Po 25 latach obowiązywania i wielu nowelizacjach prawa o zgromadzeniach (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 397 ze zm.) zastąpi je nowy akt prawny. Do konsultacji społecznych trafił właśnie jego projekt.

Nowa ustawa ma być odpowiedzią na krytykę dotychczasowych rozwiązań i reakcją na zeszłoroczne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował wiele artykułów obecnej ustawy (sygn. akt K 44/12). TK wytknął m.in. brak regulacji dotyczących zgromadzeń spontanicznych, błędną definicję zgromadzenia (jako zgrupowania co najmniej 15 osób), a także wadliwość zarówno procedury odwoławczej od zakazu ich odbycia, jak i zasady rozdzielania przez organ gminy zgromadzeń odbywających się jednocześnie. Część z przepisów uznanych za niekonstytucyjne utraciła już moc obowiązującą 3 października 2014 r., pozostałe i najważniejsze zarazem zgodnie z decyzją TK mają zostać wyeliminowane z porządku prawnego 4 października tego roku.

Dlatego Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji zdecydowało się stworzyć nowy akt. Przesłany do konsultacji dokument wprowadza nową definicję zgromadzenia, odstępując od kryterium liczebności. Wyodrębnia za to dwa rodzaje zgromadzeń: stacjonarne i marsze, co do których znajdą zastosowanie odmienne regulacje. W przypadku marszów projektodawca zdecydował się na wydłużenie minimalnego terminu na przekazanie gminie zawiadomienia o ich planowaniu – z 3 do 6 dni. W ocenie MAiC takie zakreślenie terminu jest optymalne, gdy uwzględni się „możliwość zaistnienia marszów krzyżujących się”. Pozwoli bowiem na przeprowadzenie całej procedury odwoławczej. Ta również się zmieni: modyfikacji ulegnie sposób ustalania tras i miejsc marszów. W przypadku kolizji gmina będzie zobowiązana przeprowadzić rozprawę administracyjną, zapewniając w niej udział wszystkim organizatorom. Jeśli w jej trakcie ci nie porozumieją się co do przebiegu marszów, o pierwszeństwie wyboru czasu i trasy przejścia decydować będzie data, godzina oraz minuta doręczenia zawiadomienia gminie.

Gmina będzie uprawniona – w uzasadnionych przypadkach – do wydania decyzji zakazującej marszu, lecz ta regulacja nie będzie dotyczyć zgromadzeń stacjonarnych (wieców, mityngów, pikiet itp.). Organizator takiego zgromadzenia będzie wprawdzie zobowiązany do poinformowania komendanta powiatowego policji o planach (nie wcześniej niż na 30 dni i nie później niż na 12 godzin przed rozpoczęciem wydarzenia), jednak przekroczenie tych terminów nie będzie podstawą do wydania odmowy.

Etap legislacyjny

Projekt ustawy przesłany do konsultacji