Akty prawa miejscowego stanowione przez organy jednostek samorządu terytorialnego zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP zostały zaliczone do prawa powszechnie obowiązującego. W praktyce oznacza to, że prawo miejscowe wydawane przez organy stanowiące gmin, powiatów i województw może określać prawa i obowiązki wskazanych w nich podmiotów, a w szczególności obywateli czy przedsiębiorców. W odróżnieniu jednak od ustawy czy rozporządzeń zaliczanych przez konstytucję do źródeł powszechnie obowiązującego prawa na całym obszarze kraju, zakres terytorialny obowiązywania wszystkich rodzajów aktów prawa miejscowego ogranicza się tylko do obszaru, na jakim działają organy danego szczebla i rodzaju (art. 94 zd. 1 konstytucji). Innymi słowy dana uchwała obowiązuje na terenie właściwości rady gminy, która ją wydała i ma zastosowanie do wszystkich przebywających na tak określonym obszarze.

Akty prawa miejscowego wydawane są na zasadach i w trybie określonym w poszczególnych ustawach (art. 94 konstytucji). Oznacza to, że kompetencja organu stanowiącego gminy do wydania aktu prawa miejscowego musi wywodzić się tylko z ustawy zawierającej szczegółowe upoważnienie ustawowe. Co więcej, akty prawa miejscowego mogą być stanowione albo przez odpowiednie organy administracji rządowej, albo przez organy samorządu terytorialnego. W konsekwencji ze swojej natury prawo miejscowe ma wysoki stopień konkretyzacji, który uzależniony jest od różnych miejscowych warunków i zastosowanej przez organ je wydający techniki legislacyjnej.

Tak jak w przypadku każdego źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej, również warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego ustanowionego przez jednostkę samorządu terytorialnego jest jego ogłoszenie (art. 88 ust. 1 konstytucji), zaś zasady i tryb ogłaszania określa ustawa (art. 88 ust. 2 konstytucji).

Brak definicji

Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 6 października 2004 r. (SK 42/2002, LexPolonica nr 373922), ustawa posługuje się tylko ogólną definicją aktów prawa miejscowego. Jednak w ocenie sędziów Trybunału Konstytucyjnego mimo dużego zróżnicowania tych aktów zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym (akty organów administracji rządowej, jak i samodzielnych, o zupełnie innej pozycji ustrojowej, organów samorządu terytorialnego) konstytucja nie wymienia ich nazw rodzajowych. W poszczególnych ustawach, będących podstawą wydawania aktów prawa miejscowego, występują one jako uchwały, zarządzenia lub rozporządzenia porządkowe, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego itp. Co więcej, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego samo nazwanie jakiegoś aktu administracji rządowej rozporządzeniem, a aktu organu samorządu terytorialnego uchwałą itp., nie wystarcza do przyjęcia, że mamy do czynienia z aktem prawa miejscowego. Niezbędne jest zatem każdorazowe ustalenie, czy dany akt mimo swojej specyfiki przedmiotowej lub podmiotowej i takiego, a nie innego stopnia konkretyzacji jest lub nie jest aktem prawa miejscowego.

Akty prawa miejscowego są stanowione najczęściej na terenie całej jednostki podziału terytorialnego. Zdarza się również, że są one stanowione dla części obszaru jednostki, np. w zakresie stanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepisy lokalne nie mogą jednak regulować zagadnień należących do innych jednostek organizacyjnych. Zakaz ten dotyczy zarówno jednostek tego samego szczebla administracyjnego, jak i innych.

W niektórych przypadkach przepisy upoważniające jednostki samorządu terytorialnego do stanowienia przepisów miejscowych wymagają przeprowadzenia dodatkowych procedur, jak np. uzyskanie opinii bądź wydanie aktu w uzgodnieniu, za porozumieniem czy też za zgodą innego, wskazanego w przepisie podmiotu.

Warto również pamiętać, że akty prawa miejscowego nie mogą zawierać subdelegacji do ich wydawania przez inne podmioty. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 października 1992 r. (SA/Wr 1057/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 94), stwierdzając, że rada gminy nie może przenosić swego uprawnienia do stanowienia przepisów gminnych (obecnie aktów prawa miejscowego) na zarząd gminy (obecnie wójta, burmistrza, prezydenta miasta).