- Zaskakujące dane z polskich dróg. Seniorzy jeżdżą bezpieczniej, niż myślisz?
- Prawo nie zostawia złudzeń - wtedy można stracić prawo jazdy
- Pułapka 15 lat. Dlaczego data ważności Twojego dokumentu może nagle wygasnąć?
- Czerwona lista chorób. Z tymi diagnozami lekarz nie przymknie oka w 2026 roku
- Urząd nie będzie czekać. Jeden brakujący dokument i tracisz uprawnienia z automatu
Zaskakujące dane z polskich dróg. Seniorzy jeżdżą bezpieczniej, niż myślisz?
Na polskich drogach jeździ już ponad 22,5 mln kierowców, a seniorów z roku na rok przybywa. Dane przeczą obiegowym opiniom: osoby po 60. roku życia powodują niewiele wypadków. Skąd więc pytania o odbieranie prawa jazdy starszym kierowcom? Odpowiedź jasno wynika z obowiązujących przepisów.
Prawo nie zostawia złudzeń - wtedy można stracić prawo jazdy
Wiek kierowcy nie ma znaczenia. Zgodnie z przepisami, prawo jazdy nie traci ważności tylko dlatego, że ktoś jest seniorem czy osiągnął dany wiek. Ustawodawca nie określa żadnego górnego wieku, powyżej którego uprawnienia wygasają. Senior może więc prowadzić auto tak długo, jak pozwala mu na to stan zdrowia i ważność dokumentu.
Najważniejszym kryterium nie jest bowiem metryka, lecz zdolność do bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. To właśnie dlatego regularne badania lekarskie odgrywają kluczową rolę.
Pułapka 15 lat. Dlaczego data ważności Twojego dokumentu może nagle wygasnąć?
Po 2013 roku prawo jazdy wydawane jest na czas określony - zazwyczaj 5 lub 15 lat.
- Kat. A i B – zwykle 15 lat.
- Kat. C i D – 5 lat.
- W niektórych przypadkach lekarz może wpisać krótszy okres ważności.
Aby wymienić dokument, trzeba przejść badanie lekarskie. Dodatkowo:
- kierowcy zawodowi po przekroczeniu określonego wieku wykonują badania częściej,
- skierowanie na badanie może wystawić również policja, lekarz rodzinny lub starosta – np. po wypadku lub przy podejrzeniu przeciwwskazań zdrowotnych.
To właśnie podczas takich badań najczęściej wychodzi na jaw, czy kierowca może nadal bezpiecznie prowadzić pojazd. Ich wyniki decydują o tym, czy prawo jazdy zostanie utrzymane, ograniczone, czy cofnięte.
Czerwona lista chorób. Z tymi diagnozami lekarz nie przymknie oka w 2026 roku
Lekarz orzecznik ocenia ogólną kondycję kierowcy i to, czy jest on w stanie bezpiecznie reagować na zagrożenia. Odmowa wydania zaświadczenia może wynikać m.in. z:
- ciężkich zaburzeń widzenia lub słuchu,
- problemów z układem krążenia skutkujących utratą przytomności,
- pogorszenia pamięci i funkcji poznawczych.
- chorób neurologicznych – np. padaczki czy choroby Parkinsona,
- zaawansowanej cukrzycy z epizodami hipoglikemii.
W takich sytuacjach lekarz może skrócić ważność dokumentu do roku lub dwóch lat. W skrajnych przypadkach może również całkowicie odmówić potwierdzenia zdolności do kierowania pojazdami.
Urząd nie będzie czekać. Jeden brakujący dokument i tracisz uprawnienia z automatu
Formalną decyzję o cofnięciu uprawnień podejmuje starosta. Dzieje się tak m.in. wtedy, gdy:
- kierowca nie dostarczy wymaganego orzeczenia lekarskiego,
- nie wymieni dokumentu mimo upływu terminu ważności,
- nie zda egzaminu kontrolnego po skierowaniu.
Oznacza to, że brak aktualnych badań lub wymaganych dokumentów może sam w sobie prowadzić do utraty prawa jazdy. Dotyczy to kierowców w każdym wieku, nie tylko seniorów.
Nie tylko zdrowie jest problemem. Nowe limity, które mogą uziemić każdego kierowcę
Niezależnie od stanu zdrowia, każdy kierowca – także senior – może stracić dokument wyrokiem sądu. Dotyczy to m.in.:
- prowadzenia pojazdu po alkoholu lub narkotykach,
- rażących naruszeń przepisów,
- spowodowania wypadku z poważnymi konsekwencjami.
Zakaz prowadzenia może obowiązywać przez kilka lat. W skrajnych przypadkach nawet dożywotnio.
Utrata prawa jazdy przez alkohol, narkotyki i punkty karne
Polskie przepisy są surowe: już 0,2 promila to wykroczenie, a od 0,5 promila – przestępstwo. Policjant może zatrzymać dokument od razu na miejscu. Z kolei limit punktów karnych wynosi:
- 24 punkty dla doświadczonych kierowców,
- 20 punktów dla osób w okresie próbnym.
Po przekroczeniu limitu trzeba odbyć kurs i zdać egzamin. Brak wykonania tych obowiązków oznacza utratę prawa jazdy.
Wolność za kółkiem po 60-tce? Oto jak zatrzymać prawo jazdy na lata - kluczowe rady
W Polsce wiek sam w sobie nie ogranicza prawa do prowadzenia pojazdów. O tym, czy senior może jeździć samochodem decyduje:
- ważność dokumentu,
- stan zdrowia potwierdzony badaniami,
- przestrzeganie przepisów,
- brak poważnych naruszeń skutkujących decyzją sądu lub starosty.
Co to oznacza? Zdaniem ustawodawcy osoba starsza, która dba o zdrowie i wykonuje badania na czas, może z powodzeniem prowadzić samochód nawet w bardzo zaawansowanym wieku i równocześnie nie stanowić zagrożenia dla innych uczestników ruchu drogowego.