Nadzoruje on dzisiaj wykonywanie uprawnień przez strażników, o których mowa w art. 12 ustawy o strażach gminnych (m.in. legitymowanie, dokonywanie kontroli osobistej, nakładanie mandatów). Bada też przypadki prawidłowości użycia broni palnej bojowej i środków przymusu bezpośredniego oraz prowadzenie ewidencji etatów, wyposażenia i wyników działań straży.

Obowiązujący dotychczas tryb wykonywania nadzoru przez wojewodę nie sprawdził się w praktyce, bo był w dużym zakresie iluzoryczny. Kontrole jednostek straży gminnej przeprowadzali, na podstawie pisemnego upoważnienia wojewody i legitymacji służbowej, wyznaczeni przez komendanta wojewódzkiego (stołecznego) tylko funkcjonariusze policji. Obecnie wojewoda może skierować do kontroli swoich urzędników. Mogą oni być obecni podczas dokonywanych przez policję czynności i występować w niej w roli biernych obserwatorów.

Dzięki nowym przepisom wojewoda ma teraz większy wpływ na zaplanowaną przez policję kontrolę straży gminnych. Teraz policja musi sporządzić projekt programu kontroli, który trafi do zatwierdzenia na biuro wojewody. Ma on więc teraz możliwość ewentualnego skorygowania projektu. Następnie zatwierdzony dokument oraz zawiadomienie o kontroli wojewody zostaną doręczone jednostce kontrolowanej oraz przeprowadzającym kontrolę policjantom nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem kontroli. Dotychczas policja sama sporządzała zawiadomienie o kontroli oraz jej program.

Kontrola straży gminnych

Narzędzia, jakie ma wojewoda:

● okresowe lub doraźne kontrole

● wydawanie zaleceń pokontrolnych

● kontrola prawidłowości i terminowości realizacji zaleceń pokontrolnych

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 28 marca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie trybu sprawowania nadzoru nad działalnością straży gminnych (miejskich) (Dz.U. z 2011 r. nr 76, poz. 415).