statystyki

Jak przywrócić państwo prawa w Polsce?

autor: M. Matczak, T. Zalasiński, Ł. Bojarski26.01.2019, 08:30
Nowe otwarcie powinno dotyczyć profesjonalnego działania KRS (potrzeba spojrzenia interdyscyplinarnego, podejścia strategicznego, prowadzenia stałych badań empirycznych), transparentności, stałej komunikacji ze społeczeństwem, regularnego raportowania nt. swoich działań i rozliczalności.

Nowe otwarcie powinno dotyczyć profesjonalnego działania KRS (potrzeba spojrzenia interdyscyplinarnego, podejścia strategicznego, prowadzenia stałych badań empirycznych), transparentności, stałej komunikacji ze społeczeństwem, regularnego raportowania nt. swoich działań i rozliczalności.źródło: ShutterStock

Po pierwsze, przywracanie skutecznego działania instytucji publicznych w Polsce wymaga poszanowania wymogów konstytucyjnych. Po drugie, nad sposobami trzeba myśleć już dzisiaj.

O brona konstytucyjnego ładu w sądowni ctwie sprowadza się w zasadzie do reakcji na kolejne posunięcia obozu władzy, a w obliczu licznych, często równoległych kontrowersyjnych działań rządu trudno pokusić się o spokojny namysł nad tym, co dalej. Trzeba to jednak próbować robić. Trzeba przygotowywać się na różne scenariusze, w tym ten, kiedy do władzy dojdzie, jak się to czasem nazywa, „partia przywrócenia praworządności” czy „większość prokonstytucyjna”. W tym duchu w zeszłym tygodniu Zespół Ekspertów Prawnych i Forum Idei Fundacji im. Stefana Batorego zorganizowały dwudniową konferencję pt. „Jak przywrócić państwo prawa”. O tym, że tego rodzaju refleksja jest potrzebna, mogą świadczyć interesujące wystąpienia i dyskusje nie tylko prelegentów i komentatorów, ale i wyjątkowo licznej (i szacownej!) publiczności. Autorzy referatów za cel postawili sobie przedstawienie sposobu, w jaki możliwe byłoby w przyszłości przywrócenie skutecznego działania instytucji państwa prawa w Polsce. Kluczowym założeniem było, że musi się to dokonać z poszanowaniem wszelkich wymogów konstytucyjnych, np. hierarchii źródeł prawa, gwarancji nieusuwalności sędziów, niezależności władzy sądowniczej, zasad dobrej legislacji i ochrony praw słusznie nabytych (zob. ramka 1). Analizowaliśmy możliwe sposoby osiągnięcia tego celu, scenariusze (czasem alternatywne) przedstawione w sekwencji chronologicznej, ze wskazaniem narzędzi realizacji (uchwała Sejmu, zmiana ustawy, wznowienie postępowania, wszczęcie postępowań sądowych itp.). Przedmiotem analizy były dostępne prawne narzędzia naprawy instytucji, natomiast nie rozważaliśmy szczegółowo, czy przeprowadzenie tych działań jest realne politycznie. Dzisiaj odwołam się do wybranych wątków dyskusji na temat TK oraz KRS (nagrania wszystkich paneli można obejrzeć na facebookowym profilu Fundacji Batorego oraz w Sieciowej Telewizji Obywatelskiej Video-KOD).

Paserstwo konstytucyjne

Od destrukcji TK zaczął rząd, od niego także zaczęła się refleksja nad naprawą. Punktem wyjścia dla prof. Marcina Matczaka i dra Tomasza Zalasińskiego, autorów opinii, była teza, że zmiany osobowe i instytucjonalne, do których doszło przez ostatnie trzy lata, odebrały TK przymiot niezależności od aktualnej władzy politycznej, a także wyraźnie pogorszyły jego działanie. Utrata niezależności wynika zdaniem autorów przede wszystkim z wprowadzenia do trybunału osób, które nie mają statusu sędziów TK, i wydawania orzeczeń z udziałem tych osób. Jest też wynikiem powołania nowego kierownictwa TK niezgodnie z wymogami ustawowymi i konstytucyjnymi oraz rzeczywistego odsunięcia od orzekania czterech sędziów wybranych w poprzednich kadencjach Sejmu.

Trzej sędziowie dublerzy wskazani przez Sejm w grudniu 2015 r. na zajęte już miejsca (a obecnie, po śmierci dwóch z nich, ich następcy) wybrani zostali nielegalnie, wbrew wydanemu przez TK postanowieniu o zabezpieczeniu, które nakazywało wstrzymać wybór do czasu wydania przez TK wyroku. Autorzy podkreślają, że „wybór sędziów dublerów był działaniem w złej wierze i stanowił nadużycie prawa – świadczy o tym pośpieszny i atypowy charakter działania Sejmu i Prezydenta RP”. Przypomnijmy, że Sejm wybrał dublerów w ciągu doby, a prezydent zaprzysiągł ich w nocy.

Autorzy proponują, by usunięcia tych naruszeń dokonał Sejm kolejnej kadencji na podstawie Konstytucji RP i Regulaminu Sejmu. Podstawą prawną jest art. 190 ust. 4 konstytucji, który pozwala na uchylenie rozstrzygnięcia indywidualnego sprzed wydania wyroku TK (uchwały Sejmu o wyborze dublerów to wymieniane w artykule „rozstrzygnięcia w innych sprawach”). Sejm powinien zatem wznowić postępowanie w sprawie wyboru sędziów-dublerów, uznać ich wybór za nieważny (niezgodny z konstytucją oraz wyrokiem TK z 3 grudnia 2015 r.), a następnie wezwać prezydenta do zaprzysiężenia trzech sędziów wybranych w październiku 2015 r. przez Sejm VII kadencji.


Pozostało jeszcze 73% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Komentarze (53)

  • vgh(2019-01-26 14:32) Zgłoś naruszenie 5524

    Trzeba zacząć od delegalizacji PiS i powołania Komisji Pojednania Narodowego, która przeprowadzi śledztwo w sprawie każdej nominacji pisowca na jakiekolwiek stanowisko publiczne czy w firmach państwowych. To na początek.

    Pokaż odpowiedzi (3)Odpowiedz
  • karkonosz(2019-01-26 23:31) Zgłoś naruszenie 5210

    Nie ma wątpliwości ,że obecna władza zdemolowała państwo prawa. Nie udał się PIS-owi zamiar załatwienia sobie bezkarności oraz odwrócenia trendów w odchodzeniu od kościoła. PIS i kościół PIS-owski pokazali swoją ubogość intelektualną,a ich propaganda działa tylko na ludzi niewykształconych. Proces naprawy słusznie dyskutowany jest już dzisiaj

    Pokaż odpowiedzi (2)Odpowiedz
  • rzeczywistość(2019-01-26 12:54) Zgłoś naruszenie 4510

    Niezbędne jest przywrócenie do działania wszystkich instytucji sprowadzonych do poziomu atrap. Czyli: TK, KRS, Sejmu, konsultacji społecznych. Oraz likwidacja wszystkich nowotworów instytucjonalnych: Izby Spraw Publicznych w SN, Izby Dyscyplinarnej oraz wysoce destabilizującej skuteczność sądownictwa instytucji Dyrektora Sądu. Sąd to nie firma zarobkowa! I nie może mieć dwuwładzy - Prezes - Dyrektor. I to pierwszy etap. Na drugim etapie można pomyśleć o likwidacji TK i budowie Sądu Najwyższego na wzór amerykański - z nielicznymi, dożywotnimi, nieodwołalnymi Sędziami. Wybieranymi wielostopniowo wyłącznie spośród świeckich kandydatów o odpowiednim z udziałem Narodu. Na trzecim etapie konieczna jest zmiana statusu kościołów w przedsiębiorstwa religijne sp. z o.o. Z opodatkowanymi VAT usługami religijnymi z powszechnie jawnym cennikiem.

    Pokaż odpowiedzi (2)Odpowiedz
  • Prawa juz dawno nie ma -Inspektor Pracy(2019-01-26 09:34) Zgłoś naruszenie 3214

    Tego sie nie da zrobić jeżeli sie nie zmieni:........Tusk ogłosił, ” Policji i wojsku nie można zmienić wieku emerytalnego w trakcie gry ,tak się nie godzi-- tylko dla nowo-wstępujących " a co zrobił z robotnikami pracującymi od 15 r życia zmuszając do 52 lat pracy nie licząc nadgodzin bez dni zamiennie wolnych i pracy w szkodliwych. Stwierdził tez ,że jak "będą się Sądzić o to to podniesie koszty sądowe" - i to uczynił podnosząc te stawki nawet 300krotnie.. Dz.U. 2015 poz. 1800 RMS --A gdzie obietnice Dudów -40 lat pracy i finite chyba ,że eutanazja.!-- a Kto przeprosi rodziny i uczci minutą ciszy w Sejmie osoby które nie dożywają obecnego wieku emerytalnego (okradzieni wstecznie Ustawą o Emeryturach Pomostowych z emerytury w wieku 60l i ochrony przed zwolnieniem przy tej emeryturze)

    Pokaż odpowiedzi (5)Odpowiedz
  • Bolesław(2019-01-26 14:43) Zgłoś naruszenie 2819

    Po pierwsze. Wywalić na zbity pysk nadzwyczajną kastę. Natychmiast! Po drugie. Gdyby punkt pierwszy nie zadziałał, wdrożyć ponownie punkt pierwszy. Po trzecie. Gdyby pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości, należy realizować punkt pierwszy.

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • brawo pis(2019-01-26 18:42) Zgłoś naruszenie 2344

    Państwo prawa jest właśnie za PiSu to PIS próbuje zrobić porządek z patologiami prawniczymi, uczelnianymi, a Ziobro to najlepszy minister sprawiedliwości jak dotychczas, tylko nie rozumiem dlaczego cofa się z sądami i korporacjami radców i adwokatów, które to sobie uzurpują prawo do wszelkiej działalności prawniczej zakłócając wolny rynek, chcą wmówić ludziom, że obcy radca czy adwokat będzie uczył swoja konkurencję to tak jakby bmw zaprosiło fiata do siebie i powiedziało patrze jak robimy samochody i silniki, no buhahhaa kto w to wierzy. I to jest państwo prawa?

    Pokaż odpowiedzi (3)Odpowiedz
  • Janina z Grudziądza (2019-01-26 13:24) Zgłoś naruszenie 2343

    Jak przywrócić w Polsce PAŃSTWO PRAWA ? NIE GŁOSOWAĆ NA PLATFORMĘ OBYWATELSKĄ .

    Pokaż odpowiedzi (3)Odpowiedz
  • Bert(2019-01-26 17:29) Zgłoś naruszenie 2239

    Przywrócić państwo prawa w Polsce można tylko przez opcję "0" w sądach i wysłanie za kratki winnych ok. 200 afer kryminalnych za rządów PO/PSL

    Pokaż odpowiedzi (4)Odpowiedz
  • sygnatariusz(2019-01-26 10:33) Zgłoś naruszenie 2115

    Cenzura - t o jest ta wasza droga przywracaniia praworządności pajacyki bezrozumne?

    Odpowiedz
  • gosc(2019-01-26 12:54) Zgłoś naruszenie 181

    to wina od lat rządu, rządu, bo oni chodzą jak święte krowy, robią co chcą, jak nie pomroczność jasna to ciemnia ich dopada.

    Odpowiedz
  • smutek(2019-01-26 16:19) Zgłoś naruszenie 1618

    Przede wszystkim to fundacja batorego nie dopuściła do tego aby w Polsce prawo działało dla "nieswoich " obywateli , utrzymali komunizm a teraz chyba piorą brudne pieniądze w tych swoich fundacjach...

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • Dziadek wnuka(2019-01-26 22:24) Zgłoś naruszenie 153

    Co artykuł to komentarz, i zawsze zaczynający się od winy p. Tuska. Drogi "Inspektorze pracy" a właściwie uzurpatorze tegoż stanowiska - odpuść sobie, bo w Polsce nawet niemowlę już słyszało, że "... przez osiem lat rządów PO ......" itp, itd. Gdy zacina się płyta idzie się do mechanika/elektronika/lekarza. Przemyśl to. A prawo to po części i Ty ustanawiasz, wybierając swoich przedstawicieli do Sejmu i Senatu !!

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • xyz(2019-01-26 21:41) Zgłoś naruszenie 1112

    prof Marcin Matczak jako profesor akademicki filozofii i teorii prawa jak zwykle filozofuje. Prawdziwego prawa to on w ogóle chyba nie zna. Po wtopie z zastraszeniem blogera nie było o nim słychać. Z tej sprawy nie wytłumaczył się do końca. Jego kontrowersyjne artykuły nie powinny być publikowane.

    Odpowiedz
  • gość(2019-01-27 14:13) Zgłoś naruszenie 910

    "Od destrukcji TK zaczął rząd"...- kłamstwo nr 1. Destrukcję rozpoczęła PO PSL wybierając sędziów TK na zapas. Było to niezgodne nawet z prawem które sami uchwalili już po przegranych wyborach prezydenckich a podpisane przez prezydenta Komorowskiego tuż przed przekazaniem władzy … szkoda słów

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • elwira(2019-01-27 10:54) Zgłoś naruszenie 79

    Najpierw trezeba kastę sądową zmienił !! Nie patrzeć nie nie słuchać UE 1!

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz
  • ewa(2019-01-27 15:40) Zgłoś naruszenie 62

    Tzw. kongres to dzielenie skóry na niedzwiedziu, a niedzwiedz biega po lesie. NAJPIERW trzeba wygrac wybory i liczyć sie z suwerenem. Reszt, to marzenia ścietej głowy.

    Odpowiedz
  • woj.(2019-01-27 13:17) Zgłoś naruszenie 50

    Porzućcie wszelką nadzieję. Tylko praca u podstaw, ale niema kim.

    Odpowiedz
  • emeryt(2019-01-27 10:38) Zgłoś naruszenie 52

    Hura ! " Bert" się odezwał i jakie ma trafne spostrzeżenia - o zgrozo.............................

    Odpowiedz
  • realista50(2019-01-27 15:03) Zgłoś naruszenie 54

    Przywrócić normalność cywilizowanego kraju tzn. " państwo prawa " jest równoznaczne z wygraniem wyborów z PIS -em!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Do roboty....................

    Odpowiedz
  • peksiu(2019-01-27 16:46) Zgłoś naruszenie 33

    W Polsce prawdziwego prawa nie będzie ,lub prawie nie będzie, dopóki ,dopóty nie odejdą z polityki ,tacy ludzie jak Kaczyński i jego rycerze z PC, oraz Schetyna (chyba krajan Kaczyńskiego) ze swoją gwardią, z przed AWS. Bo PiS i PO ,to jest to samo dno, odchody z AWS. Dalej również ""dowódcy" partyjek tworzących koalicje z pisowską - nie mam określenia -z uwagi na walkę z nienawiścią- tzn, mam ale nie napiszę. Właśnie mamy taki POPIS jaki mamy.Przypominają się wypowiedzi czy zalecenia, albo przewidywania , Katarzyny Carycy, Bismarcka, Bermana.Tu zgadzam się z Pawłem Kukizem- wybory do sejmu i senatu tylko ,kandydaci wskazani przez społeczeństwo - a nie przez partyjnych wodzów, i żadnego dotowania partii z budżetu Państwa, zmniejszyć ilość posłów , a podwyższyć im PENSJE wtedy zajmą się prawdziwym rządzeniem, a nie dbanie o własne interesy, jest takich paru i to prawie ze wszystkich opcji.

    Pokaż odpowiedzi (1)Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane