Taka sugestia pojawiła się w opinii RCL na temat najnowszego projektu zmian w prawie o ustroju sądów powszechnych (dalej: u.s.p.). Zawiera on m.in. propozycję przepisu, zgodnie z którym minister sprawiedliwości mógłby żądać akt spraw sądowych. Zdaniem RCL regulacja ta powinna zostać uzupełniona o rozwiązania gwarantujące, że przekazanie akt nie wpłynie negatywnie na sprawne i terminowe rozpoznanie sprawy. Rozwiązaniem mogłoby być dodanie do projektowanego art. 37g par. 1 pkt 3 u.s.p. zapisu, zgodnie z którym minister nie mógłby żądać przesłania akt rejestrowych. W innych przypadkach, jeżeli przemawiałby za tym tok sprawy, otrzymywałby jedynie odpisy dokumentów. Ponadto RCL postuluje wprowadzenie ustawowego terminu na zwrot akt sprawy niezakończonej.

„Ogólne i nieograniczone warunkami prawnymi uprawnienie ministra sprawiedliwości do żądania akt nie może naruszać praw strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie oraz utrudniać sprawowanie wymiaru sprawiedliwości” – czytamy w opinii Rządowego Centrum Legislacji.

Zastrzeżenia pojawiły się również w stosunku do projektowanego art. 22 par. 2a u.s.p. Na jego podstawie minister będzie mógł żądać od prezesa sądu apelacyjnego „niezwłocznej informacji o toku postępowania w sprawach”. Zdaniem RCL przepis ten powinien zostać albo zawężony przez wskazanie, że ma zastosowanie do spraw wymienionych w rozdziale 5 u.s.p. „Wewnętrzny i zewnętrzny nadzór nad działalnością administracyjną sądów w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu związanego bezpośrednio ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości oraz wykonywaniem innych zadań z zakresu ochrony prawnej”, albo po prostu przeniesiony do tego rozdziału. „Uwzględnienie uwagi pozwoli na uściślenie, że kompetencja ta odnosi się wyłącznie do nadzoru administracyjnego” – uzasadnia RCL. Ponadto centrum podnosi, że użycie w tym przepisie sformułowania „niezwłoczne informacje o toku postępowania w sprawach” budzi wątpliwości. „Zapewne zadośćuczynienie żądaniu w nieskomplikowanej proceduralnie sprawie byłoby możliwe w rozsądnym czasie” – ocenia RCL. Ale w innych czas na udzielenie odpowiedzi musi być dłuższy niż odpowiadający słowu „niezwłocznie”.

RCL nie podoba się też propozycja wprowadzenia do u.s.p. rozwiązania pozwalającego pracownikowi ochrony sądu przeglądać zawartość bagaży i odzieży osób wchodzących do budynku sądu. Podnosi ono, że wyposażenie pracowników ochrony w takie kompetencje może „prowadzić do naruszenia nietykalności osób fizycznych oraz tajemnicy, w przypadku przeszukania bagażu zawodowych pełnomocników”.

Etap legislacyjny

Projekt w uzgodnieniach międzyresortowych