Sztywne ceny

Wyłączenie indywidualne znajduje zastosowanie do porozumień, które jednocześnie przyczyniają się do polepszenia produkcji, dystrybucji lub do postępu technicznego lub gospodarczego, zapewniają nabywcy lub użytkownikowi odpowiednią część wynikających z porozumień korzyści, nie nakładają na zainteresowanych przedsiębiorców ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia tych celów, i nie stwarzają możliwości wyeliminowania konkurencji na rynku.

W sytuacji gdy porozumienie ograniczające konkurencję nie korzysta z któregoś z dwóch pierwszych rodzajów wyłączeń, przedsiębiorca w dalszym ciągu może starać się dowodzić, iż porozumienie, którego jest uczestnikiem, spełnia ww. przesłanki do zastosowania wyłączenia indywidualnego.

Przykładowo porozumienie wertykalne, w ramach którego ustalona została sztywna cena odsprzedaży, nie korzysta z wyłączenia de minimis – tego rodzaju porozumienie jest zakazane bez względu na udziały rynkowe jego uczestników. Przedmiotowe porozumienie nie korzysta także z wyłączenia grupowego – z takiego wyłączenia mogłoby korzystać porozumienie ustalające maksymalne ceny odsprzedaży lub wprowadzające rekomendacje cenowe.

W dalszym ciągu uczestnik porozumienia może jednak starać się wykazywać prokonkurencyjny charakter porozumienia, tj. spełnienie ww. przesłanek do zastosowania wyłączenia indywidualnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III SK 21/11). 

To przedsiębiorca ma wykazać, że ograniczenie konkurencji było korzystne

Ceny sztywne odsprzedaży mogą niekiedy mieć prokonkurencyjny charakter. Zgodnie z przywołanym orzeczeniem SN może to mieć miejsce w sytuacjach, w których ograniczenie konkurencji cenowej między dystrybutorami danego towaru dostarczanego przez dostawcę ułatwia wejście na rynek.

Zagwarantowanie określonej marży członkom sieci dystrybucji pozwala bowiem przekonać sprzedawców do wprowadzenia towarów nowego uczestnika rynku do własnej oferty handlowej, przyczyniając się tym samym do zwiększenia dostępności towarów.

Gwarancja określonego poziomu marży sprzedawcy może być także niezbędna do tego, aby skłonić go do zachęcania klientów do zapoznania się z nowym produktem, wskazania odpowiedniego korzystania z towaru oraz do jego zakupu. 

Wejście na dany rynek nowego gracza, niezależnie od tego, na ile okaże się skuteczne, podnosi poziom konkurencji między dotychczasowymi uczestnikami rynku, którzy przynajmniej w założeniu powinni zareagować na działania nowego konkurenta.