Wyłącznie gmina decyduje o tym, czy sprzeda mieszkanie komunalne najemcy oraz o wysokości bonifikaty, na jaką może on liczyć. Wysokość bonifikaty za takie samo mieszkanie nawet w sąsiednich gminach może być inna.

Nawet wówczas, gdy lokator zajmuje mieszkanie kilkanaście lat lub dłużej, nie może zmusić gminy, aby zezwoliła na jego wykupienie. Zdarza się również, że część mieszkań w budynku jest już wykupiona, a potem gmina wstrzyma sprzedaż. Takie sytuacje występują w przypadku nieruchomości warszawskich, gdy z roszczeniami do budynku zgłasza się dawny właściciel albo jego spadkobiercy.

Kto może nabyć

Nawet jeżeli gmina przeznaczyła do wykupu mieszkania w konkretnym budynku, to nie wszyscy najemcy mogą zostać właścicielami zajmowanych lokali. Możliwość nabycia z bonifikatą mają wyłącznie osoby, które zawarły z gminą umowę najmu na czas nieokreślony, nie mają zaległości czynszowych, a zajmowany przez nie lokal jest w dobrym stanie technicznym i ma uregulowaną sytuację prawną. Dlatego gdy np. toczy się postępowanie o zwrot kamienicy dawnemu właścicielowi, to gminy wstrzymują wykup mieszkań.

O tym, że konkretne mieszkania przeznaczone są do wykupu, gmina informuje najemców specjalnym pismem. Zainteresowany wykupem lokator, który go nie otrzymał, może sam zasięgnąć informacji w gminie co do możliwości zakupu i wysokości bonifikaty.

Formalności przy wykupie

W najlepszej sytuacji są lokatorzy, którzy otrzymali z gminy pismo z propozycją skorzystania z wykupu. Są w nim określone warunki, na jakich może dojść do transakcji. W terminie, który tam został wskazany (nie może być krótszy niż 21 dni od otrzymania pisma), lokator powinien złożyć w gminie wniosek oraz wymagane dokumenty. Wskazany termin powinien być dotrzymany przez najemcę, ponieważ w przeciwnym razie może on utracić pierwszeństwo do nabycia lokalu.

Do wniosku lokator powinien dołączyć:

● decyzję administracyjną o przydziale lokalu,

● umowę najmu,

● zaświadczenie o zameldowaniu,

● kserokopię dowodu osobistego.

Gdy mieszkanie znajduje się w budynku zabytkowym, gmina może zażądać dostarczenia dodatkowych dokumentów, na przykład zaświadczenia od konserwatora zabytków.

Gdy o wykup ubiegają się spadkobiercy najemcy, to wówczas powinni przedstawić akt zgonu lub akt małżeństwa bądź postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.