Biedapomoc dla ubogich

Zapisy takie – zgodnie z ogólnymi regułami – będą obowiązywać wobec radców prawnych i adwokatów. Nie znajdą się natomiast w regulacji dopuszczającej do systemu organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego. Jak czytamy w art. 12 projektu (druk sejmowy 3338), w ramach tej działalności porad prawnych będą mogli udzielać nie tylko adwokaci czy radcy prawni, lecz także magistrzy prawa legitymujący się stosownym doświadczeniem.

Zero dyskrecji

– – wylicza adwokat dr Magdalena Matusiak-Frącczak.

– – dodaje.

Jakie to może mieć skutki?

– – wyjaśnia Zbigniew Krüger, adwokat z kancelarii Krüger & Partnerzy.

Odpowiedzialny za tę inicjatywę legislacyjną resort sprawiedliwości przygotował już zresztą dołączony do projektu ustawy wzór oświadczenia, które podpisywać ma osoba uprawniona do nieodpłatnej pomocy, udająca się do prawnika nieposiadającego uprawnień (patrz: grafika). Podpisując je, godzi się na to, że odpowiedzialność odszkodowawcza osoby udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej jest wyłączona (z wyjątkiem przypadku wyrządzenia szkody z winy umyślnej), a prawnik nie jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy tego, co usłyszy od korzystającego z porady.

– – komentuje radca prawny Włodzimierz Chróścik, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.

Klauzula niedozwolona

W jego ocenie nigdy nie powinno dojść do podziału pomocy prawnej na tę świadczoną przez radców prawnych i adwokatów (czyli profesjonalną i zgodną z kanonami sztuki prawniczej) oraz taką, która – jak doskonale widać – już na wstępie niesie za sobą istotne ryzyko dla klienta.

– – przypomina dziekan Chróścik.

Jak zaznacza, pierwszych skrzypiec przy budowaniu systemu na pewno nie powinny grać forsowane przez Ministerstwo Finansów kryteria ekonomiczne.

– – akcentuje prawnik.

W podobnym tonie wypowiada się również przedstawiciel Naczelnej Rady Adwokackiej.

– – zauważa adwokat Rafał Dębowski, sekretarz NRA.

– – zaznacza.

Rola prawnika udzielającego pomocy prawnej w ramach ustawy nie ma się jednak sprowadzać jedynie do doradztwa. Obejmować ma również np. sporządzenie projektu pisma wszczynającego postępowanie sądowe lub sądowo-administracyjne.

– uważa Zbigniew Krüger.

Kruczki w pomocy

Eksperci zwracają również uwagę na nieścisłości logiczne projektowanej regulacji.

– – mówi mecenas Krüger.

Prawnicy obawiają się jednak, że większość beneficjentów systemu nieodpłatnej pomocy prawnej po prostu nie zwróci uwagi na oświadczenie o braku obowiązku zachowania tajemnicy oraz niepodleganiu odpowiedzialności odszkodowawczej przez osobę udzielającą pomocy prawnej.

– – akcentuje dziekan Chróścik.

Jak przekonuje, nie wolno dopuścić do przenoszenia takich obyczajów na rynek usług prawnych, rządzący się zupełnie innymi regułami.

– – puentuje Włodzimierz Chróścik.

Etap legislacyjny

Projekt ustawy po I czytaniu w Sejmie