Parlament uchwalił nowelizację ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Głównym założeniem tejże nowelizacji była zmiana przepisów dotyczących zakazów stadionowych.

Nasza ustawa rozróżnia dwa rodzaje zakazów stadionowych – tzw. zakazy klubowe oraz zakazy sądowe. Pierwsze z nich są nakładane przez kluby piłkarskie – organizatorów meczów, w trybie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Natomiast zakazy sądowe są szczególnego rodzaju środkami karnymi nakładanymi przez sądy powszechne na podstawie przepisów prawa karnego i procedury karnej.

Pozytywnie należy ocenić rozszerzenie zakresu zastosowania zakazów klubowych na mecze wyjazdowe z udziałem drużyny nakładającej zakaz (dotychczasowe zakazy dotyczą tylko meczów na własnym stadionie klubu).

Mecze międzypaństwowe

Naszym zdaniem zakazy te byłyby w pełni skuteczne, gdyby dotyczyły dodatkowo meczów innych organizatorów, tj. innych klubów piłkarskich, jak również związku piłkarskiego czy spółki Ekstraklasa SA.

Zakazy sądowe zaś rozciągać się mają na wszelkie imprezy masowe (również pozasportowe), w tym wszystkie mecze piłkarskie, zarówno własnej drużyny, jak i innych drużyn lub kadry narodowej oraz obejmować będą również zagraniczne mecze wyjazdowe.

Dla usprawnienia działania zakazów stadionowych korzystnym rozwiązaniem byłoby przyznanie możliwości nakładania zakazów stadionowych przez związek piłkarski. Zakazy te przypominałyby konstrukcją zakazy klubowe, mogłyby być wpisywane do bazy orzeczonych zakazów stadionowych. W praktyce zakazy te dotyczyłyby głównie meczów kadry narodowej.

Czas obowiązywania

Obecnie zakaz klubowy może być nałożony na okres maksymalnie dwóch lat, zaś zakaz sądowy – od dwóch do sześciu lat. Uważamy, że okresy trwania obu rodzajów zakazów powinny być ujednolicone do poziomu obecnej regulacji zakazu sądowego.

Ponadto w przypadku recydywy oraz w razie wystąpienia szczególnie uzasadnionych przesłanek powinna zostać wprowadzona możliwość nałożenia zakazu dożywotniego. Środek taki nowelizacja przewiduje już w przypadku zakazów sądowych. Wydaje się, że również kluby powinny mieć możliwość stosowania zakazu dożywotniego. Takie rozwiązanie sprawdza się m.in. w Anglii.

Nowelizacja przewiduje również wprowadzenie obowiązku nakładania sądowego zakazu stadionowego na recydywistów, podczas gdy do tej pory w stosunku do recydywistów orzeczenie zakazu było fakultatywne. Zmiana taka z pewnością mieć będzie silny charakter prewencyjny.

W naszej ocenie niezależnie od klasycznych zakazów sądowych do procedury karnej powinien zostać wprowadzony nowy szczególny środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego zakazu wstępu na wyczerpująco wymienione imprezy masowe.

Nowelizacja przewiduje stworzenie globalnego systemu identyfikacji kibiców piłkarskich, który, w odróżnieniu od systemu obecnie funkcjonującego, obejmowałby informacje dotyczące wszystkich nałożonych na kibiców zakazów stadionowych oraz inną dokumentację z pobytu kibica na stadionie piłkarskim.

W naszej ocenie nowelizacja powinna swoim zakresem objąć także zasady wprowadzania danych do systemu. W przypadku klubów brak niezwłocznego wprowadzenia informacji o nałożeniu zakazu stadionowego powinien stanowić wykroczenie karane surową karą pieniężną.

Ponadto system identyfikacji kibiców powinien być prowadzony przez związek piłkarski jako podmiot sprawujący ogólny zarząd nad organizacją rozgrywek piłkarskich w Polsce. Dostęp do systemu powinien przysługiwać klubom piłkarskim, policji, wojewodzie oraz innym podmiotom uprawnionym do nadzorowania bezpieczeństwa imprez masowych.

System identyfikacji

Słusznym rozwiązaniem wydaje się wprowadzenie obowiązkowej elektronicznej karty kibica, uprawniającej do zakupu karnetów oraz pojedynczych biletów na mecze piłkarskie. Umożliwi to kontrolę kupujących bilety, weryfikację ich tożsamości oraz umieszczenie danych w globalnym systemie identyfikacji kibiców piłkarskich.

Zakaz stadionowy będzie skuteczny jedynie wtedy, gdy zapewni, że objęty nimi kibic nie pojawi się na meczu. Połączenie sądowego zakazu stadionowego z obowiązkami osobistego stawiennictwa w jednostce organizacyjnej policji lub miejscu wskazanym przez komendanta policji wymaga doprecyzowania, jak długo osoba ma pozostać w danym miejscu. Konieczność zdeponowana paszportu lub dowodu osobistego na czas trwania masowej imprezy sportowej za granicami kraju ocenić należy zaś pozytywnie. Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest jednak wprowadzenie dozoru elektronicznego dla osób z sądowymi zakazami stadionowymi.