Hałas jest jednym z czynników uciążliwych dla człowieka - reguluje to Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Hałas w skrajnych przypadkach prowadzi do zaburzeń zdrowotnych, zakłócenia snu, zmiany ciśnienia krwi, a nawet utraty słuchu.

Z punktu widzenia środowiska w jakim występuje, hałas możemy podzielić na przemysłowy, komunalny oraz komunikacyjny. O ile hałas przemysłowy jest usankcjonowany przede wszystkim wytycznymi Państwowej Inspekcji Pracy, a komunikacyjny - Inspekcji Ochrony Środowiska - nad właściwym poziomem hałasu w naszych mieszkaniach czuwa sanepid. Takie uprawnienia nadaje służbom sanitarnym Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. r., Nr 122, poz. 851 z pó ź n. zm.). Państwowa Inspekcja Sanitarna, jako instytucja, powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed wpływem czynników szkodliwych lub uciążliwych, prowadzi nadzór sanitarny nad warunkami higienicznymi, w tym natężeniem szkodliwych i uciążliwych czynników akustycznych, występujących w miejscu naszego zamieszkania.

Natomiast ochronę przed hałasem i drganiami mieszkańcom zapewnia jedno z podstawowych wymagań ustawy Prawo budowlane, na którym zresztą opiera się Inspekcja podczas swoich kontroli.

Skąd wiemy, że jest hałas?

Mieszkaniec kamienicy, któremu przeszkadza głośny sąsiad lub hałas dochodzący z restauracji na parterze, ma prawo walczyć o swoje prawa do ciszy. Jednak wezwanie Policji w takim przypadku mija się z celem, zwłaszcza, jeśli hałas jest chroniczny i trwa np. całą dobę. Co robić? W takim przypadku należy zwrócić się do powiatowego oddziału Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez urządzenia i instalacje w pomieszczeniach określa Polska Norma PN-B-02151/02. Zgodnie z powyższą normą dopuszczalny poziom natężenia dźwięku, jaki musi być spełniony w budynkach mieszkalnych to 40 dBw dzień i 30 dB w nocy.

Jak informuje na swoich stronach Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Poznaniu, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie przeprowadzają pomiarów hałasu w ramach sprawowanego nadzoru. Taki pomiar dokonywany jest tylko w uzasadnionym przypadku – np. wtedy, gdy wpłynie skarga od mieszkańców na hałas pochodzący ze strony instalacji i urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku oraz od urządzeń i instalacji działających w pomieszczeniach niezwiązanych funkcjonalnie z danych budynkiem (klimatyzacja, wentylacja, windy, zsypy, pompy, drzwi garażowe, urządzenia grzewcze i chłodzące)lub zlokalizowanych na zewnątrz budynku.

Jak wnieść skargę?

Co należy zrobić, jeśli stwierdzimy, że hałas emitowany przez naszego sąsiada przekracza dopuszczalne normy? W takim przypadku możemy złożyć skargę lub wniosek do Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Należy przy tym pamiętać, że:
- Skargi i wnioski mogą być wnoszone w formie pisemnej, w tym za pomocą telefaksu, poczty elektronicznej, lub ustnie, do protokołu.
- Skarga lub wniosek wniesiony ustnie musi zostać zaprotokołowany, a protokół podpisany przez wnoszącego oraz przyjmującego zgłoszenie.
- Skarga lub wniosek musi zawierać imię i nazwisko (nazwę), adres wnoszącego.
- Skargę/wniosek PIS musi rozpatrzeć bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy.

Skarga zostaje na wstępie rozpatrzona przez właściwy organ Państwowej inspekcji Sanitarnej. Następnie może zostać dokonana kontrola poziomu hałasu. Jeśli normy zostaną przekroczone PIS wydaje decyzję administracyjną nakazującą zmniejszeni poziomu hałasu pod groźbą kary.

Kto hałasuje najbardziej?

Skala zgłoszeń do PIS nie jest wysoka - na przykład w Wielkopolsce w 2012 roku organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przyjęły 12 interwencji dotyczących hałasu w miejscu zamieszkania.

„Właściwym do rozpatrywania interwencji w sprawie hałasu w pomieszczeniach mieszkalnych jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny. Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie. W zależności od poczynionych ustaleń w sprawie PPIS podejmuje działania stosownie do posiadanych kompetencji lub przekazuje sprawę do właściwego organu” – informuje Elżbieta Otwinowska, Naczelnik w Biuro Głównego Inspektora GIS.

Przyczyną interwencji mieszkańców jest najczęściej hałas pochodzący od pracy urządzeń i maszyn zamontowanych w zakładach handlowo-usługowych takich jak: sklepy spożywcze, zakład produkcyjny, ośrodek kultury, pub oraz urządzenia instalacyjne budynków mieszkalnych (brama garażowa, węzeł cieplny, instalacja wentylacyjna, agregaty chłodnicze, działalność kulturalno-rozrywkowa).