statystyki

Ostatnia bitwa między adwokatami a radcami prawnymi. Palestra nie odpuści obron karnych

autor: Ewa Maria Radlińska20.11.2013, 06:45; Aktualizacja: 20.11.2013, 14:10
prawo, sąd

31 128 radców prawnych jest w Polsceźródło: ShutterStock

Przed wyborami prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej na nowo rozgorzała dyskusja o wycofaniu z procedury karnej zmian dopuszczających radców do procesów kryminalnych. Wątpliwe są jednak szanse tej walki.

reklama


reklama


Adwokatura nie zamierza dzielić się z radcami prawnymi obronami karnymi. I choć przepisy zostały już uchwalone, a w lipcu 2015 r. mają wejść w życie, korporacja zapowiada walkę do końca. Szykuje się, by zaskarżyć art. 82 kodeksu postępowania karnego do Trybunału Konstytucyjnego. Problem jednak w tym, że sama zrobić tego nie może, a sojuszników na razie brak.

– Adwokatura nie jest legitymowana do tego, by zaskarżyć przepis do sądu konstytucyjnego. Sprawa dotyczy bowiem kwestii ustrojowej innego zawodu. Jest to więc formalnie niemożliwe – przyznaje adwokat Jarosław Zdzisław Szymański, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w Łodzi.

Szukanie sojuszników

Korporacja musi zatem zachęcić do wystąpienia z takim wnioskiem np. rzecznika praw obywatelskich, prezydenta czy grupę parlamentarzystów.

– Rzecznik powinien zwrócić uwagę na kilka ważnych aspektów: istota ustrojowa radców określona przez ich ustawę nie daje im podstaw do wykonywania obron karnych. Do tego powołana jest właśnie adwokatura – podkreśla mec. Szymański.

Zgodnie z art. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 1982 r. nr 16, poz. 124 z późn. zm.) adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Analogicznego przepisu brak w ustawie o radcach prawnych (Dz.U. z 1982 r. nr 19, poz. 145 z późn. zm.). W konsekwencji to członkowie samorządu adwokackiego ślubują „przyczyniać się ze wszystkich sił do ochrony praw i wolności obywatelskich”, czego rota ślubowania radcowskiego również nie uwzględnia.

– RPO powinien więc dostrzec, że radcy nie dają takiej rękojmi profesjonalnego wykonywania obron karnych jak adwokaci – mówi dalej dziekan łódzkiej ORA.

I wyjaśnia, że adwokatura ma bardziej rygorystyczne zasady deontologii zawodowej niż radcy. To również wiąże się z wykonywaniem obron karnych.

– Może się przecież zdarzyć, że na ławie oskarżonych zasiądą dwie osoby. Obrońcą jednej z nich będzie adwokat, a drugiej – radca prawny. Każdy będzie realizował obronę na gruncie innych zasad etycznych – łapie się za głowę prawnik.

Nie wiadomo, czy RPO przekonają te argumenty.

– Rzecznik nie chce wypowiadać się w tej kwestii, dopóki nie będzie wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA). Sprawa musi zostać przeanalizowana przez zespół prawa konstytucyjnego – informuje Anna Kabulska z biura RPO.

Rzecznik nie chciał też wypowiedzieć się, czy poszerzenie uprawnień radców w sprawach karnych uważa za dobre rozwiązanie.

Profesor Marek Chmaj, konstytucjonalista ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, na pomoc rzecznika by nie liczył.

– RPO zajmuje się w końcu sprawami wolności, praw i obowiązków człowieka i obywatela, określonymi zwłaszcza w rozdziale II konstytucji, a nie prawami korporacji prawniczych – podkreśla.

Sojusz z parlamentarzystami to także nic pewnego.

– Trudno ocenić, czy uda się znaleźć sprzymierzeńców wśród posłów czy senatorów. W parlamencie zasiada coraz mniej prawników i problem może nie znaleźć tam zrozumienia – wskazuje adwokat Krzysztof Piesiewicz, były senator.

Profesor Chmaj wskazuje i na to, że z grupą posłów także i z innych przyczyn trudno będzie zwalczyć regulację, i zwraca uwagę na kalendarz.

– Początek obecnej kadencji Sejmu przypadł na listopad 2011 r., a na rozpoznanie wniosku przez TK trzeba czekać przeciętnie 19 miesięcy. Z każdym miesiącem jest zatem coraz bliżej do końca kadencji Sejmu. Doliczając 19 miesięcy od momentu złożenia dokumentu w sądzie konstytucyjnym, może się okazać, że mimo poparcia poselskiego TK i tak sprawą się nie zajmie – mówi.

Wnioski te podlegają bowiem dyskontynuacji, a to oznacza, że ich życie kończy się wraz z końcem kadencji parlamentu. Profesor Chmaj dodaje, że analizując argumenty adwokatów, słabo widzi ich szanse w trybunale.

– To nie są mocne argumenty – podkreśla.

Mecenas Szymański ma też wątpliwości, czy z powodów politycznych adwokatura może liczyć na wsparcie parlamentarzystów.

– W końcu wola polityczna na populistycznym koniu jeździ – stwierdza.

Gorący weekend

Władze adwokatury nie zniechęcają się jednak i odpuścić nie zamierzają. 22 listopada rozpoczyna się Krajowy Zjazd Adwokatury, na którym zostanie wybrany nowy prezes samorządu. Zarówno dotychczasowy – adwokat Andrzej Zwara – jak i kandydat na to stanowisko, obecnie sekretarz NRA, adwokat Krzysztof Boszko, przekonują, że sprawa do trybunału trafi.

– Trzeba spróbować przekonać do wystąpienia z takim wnioskiem każdy z podmiotów, który jest legitymowany do zaskarżenia przepisu. W art. 82 k.p.k. nie chodzi bowiem o uszczuplenie uprawnień adwokatów, ale de facto o naruszenie prawa do obrony. Ta regulacja uderza przecież w dobro obywateli. I od tej strony RPO powinien się nad sprawą pochylić. Poza tym regulacja godzi w sam system wymiaru sprawiedliwości – przekonuje mec. Krzysztof Boszko.

Mecenas Andrzej Zwara studzi przedwyborcze emocje, choć zarówno on, jak i jego kontrkandydat mają walkę z art. 82 k.p.k. wpisaną w program wyborczy.

– Prace nad skargą do TK są już w toku. Decyzja o tym została podjęta we wrześniu 2013 r. przez NRA. To nie jest zatem element walki wyborczej. Ktokolwiek bowiem zostanie prezesem, będzie sprawę kontynuował – deklaruje mec. Zwara.

Choć przyznaje, że odwrócenie sytuacji będzie bardzo trudne.

– Nie jest to jednak niemożliwe. Ja stawiam na pomoc parlamentarzystów. Nie chciałbym jednak więcej ujawniać na tym etapie – mówi.

Droga na skróty

Adwokaci kwestionują nie tylko to, że zmiana godzi w ustrojową pozycję adwokatury i stwarza zagrożenie dla obywateli. Zwracają również uwagę, że ścieżka legislacyjna, jaką przebyła regulacja, budzi spore wątpliwości. Propozycja przyznania radcom uprawnień obrończych w procesach karnych nie została bowiem wprowadzona do projektu przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego. Jak opisuje proces legislacyjny w tej sprawie adwokat Jerzy Marcin Majewski na swoim blogu, „jest to autorska propozycja Ministerstwa Sprawiedliwości podjęta najprawdopodobniej w wyniku niejawnego lobbingu środowiska radców prawnych”.

I ten problem – jak wskazują prawnicy niezwiązani z żadną z korporacji – nie powinien być lekceważony.

– Opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego projekt nowelizacji nigdy nie przewidywał zmiany art. 82 k.p.k. i przyznania radcom prawnym uprawnień do podejmowania obron w sprawach karnych – podkreśla dr Marcin Warchoł, karnista z Uniwersytetu Warszawskiego.

Dodaje, że trzeba przyznać rację adwokatom co do podnoszonych nieprawidłowości na drodze legislacyjnej.

– Sposób uchwalenia regulacji jest kontrowersyjny. Nie podoba mi się, że wprowadzeniem tak ważnej zmiany nie zajmowała się komisja kodyfikacyjna. Regulacja została wprowadzona bez jakichkolwiek opinii RPO czy adwokatury – mówi dr Warchoł.

Poza tym przyznaje, że zagrożenia podnoszone przez adwokaturę nie są wyssane z palca.

– Do tej pory sytuacja była jasna: adwokaci są obrońcami w sprawach karnych a radcy nie. Przez tę zmianę powstało wiele problemów dotyczących tajemnicy adwokackiej czy choćby spraw z urzędu. W efekcie to adwokaci będą gorzej traktowani niż radcy, którzy będą mogli odmówić prowadzenia spraw z urzędu – wyjaśnia dr Warchoł.

Uważa, że trudno ocenić szanse w TK, i ubolewa nad lawiną problemów, których można było uniknąć.

– Ta zmiana była tak naprawdę niepotrzebna, przecież radcy, którzy chcieli być obrońcami, mogli się zwyczajnie wpisać na listę adwokatów – puentuje.

31 128 radców prawnych jest w Polsce

13 500 – tylu mamy adwokatów

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

reklama


Źródło:Dziennik Gazeta Prawna

Polecane

reklama

  • Pojedynczy Obywatel - czyli Nikt(2013-11-20 08:33) Odpowiedz 00

    Każdy monopol służy monopoliści, więc trudno być zaskoczonym, że adwokaci walczą o swoje. Dla mnie ważnym jest, czy walczą o swoje tylko dla utrzymania dochodów, czy też rzeczywiście zmiany wniosą do kolejnego fragmentu III RP bałagan i bylejakość.

  • realista(2013-11-20 10:44) Odpowiedz 00

    do 10: Masz prawo mieć swoje zdanie, ale ja tez je mam i pozwól aby inni tez mieli i też mieli prawo wyboru. Każde ograniczenie prawa to ograniczenie prawa w wyborze - a to jak zapewne wiesz jest ograniczeniem wolności osobistej.

  • Irena(2013-11-20 19:24) Odpowiedz 00

    Gdybym chciała bronić kryminalistów, psychopatów, gwałcicieli, to poszłabym na aplikację adwokacką. Ale nie chcę i dlatego wybrałam radcowską. I jestem zadowolona, bo mam znajomych na adwokackiej i różnica w poziomie wykładów, przynajmniej w Wwie, jest ogromna - na korzyść radców. Podobnie egzaminy - aplikanci radcowscy piszą umowy, apelacje, a adwokaccy testy wykupione z Becka. Nas przygotowują do egzaminów końcowych, apl. adwokackich w sumie nie wiadomo do czego.

  • PRAWOTRZĄDNY(2013-11-20 19:17) Odpowiedz 00

    witam. Ja wcale nie tęsknię za obronami karnymi, bo nie mam ochoty zastanawiać się czy nie zostałam opłacona pieniędzmi pochodzącymi z przestępstwa. Jak adwokat wypowiada się, że jest lepiej wykształcony i o wyższej moralności i etyce zawodowej niż radca prawny, to właśnie najwyższa pora rozwalić te korporację o tych wykształconych paniczów wysłać na szczaw, bo to jest buta i pycha za bandyckie pieniądze. Nie dla mnie to towarzystwo. Radca Prawny

  • teral(2013-11-20 17:38) Odpowiedz 00

    Do Giertych - zajmij się swoim wychowankiem Bosakiem i jemu podobnymi, a najlepiej to oddaj zadłużonym matkom kasę za wprowadzenie na siłę Twojego poronionego pomysłu z mundurkami.

  • usługi powinny być wolne(2013-11-21 08:14) Odpowiedz 00

    Obecny system świadczenia usług prawniczych jest ekonomicznie nieefektywny. Zauważcie, że mimo ogromnych zmian w świecie otaczającym, świadczenie usług prawniczych odbywa się jak za czasów komunizmu. Usługi prawnicze są niezwykle drogie i dodatkowo nie dają klientom wystarczającej gwarancji staranności prawnika, gdyż wynagrodzenie nie jest powiązane z efektem.
    Przeczytałem niedawno książkę Susskinda. Wiele tez tej książki sprawdzi się na pewno. Sam uważam, że adwokaci i radcy w obecnym kształcie - to ekonomiczna archeologia. Szkoda tylko, że utrwalanie pozycji korporacji prawniczych powoduje, że nasz kraj, jak zwykle, będzie zacofany w stosunku do reszty świata.

  • Irena Anna(2013-11-21 07:43) Odpowiedz 00

    Do 2 Czytelnik.Jacy ci adwokaci są biedni. Muszą brać urzędówki za jakichś lumpów lub inne sprawy bankrutów.Cóż, dla adwokata lumpem jest każdy kto nie ma grubego portfela i tak też ludzi traktują. Olewają sprawy. Tam gdzie powinni wywalczyć pieniądze, nara zają na straty.Wielu adwokatów jest pozbawionych godności.Nie tak dawno czytałam, że adwokaci czują się urażeni tym, że wchodząc do sądu są kontrolowani jak zwykli interesanci a uwa zają że powinni być traktowani jak pracownicy sądów chociaż nie są nimi.Przekonani o własnej wielkości tracą poczucie rzeczywistości.

  • x(2013-11-21 07:31) Odpowiedz 00

    r. pr. są w sposób oczywisty gorzej wykształceni a w zakresie etyki... pozwalają sobie na zbyt wiele

  • hirek(2013-11-21 05:43) Odpowiedz 00

    Rok 2013 - podział zawodów prawniczych reprezentujących klientów:
    1) adwokat
    2) radca prawny

    Rok 2015 - podział zawodów prawniczych reprezentujących klientów:
    1) adwokat
    2) radca prawny
    a) zatrudniony
    b) prowadzący kancelarię i jednocześnie zatrudniony
    c) prowadzący wyłącznie kancelarię
    c1) wpisany na listę obrońców z urzędu
    c2) nie wpisany na listę obrońcow z urzędu

    Jak to było? "Z radcą prawnym bezpieczniej"? W takim razie z adwokatem jest łatwiej. Klient nie musi zgadywać, czy ta oto kancelaria obsłuży jego sprawę, czy też z niezrozumiałych dla niego przyczyn nie może tego zrobić.

  • adwokat(2013-11-20 11:30) Odpowiedz 00

    @7: Radczyni prawna 2013 z IP: 31.42.27.* (2013-11-20 09:34) Co to jest "radczyni prawna"? Żona radcy prawnego?

  • Tolek(2013-11-20 11:10) Odpowiedz 00

    Wszyscy jesteśmy żałośni. Jak człowiek myśli tylko o kasie to nic dobrego w życiu nie zrobi. Jesteśmy gorsi od zwierząt. A te wszystkie imitacje szlachetności, pro bono, Szlachetna Paczka itd. to tylko po to by człowiek się lepiej czuł i uważał się za takiego wspaniałego i dobrotliwego. Ściema. Ludzie są słabi i nic nie warci.

  • Radca prawny(2013-11-20 10:38) Odpowiedz 00

    Jeżeli adwokaci żądają zachowania monopolu dla spraw karnych, argumentując że są do nich lepiej przygotowani, to zgoda, ale w takim razie radcy powinni mieć monopol na prowadzenie spraw gospodarczych, gdyż w tych nie wątpkliwie są bardziej biegli. Zwróćcie uwagę, że aplikacja adwokacka i radcowska trwa tyle samo. W tym czasie aplikant adwokacki ponoć częściej zajmuje się sprawami karnymi, będąc później lepiej do nich przygotowanym. Co robi w tym samym czasie aplikant radcowski? Ano rozwiązuje problemy przedsiębiorców prowadząc sprawy gospodarcze... Zgadzam się na monopol do prowadzenia spraw karnych przez adwokatów, ale postuluję odebrać adwokatom sprawy gospodarcze. I będzie jasny i klarowny podział kompetencji:)

  • Czytelnik(2013-11-20 08:52) Odpowiedz 00

    Powiedz mi kolego jak to jest. Adwokat placi swojej korporacji kilkaset zlotych rocznie. Adwokat nie moze sie reklamowac, w przeciwienstwie do radcy. Adwokat nie moze pracowac w podleglym stosunku pracy - gro radcow swoje dzialalnosci prowadzi "obok" pracujac u kogos. Adwokat musi brac urzedowki za jakichs lumpow lub inne sprawy bankrutow. Adwokat zdaje trudniejszy egzamin i przecietnie jest lepiej wyksztalcony od radcy prawnego. Dobry adwokat bierze od czasu do czasu sprawy "publicznie" krzywdzace ludzi - glownie celem reklamy ktorej nie wolno mu czynic. Wymagajmy od radcow tyle samo i dajmy im takie same "przywileje". Ktorys radca chetny?

  • r.pr.(2013-11-20 10:37) Odpowiedz 00

    do Giertych:
    bardzo słaba, infantylna wręcz próba prowokacji:-)

  • Giertych(2013-11-20 10:13) Odpowiedz 00

    zgadzam się że radca to pół adwokat, jeszcze nie spotkałem się z kompetentnym radcą który potrafiłby dobrze poprowadzić sprawę i wygrać z adwokatem:) dzięki nim wygrywam sprawy i zdania nie zmienię, że radcowie nadają się tylko do doradzania:)

  • tel(2013-11-20 10:01) Odpowiedz 00

    Nie powinno być żadnych ograniczeń w wyborze pełnomocnika. To w końcu sprawa klienta. Nie rozumiem, czemu są tu jakiekolwiek ograniczenia. Wybór pełnomocnika procesowego niczym nie powinien się różnić od wyboru pełnomocnika w każdej innej sprawie. Skoro mogę sobie w dowolnej czynności cywilnej wyznaczyć pełnomocnika, mogę wyznaczyć dowolnego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, to czemu niby w sądzie ma być wyjątkowo?
    Ograniczenie w wyborze, to ograniczenie wolności osobistej obywatela. Powinno być zapisane w konstytucji, tymczasem nasza konstytucja reguluje te sprawy wręcz przeciwnie. Tylko szkoda, że nie jest przestrzegana.

  • legalista(2013-11-20 09:57) Odpowiedz 00

    TO CO SIĘ DZIEJE POKAZUJE JEDYNIE PATOLOGIĘ KORPORACJI, CI LUDZIE ZROBIĄ WSZYSTKO ABY NIKOGO NIE DOPUŚCIĆ DO KORYTA, TAK JAK PRZEDTEM BLOKOWANO DOSTĘP PRAWNIKOM SPOZA UKŁADU TAK TERAZ PRÓBUJE SIĘ BLOKOWAĆ RADCÓW.
    KORPORACJA TO FORMA PATOLOGICZNA, SZKODLIWA, SŁUŻY TYLKO I WYŁĄCZNIE OBRONIE MONOPOLU, A JEJ WŁADZE ŻYJĄ SOBIE DOSTATNIO NA KOSZT CZŁONKÓW...

  • Radczyni prawna 2013(2013-11-20 09:34) Odpowiedz 00

    do Czytelnika:
    Tyle bzdur w jednym poście dawno nie czytałam! Proszę nie siać kłamstw, bo to żenujące!

  • b.obama(2013-11-20 09:29) Odpowiedz 00

    współpracowałem w mojej firmie i z radcami, i z adwokatami. W mojej ocenie z reguły to radcowie prawni są lepiej wykształceni i sprawniej radzą sobie z trudnymi sprawami, unikają też "wodolejstwa"... A na marginesie wystarczy spojrzeć na tytuły zawodowe właścicieli największych i najbardziej uznanych kancelarii w Polsce. W większości to radcowie prawni.

  • r.pr.(2013-11-20 09:22) Odpowiedz 00

    do Czytelnika:
    Wprowadzasz ludzi w błąd, zastanawiam się czy z niewiedzy i ignorancji, czy może z jakiegoś innego powodu?

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

SzukajDodaj kancelarię

Polecane

reklama