Od jutra, tj. 7 marca 2009 r., zmienią się zasady prowadzenia kontroli w firmach. Mają być one krótsze, zaś dwie inspekcje będą mogły kontrolować równolegle tę samą firmę tylko wyjątkowo. Materiałów uzyskanych podczas kontroli przeprowadzonej z naruszeniem przepisów nie da się już wykorzystywać przeciwko przedsiębiorcy w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karnym skarbowym. Natomiast przedsiębiorca, który poniósł szkodę z powodu przeprowadzenia kontroli z naruszeniem prawa, może dostać odszkodowanie.

Przedsiębiorca musi wiedzieć

Przede wszystkim zmieni się jednak procedura prowadzenia kontroli. Przedsiębiorca musi zostać powiadomiony o tym, że inspekcja chce ją wszcząć i dopiero po 7 dniach od doręczenia mu zawiadomienia (nie później niż po 30 dniach) inspektorzy mogą rozpocząć swoje czynności. Gdy nie dotrzymają tego terminu, to wówczas przedsiębiorcę należy ponownie zawiadomić o zamiarze wszczęcia kontroli. Przedsiębiorca będzie mógł wnioskować o to, aby kontrola została wszczęta wcześniej, czyli przed upływem 7 dni.

- Przedsiębiorcy pozytywnie oceniają zmiany. Będą mogli przygotować się do kontroli i nie będą już one prowadzone znienacka, co pozwoli usprawnić ich przebieg - tłumaczy Wojciech Roman, partner Deloitte. Uważa on, że inspekcje powinny opracowywać plany kontroli i podawać je do wiadomości zainteresowanych.

- W zawiadomieniu musi zostać określony zakres kontroli. Oznacza to, że organ nie może prowadzić kontroli w sposób dowolny, wykraczać poza zakres tylko po to, aby znaleźć uchybienia - tłumaczy Karol Jene, doradca sejmowej komisji Przyjazne Państwo.

Nowe przepisy ograniczają liczbę kontroli prowadzonych wyłącznie za okazaniem legitymacji służbowej. Inspektor może rozpocząć kontrolę dopiero po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji upoważniającej do wykonywania czynności kontrolnych i doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Jedynie po okazaniu legitymacji czynności kontrolne będą mogły zostać podjęte tylko w wyjątkowych przypadkach, np. gdy staną się niezbędne do przeciwdziałania popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia bądź gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska.

- Kontrola wszczynana przez urzędników samodzielnie nie powinna być stosowana, bo rozwój metod komunikacji z przełożonymi umożliwia szybkie przygotowanie odpowiednich dokumentów, na mocy których wszczęcie kontroli odbędzie się na zasadach ogólnych - mówi Andrzej Arendarski, prezes Krajowej Izby Gospodarczej.