Potrzebujesz kupić nową pralkę, chciałbyś wymienić telewizor lub komputer albo zwyczajnie zrobić większe zakupy, ale nie masz wystarczających oszczędności.

Co robisz? Rezygnujesz z planów do czasu, aż uzbierasz odpowiednią kwotę, czy szukasz pieniędzy z innych źródeł niż domowy budżet? W większości przypadków odpowiedź jest jedna: pożyczam pieniądze z banku albo od innej instytucji, która udziela pożyczek.

Obecnie, w czasach rosnącej konkurencji, nie ma problemu ze znalezieniem pożyczkodawcy. Rynek przepełniony jest ofertami, z których każda zachęca obietnicą najniższych rat, najniższych prowizji, braku opłat lub hasłami „od zaraz” czy „bez formalności”.

Pamiętaj jednak, że każda pożyczka czy kredyt to ważna decyzja. Dlatego warto podejść do tematu rozsądnie i podjąć decyzję o zadłużeniu się po rozważeniu wszystkich „za” i „przeciw”, czyli pożyczać z głową.

W większości przypadków będziemy mieć do czynienia z tzw. kredytem konsumenckim. Kredyt konsumencki to pożyczone przez nas pieniądze do kwoty maksymalnej 255,550 zł, głównie w formie pożyczki, kredytu bankowego lub kredytu odnawialnego, na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Stykamy się z nim codziennie, np. przy dokonywaniu zakupów na raty czy zakupach z późniejszym terminem płatności. Kredyt konsumencki podlega ustawie z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2011 r. nr 126, poz. 715 z późn. zm.), dzięki czemu konsument (pożyczkobiorca/kredytobiorca) korzysta z ustawowej ochrony, a na pożyczkodawcy/kredytodawcy ciążą dodatkowe obowiązki.

Sama ochrona ustawowa nie zapewni nam jednak wystarczających instrumentów, aby wyszukać najlepszą pożyczkę. Dlatego warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach.

● Po pierwsze. Realnie oceń swoje potrzeby i zastanów się, czy faktycznie planowany wydatek jest konieczny oraz jaka kwota jest ci niezbędna. Następnie zastanów się, czy stać cię na zaciągnięcie zobowiązania, które będzie obciążać twój budżet domowy przez określony czas w przyszłości.

● Po drugie. Jeśli stać cię na spłatę kredytu, porównaj oferty kilku podmiotów. Uważnie przeczytaj umowę oraz związane z nią regulaminy i taryfy opłat i prowizji. Pamiętaj, że umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej, a wspomniane dokumenty stanowią wzorce umowne i zgodnie z kodeksem cywilnym wiążą cię jako konsumenta pod warunkiem ich doręczenia przed zawarciem umowy. Sprawdź, w jaki sposób dokonywana jest zmiana umowy (zmiana regulaminu również zmienia łączący cię z pożyczkodawcą stosunek prawny), abyś nie został niemile zaskoczony. Zawsze pytaj doradcę, jeśli czegoś nie rozumiesz. Ryzyko niezrozumienia postanowień obciąża ciebie.

● Po trzecie. Sprawdź wiarygodność pożyczkodawcy. W tym celu możesz skorzystać z informacji dostępnych publicznie w Krajowym Rejestrze Sądowym czy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Pamiętaj też, że informacje podawane przez przyszłego pożyczkodawcę muszą być jasne, rzetelne i wystarczające dla prawidłowego wyboru oferty. Jeśli dany przedsiębiorca nie chce wydać ci regulaminu lub udzielić dodatkowych informacji, może to oznaczać, że nie jest wiarygodny i bezpieczniej zrezygnować z jego oferty.

● Po czwarte. Sprawdź oferowane oprocentowanie i warunki jego zmiany. Doczytaj, czy oprocentowanie jest stałe, czy zmienne oraz jaka jest rzeczywista roczna stopa oprocentowania i całkowity koszt kredytu. Te ostatnie informacje nie są pokazywane w materiałach reklamowych, a w przypadku kredytu konsumenckiego pożyczkodawca ma obowiązek je przekazać przed zawarciem umowy.

● Po piąte. Sprawdź wysokość opłat i prowizji, a także to, kiedy są one pobierane. Jedyne pożyczki, które nie są związane z koniecznością poniesienia opłat, to te, których udzieli ci rodzina lub znajomi. Sprawdź, czy będziesz musiał ponosić dodatkowe koszty, np. w sytuacji wcześniejszej spłaty lub opóźnień w spłacie, oraz jakie są możliwości zmiany opłat i prowizji w okresie obowiązywania umowy.

● Po szóste. Zapoznaj się z wymaganymi przez pożyczkodawcę zabezpieczeniami. Najczęściej stosowane są weksel, czek, poręczenie oraz hipoteka. Dowiedz się, na czym polegają poszczególne rodzaje zabezpieczeń i w jakich sytuacjach pożyczkodawca może dochodzić z nich zaspokojenia.

I na zakończenie. Jeśli zawarłeś umowę o kredyt konsumencki, ale z jakichś przyczyn stwierdzasz, że jednak nie była to dobra decyzja, możesz odstąpić od takiej umowy bez podawania przyczyn w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia. Z takim odstąpieniem nie wiążą się dodatkowe koszty, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia jego spłaty.

Katarzyna Otwinowska, radca prawny, Bird & Bird Maciej Gawroński sp. k.