statystyki

Duża nowelizacja k.p.c. skomplikowała kwestie zażaleń

autor: Paweł Kartasiński10.03.2020, 10:01; Aktualizacja: 10.03.2020, 11:32
Brak zapisu o tym, że nie ma potrzeby doręczania zażalenia stronie przeciwnej w sytuacji, gdy ustawa przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron, stwarza paradoks.

Brak zapisu o tym, że nie ma potrzeby doręczania zażalenia stronie przeciwnej w sytuacji, gdy ustawa przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron, stwarza paradoks.źródło: ShutterStock

Po zmianach w procedurze cywilnej pojawił się problem zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Czy jest dopuszczalne i jaki sąd miałby je rozpatrywać?

N owelizacja procedury cywilnej, dokonana ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469), przynosząc – zwłaszcza od 7 listopada 2019 r. – wiele rozwiązań nowych i modyfikując dotychczasowe, wciąż jest tematem dyskusji wśród praktyków. Zainteresowanie budzi instytucja zażalenia, zwłaszcza w wariancie tzw. zażalenia poziomego, rozszerzonego na obszar kompetencji sądów pierwszej instancji (wobec wprowadzenia możliwości zażalenia do innego składu sądu pierwszej instancji).

W tym kontekście pojawia się wątek zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia.

Sąd Najwyższy wyjaśniał

Przed nowelizacją kwestia ta nie była unormowana pozytywnie. Przyjęcie zaskarżalności takiego zarządzenia było efektem uchwały Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2008 r. o treści: na zarządzenie przewodniczącego w sądzie pierwszej instancji o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia przysługuje zażalenie (sygn. akt III CZP 65/08; OSNC 2009/7-8/112, Biul.SN 2008/8/7). W rozważaniach nad uchwałą ujawniono dwa stanowiska. Pierwsze: art. 394 par. 1 k.p.c. określał zamknięty katalog przypadków, gdy zażalenie przysługuje, więc niedopuszczalne było kwestionowanie zwrotu wniosku o zabezpieczenie, tym bardziej, że wniosek ten można ponawiać, a niezaskarżalność decyzji o jego zwrocie nie godzi w prawa strony. Drugie: wniosek o udzielenie zabezpieczenia, wszczynał swoiście odrębne postępowanie, przez co dopuszczano zażalenie na zarządzenie o jego zwrocie, stosując odpowiednio właśnie art. 394 par. 1 pkt 1 k.p.c. Sąd zauważył, że ten przepis, dopuszczając wprost zażalenie tylko na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie zwrotu pozwu ma odpowiednie zastosowanie do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, a takim jest postępowanie zabezpieczające, zaś art. 741 k.p.c. nie określa wszystkich przypadków dopuszczalności zażalenia w postępowaniu zabezpieczającym. Według SN art. 394 par. 1 k.p.c. nie można było stosować w postępowaniu zabezpieczającym wprost, co nie wykluczało stosowania wyrażonej w nim reguły z modyfikacją dotyczącą innego pisma procesowego, pełniącego taką samą rolę jak pozew. Optując za elastycznym podejściem, ale i akcentując strukturalno-funkcjonalną samodzielność postępowania zabezpieczającego wobec postępowania rozpoznawczego i egzekucyjnego (samodzielny przedmiot, odrębnie określone strony, odmienne reguły sędziowskiej oceny materiału procesowego, szczególna postać rozstrzygnięcia i tymczasowość udzielonej ochrony), nawet przy uwzględnieniu, że nie ma ono wszystkich cech postępowania „w sprawie”, w obliczu art. 394 par. 1 pkt 1 k.p.c. przyjęto dopuszczalność zażalenia na zwrot wniosku, jako pisma inicjującego postępowanie o właściwościach równorzędnych procesowi (wskazano na dorobek orzeczniczy i poglądy doktryny, dopuszczające m.in. zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o ogłoszenie upadłości, o wyjawienie majątku, o wszczęcie postępowania nieprocesowego, o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu).

Nowe warunki prawne

Od 7 listopada 2019 r. do tematu należy podejść na nowo, gdyż zmieniła się regulacja art. 394 par. 1 k.p.c. (obejmująca katalog przedmiotowy w zakresie zażaleń tradycyjnych, kierowanych do rozpoznania przez sąd drugiej instancji) i art. 741 k.p.c., a wprowadzono przepis art. 394 1a k.p.c. (wyliczający katalog przedmiotowy tzw. zażaleń poziomych).


Pozostało jeszcze 83% treści

2 dostępy do wydania cyfrowego DGP w cenie
9,80 zł Za pierwszy miesiąc.
Oferta autoodnawialna
PRENUMERATA 2020
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane