Małżeństwo nabyło działkę przez zasiedzenie. Do udziału w sprawie nie wezwano jednak wszystkich właścicieli nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie. Brak uczestnictwa właściciela nieruchomości w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nie powoduje jednak nieważności postępowania. Do nieważności postępowania z tego powodu, że skarżącego pozbawiono możliwości działania, może bowiem dojść jedynie w odniesieniu do osoby biorącej udział w postępowaniu, a nie tylko zainteresowanej sprawą.

W sprawie o zasiedzenie jest wielu zainteresowanych. Do kręgu tego należy zaliczyć nie tylko dotychczasowego właściciela i jego spadkobierców, ale także pozostałych – innych niż wnioskodawca – posiadaczy samoistnych, posiadaczy zależnych, osoby dysponujące prawem rzeczowym na zasiadywanej nieruchomości. Zainteresowanymi są tu także posiadacze gruntów sąsiednich, jeżeli roszczą sobie prawo do własności nieruchomości lub przygranicznych pasów gruntu. Jednak stroną (uczestnikiem) postępowania o zasiedzenie jest wyłącznie osoba biorąca udział w sprawie, a nie osoba, która powinna wziąć w niej udział.

Wznowienie postępowania

Zgodnie z art. 510 kodeksu postępowania cywilnego uczestnikiem w postępowaniu nieprocesowym jest tylko ten, kto bierze w tym charakterze udział w sprawie po wskazaniu go przez wnioskodawcę i doręczeniu odpisu wniosku, po wzięciu udziału w sprawie w wyniku własnej inicjatywy lub na skutek wezwania przez sąd.

Zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może natomiast żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania. Art. 524 par. 2 k.p.c. uzależnia dopuszczalność i skuteczność skargi od naruszenia prawa osoby zainteresowanej. Interes tych osób w rozstrzygnięciu sprawy może być bardzo zróżnicowany i różne mogą być także skutki niewzięcia przez nich udziału w postępowaniu.

Naruszenie interesu zainteresowanych niebiorących udziału w sprawie może mieć różnoraki charakter; może dotyczyć tylko uprawnień procesowych (ograniczać je lub ich pozbawiać) albo praw podmiotowych (uszczuplać lub odejmować określone prawo). Często jednak do naruszenia praw zainteresowanego w ogóle nie dochodzi. Jest tak w szczególności wtedy, gdy zainteresowany pozostający poza postępowaniem mentalnie popiera żądanie wniosku lub co najmniej mu się nie sprzeciwia albo nie wykazuje jakiegokolwiek zainteresowania przebiegiem i wynikiem sprawy.

Kto skorzysta ze skargi

Ze skargi o wznowienie postępowania może więc korzystać tylko ten zainteresowany, który nie brał udziału w postępowaniu z przyczyn od siebie niezależnych. Takie stanowisko zapobiega zbyt łatwemu, zbędnemu podważaniu prawomocnych orzeczeń, których znaczna część ma charakter konstytutywny.

W postępowaniu procesowym skargę o wznowienie postępowania – także z powodu nieważności (art. 401 pkt 2 k.p.c.) – może tam wnieść tylko strona, czyli podmiot, który brał udział w postępowaniu i został wymieniony w prawomocnym wyroku.