Od dzisiaj obowiązuje nowe rozporządzenie określające procedury postępowania straży granicznej w związku ze stosowaniem kontroli operacyjnej. Wszystkie informacje i dowody zgromadzone podczas stosowania podsłuchu rozmów telefonicznych, kontroli zawartości przesyłek czy e-maili muszą być dokumentowane w formie komunikatów za każdy dzień kalendarzowy prowadzenia tajnej operacji. Materiały, które pozwalają na wszczęcie śledztwa, muszą zostać zarchiwizowane tak, aby można było je następnie odtworzyć bez uszczerbku. Te, które mają mniejsze znaczenie, można natomiast dokumentować w formie streszczenia.

Materiały mające szczególne znaczenie dowodowe i procesowe gromadzi się w odrębnych zbiorach tworzonych dla poszczególnych osób, grup przestępczych czy obiektów. Po ich zapisaniu straż graniczna przekazuje materiały prokuratorowi generalnemu lub właściwemu prokuratorowi okręgowemu. Musi robić to za pośrednictwem przedstawiciela organu Straży Granicznej wnioskującego o zarządzenie kontroli. Materiały, które nie zawierają dowodów pozwalających na wszczęcie procesu lub które z różnych powodów nie mogą zostać w nim wykorzystane, podlegają protokolarnemu zniszczeniu.

Nowe rozporządzenie zostało wydane z uwagi na obowiązującą od 11 czerwca 2011 r. nowelizację ustawy o straży granicznej. Pojawiły się w niej zapisy mające na celu podniesienie efektywności kontroli sądu i prokuratora nad czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi straży granicznej. Jej funkcjonariusze muszą teraz dołączać do wniosku o wyrażenie sądowej zgody na stosowanie podsłuchu czy zainstalowanie ukrytych kamer materiały, które uzasadniają potrzebę stosowania takiej formy kontroli. Straż graniczna ma za to możliwość występowania o tzw. zgodę następczą. Jeżeli w toku czynności operacyjnych strażnicy trafią na ślad nowego przestępstwa lub dodatkowego podejrzanego, o których nie było mowy w sądowym zezwoleniu na podsłuch, mogą starać o zalegalizowanie dodatkowego dowodu. Wcześniej takie materiały często trafiały do kosza.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 25 sierpnia 2011 r. w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Straż Graniczną kontroli operacyjnej oraz przechowywania i przekazywania wniosków i zarządzeń, a także przechowywania, przekazywania oraz przetwarzania i niszczenia materiałów uzyskanych podczas stosowania tej kontroli (Dz.U. z 2011 r. nr 201, poz. 1190).