Pan Mieczysław podarował synowi mieszkanie. Jednak gdy ciężko zachorował, syn odmówił sprawowania nad nim opieki, nawet nie odwiedził go w szpitalu. – Postanowiłem odwołać darowiznę z powodu niewdzięczności syna – pisze nasz czytelnik. – Tylko jak to zrobić – pyta.

Darczyńca, czyli osoba, która czyni na rzecz obdarowanego darowiznę, ma prawo ją odwołać. Nie ma znaczenia, co jest przedmiotem darowizny: nieruchomość czyli mieszkanie, dom, działka czy ruchomość (np. samochód, cenne obrazy lub biżuteria), nieistotna jest także data przeniesienia własności tych rzeczy na obdarowanego.

Jedną z przyczyn odwołania darowizny jest rażąca niewdzięczność obdarowanego, co miało miejsce w przypadku pana Mieczysława. Obdarowany syn w sposób drastyczny naruszył obowiązki rodzinne, jednak jego niewdzięczność nie spowodowała, że darowizna stała się automatycznie nieważna.

Pan Mieczysław, chcąc ją odwołać, musi złożyć synowi oświadczenie na piśmie. W oświadczeniu powinien wyraźnie stwierdzić, że odwołuje darowiznę i podać istotny powód uzasadniający tę decyzję.

Chodzi o to, aby w obiektywnej ocenie zachowanie obdarowanego w stosunku do darczyńcy mogło zostać uznane za niewłaściwe (np. popełnił on przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu, czci albo mieniu darczyńcy, naruszył jego godność osobistą bądź dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków rodzinnych).

Aby darowizna została w sposób skuteczny odwołana, własność podarowanego mieszkania powinna zostać przeniesiona z powrotem na pana Mieczysława w drodze umowy. Jeśli syn nie będzie chciał dobrowolnie oddać mieszkania, pan Mieczysław ma prawo dochodzić swoich roszczeń przed sądem. Powinien wystąpić z pozwem o zobowiązanie syna (obdarowanego) do przeniesienia własności nieruchomości z powrotem na niego (darczyńcę).

Uwaga! Odwołanie darowizny powinno nastąpić w ciągu roku od dnia, w którym pan Mieczysław dowiedział się o niewdzięczności syna. Po upływie tego terminu nie będzie skuteczne. Darowizna nie może zostać odwołana również wówczas, gdy darczyńca przebaczył obdarowanemu w sposób wyraźny lub dorozumiały.

Podstawa prawna
Art. 898 – 900 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).