Czym jest Europol?

W każdym państwie możemy spotkać się z różnymi rodzajami przestępstw i wykroczeń popełnianych przez jego obywateli. Te osoby, które działają niezgodnie z prawem kraju, ścigane są przez służby danego kraju.

Działania przestępcze jednak coraz częściej zataczają szersze kręgi, obejmujące państwa członkowskie Unii Europejskiej – i tutaj właśnie pojawiają się organy, których podstawowym zadaniem jest ściganie sprawców przestępstw.

Organizacje, które bezpośrednio zajmują się egzekwowaniem prawa, wspierane są przez Europol, czyli Europejski Urząd Policji.

1 stycznia 2010 r. weszła w życie decyzja Rady Unii Europejskiej z dnia 6 kwietnia 2009 r. ustanawiająca Europol. Podlega on Radzie ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, czyli ministrom sprawiedliwości i spraw wewnętrznych wszystkich państw UE.

Jakie są podstawowe zadania Europolu?

Europol obecnie współpracuje ze wszystkimi krajami należącymi do Unii Europejskiej. Jest agencją wspólnotową finansowaną z budżetu Unii Europejskiej, z siedzibą w Hadze. W chwili obecnej zatrudnia ponad 600 pracowników – tak duża liczebność zatrudnionych związana jest z szeroko zakrojoną działalnością organu.
Główne zadanie Europolu polega przede wszystkim na poprawie skuteczności działania krajowej policji i organów ścigania.

Jednym z przykładów jego ostatnich działań była współpraca z policją norweską w celu w sprawdzenia, czy Anders Breivik (norweski terrorysta, którego zamachy pochłonęły ponad 70 ofiar), popełniając przestępstwa, korzystał z pomocy.

Narzędziem działania jest wymiana informacji pomiędzy organami policyjnymi w danym kraju. Nawiązanie współpracy i poprawienie działania pomiędzy poszczególnymi władzami ma zaś umożliwić lepsze egzekwowanie prawa w danym państwie, a zwłaszcza w obrębie przestępczości zorganizowanej.

Europol wspomaga działania organów ścigania państw członkowskich UE dotyczące przede wszystkim:

- handlu narkotykami ,

- przemytu nielegalnych imigrantów,

- handlu ludźmi,

- pornografii dziecięcej,

- fałszowaniu pieniędzy i innych środków płatniczych (przy czym Europol pełni funkcję centralnego biura ds. zwalczania fałszowania euro),

- handlu substancjami radioaktywnymi i materiałami jądrowymi,

- nielegalnego handlu pojazdami,

- terroryzmu,

- podrabianiu produktów i piractwa,

- praniu pieniędzy pochodzących z działalności przestępczej.

Czy Europol ma jakieś ograniczenia?

Europol wspiera policje krajów członkowskich za pomocą wymiany informacji, analiz operacyjnych i szkoleń, może także brać udział w pracach wspólnych zespołów dochodzeniowo – śledczych.

Ocenia także, jak duże jest zagrożenie przestępczością zorganizowaną i co ważne – może zwrócić się o wszczęcie przez państwo członkowskie postępowania karnego w danej sprawie. W razie potrzeby zapewnia także wsparcie techniczne na potrzeby dochodzeń, które są realizowane w krajach Unii Europejskiej przez zainteresowane państwo członkowskie.

Europol nie dysponuje żadnymi siłami wykonawczymi – jego zadaniem jest tylko wspieranie, wspomaganie organów, które walczą z przestępczością zorganizowaną.
Funkcjonariusze tej organizacji (czyli policjanci, służby celne, imigracyjne, itd.) nie mogą więc przeprowadzać rewizji, dokonywać aresztowań – czyli podejmować środków z użyciem przymusu.

Europol wbrew pozorom nie jest jednak ograniczony tylko i wyłącznie do działania na terytorium Unii Europejskiej – na mocy decyzji Rady Europejskiej z dnia 27 marca 2000 r. może podejmować różnego rodzaju negocjacje w celu zawarcia porozumień z krajami trzecimi.

Efektem jest np. możliwość współpracy z Interpolem i ze Stanami Zjednoczonymi. 

Więcej informacji na ten temat na stronach: www.europarl.europa.pl i www.policja.pl