Nawet jeżeli właściciel rozporządzi nieruchomością po jej zajęciu przez komornika, to jego działanie nie ma wpływu na prowadzenie dalszego postępowania egzekucyjnego. Nie będzie również ważne rozporządzanie przedmiotami, które podlegają zajęciu razem z nieruchomością. Zasada ta nie dotyczy rozporządzeń wydawanych przez zarządcę nieruchomości w zakresie jego ustawowych uprawnień.

Natomiast dłużnik nie może dalej obciążać zajętej już przez komornika nieruchomości, a od 20 lutego 2011 r. również nie wolno mu rozporządzić opróżnionym miejscem hipotecznym. Nawet gdy podejmie takie działania, to nie będą one ważne.

Natomiast zdarza się, że już po zajęciu nieruchomości zostanie ona obciążona hipoteką przymusową. Wpisanie takiej hipoteki jest wprawdzie możliwe, ale wierzytelność, która jest nią zabezpieczona, nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przewidzianego dla należności zabezpieczonych hipotecznie. Takie zmiany do ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego wprowadziła ustawa z 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw.

Nieco zmodyfikowane zasady stosowane są też przy zaspokajaniu należności z kwoty uzyskanej z egzekucji nieruchomości. Na dotychczasowych zasadach najpierw pokrywane są koszty egzekucyjne, należności alimentacyjne i za pracę za trzy miesiące do wysokości najniższego wynagrodzenia. Natomiast dopiero w czwartej kolejności należne pieniądze otrzyma wierzyciel, którego wierzytelność zabezpieczona jest hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim, a w piątej kolejności należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie tego wpisu.

W takim samym stopniu jak należność główna powinny zostać pokryte z uzyskanej sumy odsetki i koszty postępowania. Natomiast tak jak należności zaliczone do kategorii czwartej i piątej są regulowane wszystkie roszczenia o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów. Gdy roszczenie o świadczenie uboczne nie jest objęte zabezpieczeniem, to wówczas zostanie zaspokojone w kategorii dziesiątej, pod warunkiem że należność nie musi zostać zabezpieczona w kategorii wcześniejszej.

PRZYKŁAD

Niektóre należności zaspokaja się tylko częściowo z uzyskanej kwoty

Uzyskana ze sprzedaży nieruchomości kwota do podziału na zaspokojenie roszczeń może nie wystarczyć na zaspokojenie w całości wszystkich należności i praw tej samej kategorii. Wtedy stosowana jest następująca procedura: należności zaliczone do kategorii czwartej i piątej są zaspokajane w kolejności odpowiadającej przysługującemu im pierwszeństwu, a pozostałe stosunkowo do wysokości każdej z nich.

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 131, poz. 1075).