statystyki

Ważność czynności prawnej może zależeć od woli biskupa

autor: Anna Krzyżanowska16.03.2016, 07:24; Aktualizacja: 16.03.2016, 08:49
W odpowiedzi udzielonej przez wiceministra sprawiedliwości Marcina Warchoła przeczytać możemy, że przepisy prawa kościelnego nie należą do źródeł powszechnie obowiązującego prawa

W odpowiedzi udzielonej przez wiceministra sprawiedliwości Marcina Warchoła przeczytać możemy, że przepisy prawa kościelnego nie należą do źródeł powszechnie obowiązującego prawaźródło: ShutterStock

Czy niezastosowanie się do prawa kanonicznego powinno nieść negatywne skutki na gruncie prawa powszechnego? Z takim m.in. pytaniem do ministra sprawiedliwości zwrócił się Tomasz Rzymkowski, poseł Kukiz’15.

Reklama


Reklama


W swej interpelacji parlamentarzysta odwołał się do spraw, które toczyły się przed Sądem Najwyższym. Wskazał m.in. na wyrok z 27 lipca 2000 r. (sygn. akt IV CKN 88/00). Dotyczył on umowy kredytu zawartej przez proboszcza jednej z parafii bez zezwolenia właściwego biskupa diecezjalnego, co spowodowało na gruncie prawa polskiego nieważność czynności prawnej. Poseł przypomina, że SN, rozpoznając tę sprawę, stwierdził, iż w opisywanym przypadku zastosowanie winien znaleźć szereg norm prawa kanonicznego. W tym 532 kanon, zgodnie z którym proboszcz z zachowaniem stosownych przepisów podejmuje w imieniu parafii wszystkie czynności prawne. Powyższa kompetencja (zgodnie z kanonem 1292) uzależniona jest jednak – przy czynnościach przekraczających granice i sposób zwyczajnego zarządzania – od uzyskania pisemnej zgody biskupa diecezjalnego.

– W wyroku tym mamy zatem do czynienia z uznaniem skuteczności norm prawa kanonicznego na gruncie prawa polskiego, a co za tym idzie, również zastosowaniem sankcji m.in. nieważności czynności prawnej na gruncie prawa cywilnego w sytuacji, gdy normy prawa kanonicznego nie zostaną dochowane – podkreśla Rzymkowski.

Podobne stanowisko SN zaprezentował w wyroku z 24 marca 2004 r. (IV CK 108/03), który dotyczył umowy pożyczki udzielonej bez zgody biskupa ordynariusza. SN stwierdził wtedy, że ustawa o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1169 ze zm.) uznała kompetencję proboszczów do reprezentowania parafii w stosunkach majątkowych z osobami trzecimi w sposób i na zasadach określonych w kodeksie prawa kanonicznego.

W ocenie posła z dotychczasowej linii orzeczniczej wynika więc, że „każda z dwu społeczności, jakimi są Kościół i państwo, posiada własny system prawa oraz może rządzić się nim w swoim porządku. Z tą jednak konsekwencją, że nieprawidłowe lub brak zastosowania norm prawa kanonicznego wywołuje skutki na gruncie prawa cywilnego”. Pytanie, czy jest to zasadne i czy przypadkiem nie należałoby zmienić przepisów.

W odpowiedzi udzielonej przez wiceministra sprawiedliwości Marcina Warchoła przeczytać możemy, że przepisy prawa kościelnego nie należą do źródeł powszechnie obowiązującego prawa, MS natomiast nie jest uprawniony do oceny wyroków Sądu Najwyższego i dokonanej przez niego wykładni. Wiceminister nie zgodził się jednak z twierdzeniem, by SN afirmował tezę o bezpośredniej skuteczności prawa kościelnego w porządku prawnym państwowym.

„SN wskazał, że w określonym układzie okoliczności faktycznych właściwych dla konkretnej sprawy możliwe jest przyjęcie zastosowania do oceny tych okoliczności również przepisów prawa kanonicznego, ale tylko dlatego, że winny być one traktowane jako przepisy wewnętrzne o charakterze statutowym, określające powstanie, ustrój (w tym działanie organów) i ustanie kościelnych osób prawnych – w rozumieniu art. 35 i art. 38 kodeksu cywilnego” – tłumaczy Warchoł. 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Reklama


Źródło:Dziennik Gazeta Prawna

Polecane

Reklama

  • wruum59(2016-03-16 16:03) Odpowiedz 30

    w KRS-ie też nie ma informacji, kto jest upoważniony do składania oświadczeń

  • Ryś(2016-03-16 12:23) Odpowiedz 30

    A czy prawo kanoniczne jest ogłoszone w Dzienniku Ustaw?? Nie, zatem jak może mieć wpływ na ważność czynności? może ktoś podpowie

  • salto w tył z podwójną śrubą(2016-03-16 11:06) Odpowiedz 10

    Tak było , tak jest , i tak będzie , dopóki w państwie będzie państwo . I nie pomogą żadne rozważania filozoficzne profesorów prawa , ani ich żonglerki kodeksami obu państw.

  • xcv(2016-03-16 16:43) Odpowiedz 10

    Ryś - Zgodnie z art. 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, "Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami." Trochę sytuacja porównywalna do statutu spółki, w którym to można określić sposób reprezentacji, też nie jest on ogłaszany w żadnym Dzienniku Ustaw, a wszakże wspólnicy muszą się do niego stosować, bo to ich takie wewnętrzne prawo, i jak jest w nim zapisane że jakiś tam wspólnik nie może tego i tego zrobić, no to czynność (nie wchodząc w szczegóły, bo się też będzie rozróżniało sytuacje złej i dobrej wiary drugiej strony) będzie nieważna. Tak i w przypadku Kościoła katolickiego, też czasami trzeba patrzeć na jego wewnętrzne prawo, Trzeba pamiętać, że prawo wewnętrzne związków wyznaniowych też obowiązuje w państwowym porządku prawnym!!! takie obowiązywanie może być bezpośrednie albo dorozumiane, jeśli np. jak zapis że duchowny nie może być przesłuchiwany co do wiadomości o których dowiedział się podczas spowiedzi, to przecież będziemy patrzeć do prawa wewnętrznego związków wyznaniowych, kim jest ten duchowny, tutaj SN wyraźnie zaznaczył że: "ustawa o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1169 ze zm.) uznała kompetencję proboszczów do reprezentowania parafii w stosunkach majątkowych z osobami trzecimi w sposób i na zasadach określonych w kodeksie prawa kanonicznego." więc w tym zakresie prawo kanoniczne obowiązuje w polskim porządku prawnym.

  • xcv(2016-03-16 16:50) Odpowiedz 11

    wruum95 - a od kiedy to związki wyznaniowe rejestruje się w KRS-ie? :)

  • ddsa(2016-03-16 16:44) Odpowiedz 01

    dsadas

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

Reklama