Zamówienia publiczne: Zamiast uciekać od podpisania umowy, lepiej wystąpić o zmianę jej warunków

autor: Artur Wawryło12.05.2020, 08:57; Aktualizacja: 09.07.2020, 13:30
umowa, prawo, podpis

Zasadniczo prawo zamówień publicznych (dalej: p.z.p.) przewiduje, że w okresie związania ofertą wybrany wykonawca powinien zawrzeć umowę z zamawiającym na warunkach, jakie zaproponował w ofercie. W przeciwnym razie grozi mu sankcja w postaci zatrzymania wadium.źródło: ShutterStock

PROBLEM. Sytuacja wywołana przez stan epidemii może znacząco wpływać na możliwości realizacji zamówienia publicznego przez wykonawcę startującego w przetargu. Zdarza się, że to, co zaproponował w ofercie, nie jest obecnie możliwe do zrealizowania – zwłaszcza jeśli od jej złożenia do momentu, w którym ma być podpisywana umowa, minęło wiele tygodni lub miesięcy. W efekcie niejednokrotnie wykonawcy, którzy wygrali przetarg, zastanawiają się, czy z powodu zmian sytuacji rynkowej na skutek epidemii COVID-19 mogą odmówić podpisania kontraktu. Albo czy mogą domagać się zmiany proponowanych wcześniej warunków? Na szczęście ostatnie zmiany w prawie i interpretacje idą w sukurs przedsiębiorcom. Choć oczywiście wiele zależy od spełnienia określonych warunków, a także od postawy zamawiającego. Odpowiadamy na wybrane pytania czytelników.

Zasadniczo prawo zamówień publicznych (dalej: p.z.p.) przewiduje, że w okresie związania ofertą wybrany wykonawca powinien zawrzeć umowę z zamawiającym na warunkach, jakie zaproponował w ofercie. W przeciwnym razie grozi mu sankcja w postaci zatrzymania wadium. Tak wynika z art. 46 ust. 5 p.z.p., który stanowi, że zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami w przypadku, gdy wykonawca, którego oferta została wybrana: (1) odmówił podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie, (2) nie wniósł wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy lub (3) gdy zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy.

Czytaj też: Prawo zamówień publicznych w praktyce. Wzory, instrukcje, przykłady

Jedynie w sytuacji, gdyby zamawiający wadium nie wymagał (a tak może się dziać w przypadku zamówień o wartościach poniżej progów unijnych, gdzie wadium jest fakultatywne i zamawiający nie musi go wymagać od wykonawców), odmowa zawarcia umowy nie skutkuje negatywnie dla wykonawcy ani w tym przetargu, ani w kolejnych.

Urząd Zamówień Publicznych opublikował właśnie opinię prawną, w której wskazuje, że z uwagi na dotkliwość sankcji dochowujący należytej staranności zamawiający w każdym przypadku zobowiązany jest do dokonania wnikliwej analizy konkretnego stanu faktycznego co do zaistnienia przesłanek zatrzymania wadium. Urząd podkreśla, że biorąc pod uwagę realia wynikające z epidemii, zamawiający powinien przeanalizować, czy okoliczności te nie wynikają z przyczyn niezależnych od wykonawcy, np. z uwagi na utrudnienia w transporcie, niedobory określonego rodzaju towarów po przerwaniu łańcucha dostaw lub utrudnienia w przepływie osób związane ze stanem epidemii.

Ale uwaga! Trzeba pamiętać, że ciężar wykazania faktycznego wystąpienia takich okoliczności spoczywa na wykonawcy. To jego inicjatywa dowodowa ma spowodować, że zamawiający wadium nie zatrzyma. Przy czym należy podkreślić, że raczej nieskuteczne będą same lakoniczne oświadczenia powołujące się na bliżej niesprecyzowane okoliczności związane z COVID-19. Wykonawca ma bowiem udowodnić, że to konkretne zidentyfikowane i nadzwyczajne okoliczności faktycznie i bezpośrednio skutkują brakiem możliwości wykonania umowy na warunkach oferty.

Alternatywą odmowy podpisania kontraktu jest wniosek do zamawiającego jeszcze przed jego podpisaniem o dokonanie modyfikacji warunków realizacji zamówienia w stosunku do tych przyjętych w ofercie. To rozwiązanie może być korzystne dla obu stron: w takim bowiem przypadku dojdzie do zawarcia umowy, a więc zamawiający osiągnie co do zasady cel prowadzonego postępowania, a wykonawca nie straci wadium przetargowego.


Pozostało 72% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane