Pan Jan zamówił pralkę na internetowym portalu. Kilka dni później postanowił z niej zrezygnować, jednak dowiedział się, że jest to niemożliwe. Zgodnie z prawem może odstąpić od umowy zakupu w ciągu 10 dni bez podawania przyczyn.

Z zasady jeśli kupujący jest osobą fizyczną i za pośrednictwem internetu lub telefonu zamawia towar od przedsiębiorcy, w celu niezwiązanym bezpośrednio z prowadzeniem działalności gospodarczej, ma prawo z niego zrezygnować w ciągu 10 dni. Są jednak wyjątkowe sytuacje, kiedy zwrot towaru zależeć będzie tylko od dobrej woli sprzedawcy lub regulaminu sklepu. Trudniej zrezygnować z towaru osobom kupującym na działalność gospodarczą, w opcji licytacji lub kupującym od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Konsument, czyli osoba fizyczna, która nabywa rzecz w celach niezwiązanych z prowadzeniem firmy, aby wycofać się z nieprzemyślanego zakupu, musi wykonać kilka czynności formalnych przewidzianych przepisami prawa. Po pierwsze ma obowiązek pisemnego poinformowania sprzedawcy o rezygnacji z towaru. Należy pamiętać, że rezygnacja nadesłana pocztą elektroniczną lub przekazana telefonicznie nie wywiera określonych przepisami skutków prawnych.

Odstąpienie od umowy

Termin na odstąpienie od umowy liczy się od dnia dostarczenia towaru. Do jego zachowania wystarczy wysłać odpowiednie oświadczenie przed jego upływem. Warto wiedzieć, że sprzedawca musi poinformować kupującego na piśmie m.in. o prawie do odstąpienia od umowy. Jeśli tego nie zrobi, kupujący ma prawo zrezygnować z umowy w ciągu trzech miesięcy.

Towar należy zwrócić niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 14 dni. Przepisy prawa nie stanowią, kto ma zapłacić koszty zwrotu towaru do sprzedawcy. Może określać to umowa lub regulamin sprzedaży.

W przypadku odstąpienia umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań i opłat. Nie może ponosić negatywnych skutków zawarcia umowy. Jeżeli dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty. Sprzedawca nie może zażądać odstępnego. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu (sprawdzenia rzeczy). Tym samym sprzedawca nie może np. odmówić przyjęcia rzeczy w pudełku z widocznymi śladami rozpakowywania.

Bez ulgi

Wśród konsumentów wciąż panuje mit zwrotu towaru do każdego sprzedawcy, w każdej sytuacji. Tymczasem jest to możliwe tylko w określonych prawem przypadkach. Problem ze zwrotem może pojawić się przy zakupie na odległość, w opcji licytacji. Z takiej możliwości korzysta wiele osób. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że przepisów o umowach zawieranych na odległość nie stosuje się do takiej formy zakupu. Sprzedawca może wtedy odmówić przyjęcia towaru. Zwrot zależeć będzie od jego dobrej woli.

Problem ze zwrotem będzie miała również osoba fizyczna kupująca towar na odległość od innej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Kupujący nie ma wówczas statusu konsumenta, czyli słabszego uczestnika rynku zawierającego umowę z przedsiębiorcą. Nie może powołać się na przepisy konsumenckie. Strony w tej transakcji mają równe prawa.

Podobnie jest w przypadku umów pomiędzy przedsiębiorcami. W obu sytuacjach stosuje się ogólne zasady prawa cywilnego, a w umowach firmowych dodatkowo zwyczaj przyjęty w transakcjach danej branży. Możliwość zwrotu towaru zależeć będzie od postanowień umowy.

PRZYKŁAD

Co powinno zawierać oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży

Odstąpienie od umowy ma formę oświadczenia woli i powinno być sporządzone na piśmie. Kupujący wpisuje w nim swoje dane oraz dane sprzedawcy. Na środku warto zatytułować je „Oświadczenie” i zawrzeć następujące sformułowanie: „ja niżej podpisany oświadczam, że odstępuję od umowy zakupu (nazwa towaru)”. Kupujący nie musi podawać przyczyny rezygnacji z towaru. Pismo należy podpisać i sporządzić jego kopię. Do sprzedawcy trzeba wysłać je listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

Podstawa prawna

Ustawa z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271 z późn. zm.).