierowców służbom innych państw, w których polscy kierowcy złamali powyższe przepisy ruchu drogowego.

– Do tej pory skutecznie egzekwowali kary od polskich kierowców np. Austriacy czy Holendrzy. Po wejściu w życie nowych przepisów będą mogły to robić także organy z pozostałych unijnych państw – mówi Adam Jasiński, prawnik z Inspekcji Transportu Drogowego.

By wprowadzić te zmiany, projekt przewiduje nowelizację niektórych przepisów w ustawach o policji, Straży Granicznej, strażach gminnych, transporcie drogowym oraz w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenie.

Szczególnie istotna jest zmiana tej ostatniej ustawy, polegająca na zmianie art. 98.

– Obecna konstrukcja tego przepisu pozwala jedynie na ukaranie mandatem karnym kierowcy z innego państwa tylko podczas bezpośredniej kontroli drogowej. Nie można wystawić mandatu kredytowanego osobie będącej na naszym terytorium czasowo, niemającej stałego miejsca zamieszkania lub pobytu – tłumaczy Adam Jasiński.

Zgodnie z planem ustawa ma wejść w życie 7 listopada.

Etap legislacyjny
Projekt skierowany do konsultacji międzyresortowych