statystyki

Nieuzasadnione przedłużanie tymczasowego aresztowania to niedopuszczalna droga na skróty

autor: Wojciech Hermeliński12.09.2017, 11:24; Aktualizacja: 12.09.2017, 13:13
Problem dotyczący stosowania (przedłużania) tymczasowego aresztowania w oparciu o art. 258 par. 2 k.p.k. jest aktualny także w fazie postępowania po wydaniu pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji

Problem dotyczący stosowania (przedłużania) tymczasowego aresztowania w oparciu o art. 258 par. 2 k.p.k. jest aktualny także w fazie postępowania po wydaniu pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancjiźródło: ShutterStock

Skoro trudniej jest wskazać w uzasadnieniu postanowienia dotyczącego tymczasowego aresztowania dowody lub poszlaki ewentualnego przyszłego zachowania się oskarżonego, niż po prostu stwierdzić, że grozi mu surowa kara, to może to być niezasadnie wykorzystywane przez sądy przy przedłużaniu tymczasowego aresztowania w długotrwałych procesach

Reklama


W ostatnich miesiącach mamy do czynienia z rosnącą liczbą tymczasowych aresztowań. W czerwcu na łamach DGP ukazał się tekst informujący o wzroście tej liczby aż o 1/3 w ciągu roku.

Dziennikarze informowali wówczas, że liczba takich osób przebywających w zakładach karnych i aresztach śledczych wynosi 6154. Ze statystyk Służby Więziennej wynika, że w lipcu było ich już 6404, a więc ich liczba stale rośnie. Tymczasem dla każdego prawnika karnisty jest oczywiste, że zanim sięgnie po najbardziej dolegliwy dla oskarżonego środek zapobiegawczy, sąd powinien w pierwszej kolejności rozważyć stosowanie środka nieizolacyjnego (alternatywnego). Taki nakaz wynika zarówno z kodeksu postępowania karnego („Tymczasowego aresztowania nie stosuje się, jeżeli wystarczający jest inny środek zapobiegawczy” – art. 257 par. 1 k.p.k.), jak też z art. 41 Konstytucji RP („Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie”) oraz z gwarancji wynikających z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w brzmieniu nadanym jej przez orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyroki ETPC w sprawach: Chodecki przeciwko Polsce, Górski przeciwko Polsce, Iłowiecki przeciwko Polsce).

Do indywidualnego stosowania

Obowiązujące przepisy, w tym także rangi konstytucyjnej, nakładają zatem na sąd stosujący tymczasowe aresztowanie, a także przedłużający je, obowiązek rozważenia, czy dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego konieczne jest stosowanie tego środka zapobiegawczego, czy też wystarcza inny środek o charakterze wolnościowym.

Europejski Trybunał Praw Człowieka wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że jedynie przesłanki ściśle procesowe oraz kryterium prewencyjne w postaci obawy popełnienia nowego przestępstwa mogą – przy istnieniu konkretnych dowodów ich wystąpienia – uzasadniać zastosowanie czy przedłużenie tymczasowego aresztowania.

Zastosowanie/przedłużenie przez sąd izolacyjnego środka zapobiegawczego może być uzasadnione tylko wówczas, gdy zmaterializują się konkretne wskazania, oparte na rzeczywistych wymogach interesu publicznego, który pomimo obowiązywania domniemania niewinności przeważy nad zasadą respektowania wolności osobistej chronionej przez art. 5 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sąd powinien zatem precyzyjnie określać interes publiczny, którego wystąpienie jest konieczne, aby zgodnie z konwencją, przy uwzględnieniu zasady domniemania niewinności, tymczasowe aresztowania mogło być zastosowane (zob. np. wyrok ETPC w sprawie Kudła przeciwko Polsce).


Pozostało jeszcze 78% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama