Jeszcze tylko miesiąc mają samorządowcy na złożenie oświadczeń majątkowych za ubiegły rok. Termin na ich złożenie upływa 30 kwietnia. Informacja o stanie majątkowym wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast dotyczy ich majątku odrębnego oraz majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. Niezłożenie oświadczenia majątkowego w tym terminie dla szefa gminy czy radnego może się wiązać z utratą mandatu. Przed zastosowaniem tej sankcji będzie należało wezwać zainteresowanego do jego złożenia. Po bezskutecznym upływie terminu radny będzie tracił swój mandat.

Co w informacji

Osoba składająca oświadczenie majątkowe określa w nim przynależność poszczególnych składników majątkowych, dochodów i zobowiązań do majątku odrębnego i majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową. Oświadczenie majątkowe wraz z kopią swojego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) za rok poprzedni i jego korektą składają w dwóch egzemplarzach:

● radny – przewodniczącemu rady gminy,

● wójt, przewodniczący rady gminy – wojewodzie,

● zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta – wójtowi.

Wojewoda i przewodniczący rady gminy przekazują wójtowi kopie oświadczeń majątkowych, które im złożono.

Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym wójtowie, burmistrzowie oraz prezydenci miast, jak również radni składają pierwsze oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od złożenia ślubowania. Kolejne oświadczenia majątkowe są składane przez wskazane osoby co roku do 30 kwietnia, według stanu na 31 grudnia roku poprzedniego oraz na dwa miesiące przed upływem kadencji. Z kolei zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta składają pierwsze oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od powołania na stanowisko lub od dnia zatrudnienia. Do pierwszego oświadczenia majątkowego osoby, o których mowa, musiały dołączyć informację o sposobie i terminie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli prowadziły ją przed dniem powołania lub zatrudnienia. Również i w tym przypadku kolejne oświadczenia majątkowe są składane co roku do 30 kwietnia, według stanu na 31 grudnia roku poprzedniego oraz w dniu odwołania ze stanowiska lub rozwiązania umowy o pracę.

Kontrola i analiza

Analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonują osoby, którym złożono oświadczenie majątkowe. Oznacza to, że w przypadku radnych będzie to przewodniczący rady gminy. Z kolei oświadczenie przewodniczącego rad oraz wójta przeanalizuje wojewoda. Wójt natomiast skontroluje oświadczenie swojego zastępcy czy sekretarza gminy. Zgodnie z przepisami osoby, którym złożono oświadczenie majątkowe, przekazują jeden egzemplarz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe. Oświadczenie majątkowe przechowuje się przez sześć lat.

Analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonuje również urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe. Analizując oświadczenie majątkowe, urząd skarbowy uwzględnia również zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) małżonka osoby składającej oświadczenie. Podmiot dokonujący analizy jest uprawniony do porównania treści analizowanego oświadczenia majątkowego oraz załączonej kopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) z treścią uprzednio złożonych oświadczeń majątkowych oraz z dołączonymi do nich kopiami zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT).

Organy analizujące oświadczenie nie mogą przekazywać swoich funkcji. Nie ma również możliwości rozszerzenia analizy i kontroli oświadczeń przez podmioty nieupoważnione do tego ustawowo, np. radę gminy. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 września 2004 r. w sprawie OSK 720/2004 („Gazeta Prawna” 2007/32 str. B4). NSA wskazał, że obecnie obowiązujące przepisy nie dają radzie gminy prawnych możliwości ingerowania w jakikolwiek sposób w czynności wojewody podejmowane w zakresie analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym wójta i nie zezwalają na weryfikowanie informacji przekazanych w trybie art. 24h ustawy o samorządzie gminnym. Oznacza to zdaniem sądu, że w przypadku burmistrzów organem, któremu przedstawia się oświadczenie majątkowe, jest wojewoda. Wojewoda jest więc organem upoważnionym przez ustawę do przeprowadzenia analizy co do przedstawionych informacji. Zdaniem NSA wobec tego, iż kompetencja ta przysługuje wyłącznie wojewodzie, analizy informacji zawartych w oświadczeniu majątkowym burmistrza nie może przeprowadzić ani rada, ani też komisja rewizyjna. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił również, że takiej możliwości nie stwarza radzie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym powierzający radzie wyłącznie ustalanie wynagrodzenia wójta.

W przypadku podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę, podmiot dokonujący analizy oświadczenia występuje do dyrektora urzędu kontroli skarbowej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie z wnioskiem o kontrolę określonego oświadczenia majątkowego. W przypadku odmowy wszczęcia kontroli podmiotowi, który złożył wniosek w tej sprawie, przysługuje odwołanie do generalnego inspektora kontroli skarbowej.