Ale zmiany dotyczą też czynności zmierzających do potwierdzenia dziedziczenia.

Przekazywanie postanowień spadkowych

Rejestr poświadczeń dziedziczenia, prowadzony dziś przez Krajową Radę Notarialną, wciąż nie jest kompletny. Nie zawiera bowiem postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ani postanowień o nabyciu przedmiotu zapisu windykacyjnego. Przez tę niekompletność może nawet wprowadzać w błąd osoby korzystające z wyszukiwarki Rejestru Aktów Poświadczenia Dziedziczenia (RAPD). Postanowienia wydane przez sądy do tej pory nie są bowiem do niego przesyłane, ponieważ brakuje przepisów regulujących taką procedurę.

W rejestrze uwzględniane są więc tylko akty poświadczenia dziedziczenia sporządzane przez rejentów. Mają one wówczas moc prawną prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku.

Projekt nowelizacji kodeksu cywilnego przewiduje uzupełnienie tej luki poprzez stworzenie możliwości dokonywania wpisów postanowień sądowych przez prezesów sądów lub wyznaczone osoby niezwłocznie po uprawomocnieniu się. Taki wpis będzie opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Zmiany w rejestrze będą dokonywane również w razie uchylenia lub zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo uchylającego akt poświadczenia dziedziczenia. Prezes sądu albo osoba przez niego wyznaczona niezwłocznie poinformuje o tym Krajową Radę Notarialną, a o uchyleniu aktu poświadczenia dziedziczenia również notariusza, który dokonał czynności.

Do tych informacji i zawiadomień będą dołączane odpisy postanowień.

Pisma procesowe przez internet

Projekt stawia jednak dodatkowe wymogi pismom procesowym wnoszonym do sądu przez system teleinformatyczny, obsługujący postępowanie sądowe. Muszą one być opatrzone podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub potwierdzonym profilem zaufanym e-PUAP. Tylko pisma składane w elektronicznym postępowaniu upominawczym nadal będą opatrywane podpisem elektronicznym, nadawanym w systemie teleinformatycznym obsługującym to postępowanie.

Mają też do nich być dołączane poświadczone elektronicznie odpisy pełnomocnictw i załączników. Takie poświadczenie nastąpi przez przesłanie do sądu odpisu za pośrednictwem systemu. W ten sposób np. profesjonalni pełnomocnicy poświadczą odpis tradycyjnego dokumentu, powstałego w wyniku przekonwertowania go do postaci elektronicznej albo dokumentu w postaci elektronicznej.

W związku z tymi zmianami projekt przewiduje też nowelizację ustawy – Prawo o notariacie (Dz.U. z 1991 r. nr 22, poz. 91 ze zm.). Chodzi w niej o dopuszczenie możliwości elektronicznego poświadczenia dokumentu przez rejenta po opatrzeniu go bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Projekt przewiduje równocześnie, że gdy strona wniesie pismo przez internet, będzie mogła dowody z dokumentów złożyć w formie tradycyjnej, papierowej.

– Ułatwi to prowadzenie sprawy osobom, których przed sądem nie reprezentuje profesjonalny pełnomocnik – ocenia radca prawny Piotr Czachorowski z Kancelarii Radców Prawnych Czachorowscy.

Etap legislacyjny

Projekt w trakcie konsultacji