Zdarza się, że w części budynku, w którym mieściły się biura, ma zostać otwarta przychodnia lekarska. Albo na przykład w lokalu mieszkalnym właściciel chce otworzyć biuro. Inwestorzy często zastanawiają się: czy taka zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia organom administracji architektoniczno-budowlanej i jakich formalności powinni dopełnić, by dokonać takiej zmiany.

Obowiązek zgłoszenia

Podstawowym przepisem regulującym tę kwestię jest art. 71 prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. Zgodnie z tym przepisem zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, czyli staroście. Przez taką zmianę rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

Warto zwrócić uwagę, że powołany przepis zawiera zwrot „w szczególności”, a zatem nie wskazuje wyczerpująco sytuacji, w których wymagane jest zgłoszenie zmiany. Skąd wiadomo, czy w danej sytuacji jest to konieczne? Odrębne zgłoszenie na pewno nie będzie potrzebne, jeśli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych, w odniesieniu do których trzeba uzyskać pozwolenie na budowę. W takich przypadkach rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania jest dokonywane w pozwoleniu na budowę. Jeśli natomiast zamierzona zmiana wymaga wykonania robót budowlanych, w odniesieniu do których nie ma obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, lecz jedynie ich zgłoszenia, trzeba będzie zgłosić zmianę sposobu użytkowania, a do takiego zgłoszenia będą miały zastosowanie wskazane w prawie budowlanym przepisy dotyczące zgłoszenia robót budowlanych.

W innych sytuacjach pewnych wskazówek dostarcza orzecznictwo (zob. ramka orzecznictwo), wszystko zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy.