Obecnie obowiązujące oraz w roku 2021 przepisy są następujące.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1) ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614) zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości.

W przypadku gdy ziemia, na której rosną drzewa lub krzewy należy do nas, dodatkowa zgoda nie będzie potrzeba. Należy jednak pamiętać, że od zasady konieczności uzyskania zezwolenia są wyjątki, które w określonych przypadkach liberalizują obostrzenie.

Zgodnie z art. 83f. ust. 1 pkt 3a) ustawy – zezwolenia nie trzeba uzyskiwać, gdy chodzi o drzewa lub krzewy, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Uzyskanie zezwolenia nie jest wymagane też w przypadku roślin, których usunięcie nie będzie miało związku np. z dalszą ich sprzedażą, jak np. to odbywa się na prywatnych zalesionych terenach. W niektórych jednak sytuacjach – mimo, że drzewo jest nasze, bo rośnie na naszej posesji i nie zamierzamy go sprzedawać - konieczne będzie zgłoszenie zamiaru usunięcia. Kiedy? Gdy obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm od ziemi przekracza:

  • 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;
  • 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;
  • 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Wzór zgłoszenia można pobrać w urzędzie gminy lub napisać samodzielnie. Powinno ono zawierać:

  • imię i nazwisko wnioskodawcy,
  • oznaczenie nieruchomości, z której drzewo ma być usunięte,
  • rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości.

Po dokonaniu zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa urząd powinien wysłać wyznaczoną osobę do oględzin. Urzędnik musi faktycznie ustalić:

  • nazwę gatunku drzewa; obwód pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:
  • posiada kilka pni – obwód każdego z tych pni,
  • nie posiada pnia – obwód pnia poniżej korony drzewa.

Gmina ma prawo w terminie 14 dni od dnia oględzin wnieść sprzeciw. Gdy zgłoszenie zawiera braki formalne organ w drodze postanowienia wzywa do uzupełnienia ich w terminie 7 dni. Warto pamiętać o tym, iż przed upływem 14-dniowego terminu organ może wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.

Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu. Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony w terminie, można usunąć drzewo.

Organ może wnieść sprzeciw w przypadku:

1) lokalizacji drzewa:

a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków,

b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

c) na terenach objętych formami ochrony przyrody

2) spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach o pomnikach przyrody.

W przypadku nieusunięcia drzewa przed upływem 6 miesięcy od przeprowadzonych oględzin usunięcie drzewa może nastąpić po dokonaniu ponownego zgłoszenia.

Różnica między zgłoszeniem a zezwoleniem na wycinkę

Warto jeszcze pamiętać, że samodzielnie należy zgłaszać drzewa o znacznej (określonej w przepisach) grubości pnia. Zezwoleniem objęta jest wycinka np. drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, usunięcie drzewa lub krzewu na obszarach objętych ochroną krajobrazową w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrodniczego.

Kiedy nie trzeba uzyskiwać zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewów

Jeśli usuwasz:

  • drzewa lub krzewy owocowe – chyba, że znajdują się one terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub na terenach zieleni. W takim przypadku będziesz potrzebować zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu. Tereny zieleni to np.: parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe, cmentarze
  • krzewy na terenach pokrytych roślinnością pełniącą funkcje ozdobne, urządzoną pod względem rozmieszczenia i doboru gatunków posadzonych roślin. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy krzewy te znajdują się w pasie drogowym drogi publicznej, na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz na terenach zieleni. Wtedy będziesz potrzebować zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu
  • drzewa lub krzewy w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego
  • drzewa lub krzewy należące do gatunków obcych, np. bożodrzew gruczołowaty. Ich wykaz znajdziesz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym
  • drzewa lub krzewy na plantacjach lub w lasach – w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach
  • drzewa lub krzewy z obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody nieobjętego ochroną krajobrazową
  • drzewa lub krzewy złamane lub przewrócone
  • drzewa lub krzewy związane z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych
  • drzewa lub krzewy usuwane w ramach zadań wynikających z planu ochrony lub zadań ochronnych parku narodowego lub rezerwatu przyrody, planu ochrony parku krajobrazowego, albo planu zadań ochronnych lub planu ochrony dla obszaru Natura 2000