statystyki

Duża nowelizacja k.p.c. skomplikowała kwestie zażaleń

autor: Paweł Kartasiński10.03.2020, 10:01; Aktualizacja: 10.03.2020, 11:32
Brak zapisu o tym, że nie ma potrzeby doręczania zażalenia stronie przeciwnej w sytuacji, gdy ustawa przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron, stwarza paradoks.

Brak zapisu o tym, że nie ma potrzeby doręczania zażalenia stronie przeciwnej w sytuacji, gdy ustawa przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron, stwarza paradoks.źródło: ShutterStock

Po zmianach w procedurze cywilnej pojawił się problem zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Czy jest dopuszczalne i jaki sąd miałby je rozpatrywać?

N owelizacja procedury cywilnej, dokonana ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469), przynosząc – zwłaszcza od 7 listopada 2019 r. – wiele rozwiązań nowych i modyfikując dotychczasowe, wciąż jest tematem dyskusji wśród praktyków. Zainteresowanie budzi instytucja zażalenia, zwłaszcza w wariancie tzw. zażalenia poziomego, rozszerzonego na obszar kompetencji sądów pierwszej instancji (wobec wprowadzenia możliwości zażalenia do innego składu sądu pierwszej instancji).

W tym kontekście pojawia się wątek zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia.

Sąd Najwyższy wyjaśniał

Przed nowelizacją kwestia ta nie była unormowana pozytywnie. Przyjęcie zaskarżalności takiego zarządzenia było efektem uchwały Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2008 r. o treści: na zarządzenie przewodniczącego w sądzie pierwszej instancji o zwrocie wniosku o udzielenie zabezpieczenia przysługuje zażalenie (sygn. akt III CZP 65/08; OSNC 2009/7-8/112, Biul.SN 2008/8/7). W rozważaniach nad uchwałą ujawniono dwa stanowiska. Pierwsze: art. 394 par. 1 k.p.c. określał zamknięty katalog przypadków, gdy zażalenie przysługuje, więc niedopuszczalne było kwestionowanie zwrotu wniosku o zabezpieczenie, tym bardziej, że wniosek ten można ponawiać, a niezaskarżalność decyzji o jego zwrocie nie godzi w prawa strony. Drugie: wniosek o udzielenie zabezpieczenia, wszczynał swoiście odrębne postępowanie, przez co dopuszczano zażalenie na zarządzenie o jego zwrocie, stosując odpowiednio właśnie art. 394 par. 1 pkt 1 k.p.c. Sąd zauważył, że ten przepis, dopuszczając wprost zażalenie tylko na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie zwrotu pozwu ma odpowiednie zastosowanie do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, a takim jest postępowanie zabezpieczające, zaś art. 741 k.p.c. nie określa wszystkich przypadków dopuszczalności zażalenia w postępowaniu zabezpieczającym. Według SN art. 394 par. 1 k.p.c. nie można było stosować w postępowaniu zabezpieczającym wprost, co nie wykluczało stosowania wyrażonej w nim reguły z modyfikacją dotyczącą innego pisma procesowego, pełniącego taką samą rolę jak pozew. Optując za elastycznym podejściem, ale i akcentując strukturalno-funkcjonalną samodzielność postępowania zabezpieczającego wobec postępowania rozpoznawczego i egzekucyjnego (samodzielny przedmiot, odrębnie określone strony, odmienne reguły sędziowskiej oceny materiału procesowego, szczególna postać rozstrzygnięcia i tymczasowość udzielonej ochrony), nawet przy uwzględnieniu, że nie ma ono wszystkich cech postępowania „w sprawie”, w obliczu art. 394 par. 1 pkt 1 k.p.c. przyjęto dopuszczalność zażalenia na zwrot wniosku, jako pisma inicjującego postępowanie o właściwościach równorzędnych procesowi (wskazano na dorobek orzeczniczy i poglądy doktryny, dopuszczające m.in. zażalenia na zarządzenie o zwrocie wniosku o ogłoszenie upadłości, o wyjawienie majątku, o wszczęcie postępowania nieprocesowego, o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu).

Nowe warunki prawne

Od 7 listopada 2019 r. do tematu należy podejść na nowo, gdyż zmieniła się regulacja art. 394 par. 1 k.p.c. (obejmująca katalog przedmiotowy w zakresie zażaleń tradycyjnych, kierowanych do rozpoznania przez sąd drugiej instancji) i art. 741 k.p.c., a wprowadzono przepis art. 394 1a k.p.c. (wyliczający katalog przedmiotowy tzw. zażaleń poziomych).


Pozostało 83% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
7,90 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie

Polecane