Wykładnia rozszerzająca

Radni jednej z gmin podjęli decyzję o wygaszeniu mandatu jednego z nich. Analizując złożone przez niego oświadczenie majątkowe, uznali bowiem, że ponieważ jego żona ma firmę korzystającą z mienia gminy, on narusza przepisy antykorupcyjne. Chodzi o regulacje mówiące, że radny nie może samodzielnie lub wspólnie z kimś prowadzić działalności gospodarczej z wykorzystaniem majątku komunalnego, a także zarządzać taką działalnością lub być jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem.

Podejmując decyzję, rajcowie rozszerzająco potraktowali zapisy ustawy: ich zdaniem regulacje antykorupcyjne mają zastosowanie również do sytuacji, gdy to małżonek radnego indywidualnie prowadzi firmę, ale łączy ich stosunek wspólności majątkowej. Taka wykładnia oznaczałaby, że dana osoba nie może sprawować mandatu radnego, gdy jej małżonek para się działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy, nawet jeśli radny nie ma z tą firmą nic wspólnego.

Wyjątki rozumieć ściśle

Z takim rozumieniem przepisów nie zgodził się wojewoda mazowiecki, ponieważ zakazy w prowadzeniu w pewnych okolicznościach firmy nakładane na radnego stanowią ograniczenie konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej. W związku z tym przepisy antykorupcyjne w powyższym zakresie należy interpretować ściśle, a więc zgoła inaczej, niż postąpiła rada gminy. W ocenie organu nadzoru fakt, że żona radnego jest właścicielką firmy korzystającej z mienia komunalnego, ale on sam w żaden sposób nie jest powiązany z tą działalnością, nie rodzi wobec niego żadnych ograniczeń w sprawowaniu mandatu.

By można mówić o tych ostatnich, radny musiałby być współwłaścicielem przedsiębiorstwa albo jego pełnomocnikiem. Tego z kolei rada gminy nie wykazała. Z urzędowej dokumentacji nie wynikało bowiem, by żona udzieliła mężowi pełnomocnictwa do działania w jej imieniu jako przedsiębiorcy.

ORZECZNICTWO
Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody mazowieckiego, nr LEX-S.4131.33.2012.HL.