Zmiany ustawowe przyznają marszałkom województw większe uprawnienia do tworzenia i realizowania regionalnych programów ochrony środowiska, a także udostępniają im środki na ten cel. Mamy więc do czynienia z przykładem delegowania uprawnień na niższy szczebel zarządzania wraz z dostępem do środków, które dotychczas pozostawały w większości w gestii władz centralnych. Znowelizowana ustawa o finansach publicznych wprowadza dodatkowo wartościowe instrumenty finansowe, które pozwalają Narodowemu Funduszowi udostępniać środki nie tylko na pożyczki, ale też na dotacje wojewódzkim funduszom ochrony środowiska. To postęp w porównaniu do dotychczas stosowanych rozwiązań. W konsekwencji obecnie możemy udostępniać środki nie tylko na wsparcie projektów infrastrukturalnych, takich jak kanalizacja czy oczyszczalnie ścieków, ale również na inne działania służące ochronie środowiska w wymiarze lokalnym, np. edukacyjne. Paradoks dotychczas obowiązującego systemu polegał na tym, że obszary wymagające szczególnej ochrony miały najmniej środków na ten cel. Przykładem jest województwo podlaskie, które z powodu słabo rozwiniętego przemysłu dysponowało stosunkowo niewielkimi środkami – zbyt małymi, by pokryć lokalne potrzeby ochrony środowiska. Z konieczności ubiegali się więc o pozyskanie dotacji w NFOŚiGW. Obecnie regionalne projekty mogą być wspierane przez władze województwa. Pamiętajmy, że w efekcie wspomnianej zmiany przepisów rozwiązaniu uległy powiatowe i gminne fundusze ochrony środowiska. Jest to ważny element poprawy finansowania działań prośrodowiskowych.

2 Beneficjenci realizujący lokalnie dotowane projekty środowiskowe skarżyli się na skomplikowane procedury transferu funduszy. Czy teraz się to zmieni?

Nowe przepisy umożliwiają NFOŚiGW nawiązanie lepszej niż dotychczas współpracy z bankami komercyjnymi. Dają nam uprawnienia do wchodzenia w trójstronną współpracę między Funduszem, bankami komercyjnymi i beneficjentami na zasadach satysfakcjonujących wszystkie strony, co nie było tak oczywiste do tej pory. Dotychczas NFOŚiGW dopłacał do oprocentowania kredytów i w efekcie nasze relacje z beneficjentami rozciągały się na długie lata spłat kredytu. Teraz możemy udzielać dopłat do kwot kredytów zaciąganych w bankach komercyjnych. Po zrealizowaniu inwestycji jednorazowo dopłacamy do kredytu, co skutkuje umorzeniem części kwoty kredytu. Ponadto wcześniej ogłaszaliśmy przetarg na pośrednictwo banków w udzielaniu kredytów preferencyjnych, a teraz przepisy dają nam możliwość szerokiej rekrutacji oddziałów wielu banków. Znowelizowane przepisy umożliwiają nam również bardziej efektywne zarządzanie środkami pozostającymi w naszej dyspozycji. Wcześniej zdarzało się, że traciliśmy płynność finansową na koncie podstawowym Funduszu, choć na subfunduszach pozostających w naszej dyspozycji spoczywały ogromne sumy. W konsekwencji byliśmy zmuszeni zaciągać z tego tytułu kredyty w bankach, a nie mogliśmy skorzystać ze środków znajdujących się w subfunduszach. Od początku roku subfundusze zostały zlikwidowane, a ich miejsce zajęły wieloletnie zobowiązania. Takie rozwiązanie daje nam pewność dostępu do środków na wykonanie zobowiązań kilkuletnich. Możemy wykorzystywać je do zarządzania płynnością finansową Funduszu oraz do udzielania pożyczek na przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska.