statystyki

Przedawnienie roszczeń – kiedy można legalnie nie spłacić długów

autor: Anna Marszałek29.12.2010, 15:00; Aktualizacja: 29.12.2010, 15:47
  • Wyślij
  • Drukuj

Czy można zgodnie z prawem nie zapłacić mandatu drogowego za przekroczenie prędkości, mandatu za przejazd pociągiem czy autobusem bez biletu, opłaty dodatkowej za parkowanie, podatku, raty kredytu bankowego, czynszu za mieszkanie, opłaty za telefon czy kablówkę? Tak! Wszystkie te roszczenia finansowe wcześniej czy później mogą się przedawnić.



Trzeba jednak pamiętać o 4 kwestiach:

1. Przedawnienie roszczeń jest nie jest uwzględniane z urzędu, lecz jedynie na podstawie stanowczego oświadczenia dłużnika, że chce on z tego uprawnienia skorzystać. Wyjątkiem jest roszczenie w ramach prawa pracy – ono jest uznawane z urzędu (art. 292 Kodeksu pracy).
2. Przedawnieniu podlegają wyłącznie roszczenia majątkowe, to znaczy takie, które w pierwszej kolejności prowadzą do powiększenia lub utrzymania dotychczasowego stanu majątkowego osoby uprawnionej. Wyjątek stanowią roszczenia niemajątkowe wynikające ze stosunku pracy (art. 291 Kodeksu pracy).
3. Nie przedawnia się roszczenie windykacyjne dotyczące nieruchomości, co nie wyklucza możliwości jej zasiedzenia.
4. Czas każdego przedawnienia wydłuża się do 10 lat, jeśli zostanie w związku z nim wykonana jakaś czynność przed sądem lub dłużnik w jakiejkolwiek formie uzna roszczenie (np. poprosi o rozłożenie jego spłaty na raty).

Terminy przedawnienia:

Kwestię przedawnień regulują przepisy prawa cywilnego, prawa podatkowego, prawa pracy oraz wiele innych ustaw.

1 rok

• Mandat za jazdę bez ważnego biletu autobusem komunikacji miejskiej lub pociągiem PKP.

Najszybciej, bo już po roku, przedawnia się roszczenie z tytułu umowy przewozu.
Kodeks cywilny, art. 778. Roszczenia z umowy przewozu osób przedawniają się z upływem roku od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany - od dnia, kiedy miał być wykonany.
oraz
Ustawa Prawo przewozowe, art 77 pkt 1: Z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 78 roszczenia dochodzone na podstawie ustawy lub przepisów wydanych w jej wykonaniu przedawniają się z upływem roku.

2 lata
• roszczenia przedsiębiorcy, rzemieślnika czy rolnika z tytułu dokonanej sprzedaży.
Kodeks cywilny, art. 554: Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch.

• roszczenia zakładów energetycznych i przedsiębiorstw ciepłowniczych.

Kodeks cywilny, art. 555. Przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz do sprzedaży praw.
• Roszczenia dotyczące umów zlecenia.
Kodeks cywilny, art. 751. Z upływem lat dwóch przedawniają się: 1) roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom;
2) roszczenia z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone.
Przepis ten dotyczy wszystkich umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami. Zatem roszczenia o zapłatę osób czy firm zajmujących się np. wywozem śmieci, świadczeniem usług telewizji kablowej, Internetu, mimo że płatności miały charakter okresowy, przedawniają się z upływem lat 2. Wątpliwości budzi kwestia przedawnienia należności z tytułu rachunków telefonicznych. Wobec faktu, że rachunki te wystawiane są za realizację usług telekomunikacyjnych, niektórzy sędziowie uważają, że należności te przedawniają się z upływem lat 2. Jednakże w związku z tym, że umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych jest dość precyzyjnie uregulowana w ustawie Prawo telekomunikacyjne, wśród sędziów dominuje pogląd, że nie można stosować do niej przepisów o zleceniu i tym samym roszczenia operatora przedawniają się z upływem lat 3.

3 lata

• - mandat karny kredytowany, np. za przekroczenie prędkości itp.
Grzywna nałożona mandatem karnym powinna być zapłacona w ciągu siedmiu dni od daty jego przyjęcia. Jeśli nie zostanie uregulowana, jej egzekucja jest przeprowadzana w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku nałożenia mandatu karnego przez policję organem egzekucyjnym (ściągającym grzywnę) jest naczelnik urzędu skarbowego. Jeśli mandat nałożyła Straż Miejska, egzekucję prowadzi właściwa jednostka samorządu terytorialnego. Orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu, gdy od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły trzy lata. W przypadku mandatu karnego uprawomocnienie się następuje w momencie pokwitowania jego odbioru.
Kodeks wykroczeń, art. 45. § 1. Karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie,
karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu.
§ 2. W razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie
biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia.
§ 3. Orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu, jeżeli od
daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata
• roszczenia o świadczenie okresowe - np. czynsz najmu, alimenty, raty kredytowe.

• roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Kodeks cywilny, Art. 118. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.

• odsetki.

Kodeks cywilny nie reguluje kwestii odsetek, a więc i czasu przedawnienia ich ściągalności. Reguły dotyczące przedawnienia roszczeń ubocznych powiązanych z innym roszczeniem wypracowane zostały więc przez orzecznictwo sądowe. Zwykle odsetki przedawniają się w terminie przewidzianym dla świadczeń okresowych, jednak najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia o kwotę główną.

• roszczenia z tytułu drobniejszych czynów niedozwolonych (np. wypadków).

Kodeks cywilny, art. 4421. § 1. Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
(…)
§ 3. W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
§ 4. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez nią pełnoletności.".

• roszczenia pracodawcy i pracownika ze stosunku pracy.
Kodeks pracy, art. 291.§ 1. Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
§ 2. Jednakże roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia.
§ 21. Przepis § 2 stosuje się także do roszczenia pracodawcy, o którym mowa w art. 611 oraz w art. 1011 § 2.
§ 3. Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, do przedawnienia roszczenia o naprawienie tej szkody stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.






  • Wyślij
  • Drukuj
Źródło:Własne
czytaj więcej w e-DGPczytaj więcej w e-DGP

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Komentarze: 22

  • 1: plosiak z IP: 188.146.187.* (2010-12-30 11:24)

    4. Czas każdego przedawnienia wydłuża się do 10 lat, jeśli zostanie w związku z nim wykonana jakaś czynność przed sądem lub dłużnik w jakiejkolwiek formie uzna roszczenie (np. poprosi o rozłożenie jego spłaty na raty).

    Czy w tej redakcji pracują gimnazjaliści ? Jeśli dłużnik przedsiębiorcy albo najemca uznają dług na piśmie, to KAŻDORAZOWO bieg przedawnienia jest przerywany i na nowo wynosi już lat 10 ? Jeśli tak, to poproszę o podstawę prawną.

    Bo moim zdaniem zgodnie z art. 124 par. 1 kc po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.

    Ciekawe bo by było, gdyby wasz czytelnik zdecydował się pozwać najemcę, który 8 lat temu uznał dług. Oddalibyście mu koszty procesu ?

  • 2: Autor z IP: 192.168.32.* (2010-12-30 14:28)

    Dziękuję za uwagę!
    Ale jest to szczegółowo wyjaśnione w części Wydłużenie czasu przedawnienia.

  • 3: plosiak z IP: 188.146.187.* (2010-12-30 16:11)

    Ale nie każdy czyta cały artykuł. Pozdrawiam.

  • 4: Łapa z IP: 95.49.171.* (2011-01-12 15:41)

    Błąd Pani Anno! Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy również jest uwzględniane wyłącznie na zarzut pozwanego. Zostało to zmienione nowela do KP z 02.02.1996r. (patrz. uchwała SN z 06.03.1998r., III ZP 50/97; uchwała SN z 10.05.2000r. III ZP 13/00) i w pełni koresponduje z przepisami KC zmienionymi w 1990r.

  • 5: graza z IP: 213.192.67.* (2011-08-19 10:35)

    Jakie ma prawa firma windykacyjna,która przejęła dług od telekomunikacji ok.10 lat temu nie wniosła sprawy do sądu informuje,że może sprawdzić majątek dłużnika,czy bez wyroku sądu może wykonać jakieś czynności z zajęciem majątku.czy nie działa tu przedawnienie sprawy.

  • 6: ogad z IP: 178.37.15.* (2011-09-29 12:38)

    Witam. Otrzymałem NAKAZ ZAPŁATY W POSTĘPOWANIU UPOMINAWCZYM. Roszczenie dotyczy niezapłaconego abonamenty Canal + w wysokości 111 zł z datą faktury 04-11-2000. Czy ta sprawa nie jest już przedawniona? Jak mam postępować dalej? Proszę o pomoc prawną.

  • 7: Julia z IP: 188.33.228.* (2011-10-11 13:35)

    ogad ta odpowiedź jest dla ciebie
    Jeżeli otrzymałeś nakaz zapłaty to odwołaj się od niego z zarzutem przedawnienia
    masz na to 14 dni .Pozdrawiam

  • 8: Jola z IP: 178.56.207.* (2011-10-28 11:25)

    Witam! Otrzymałam od firmy, która wykupiła od UPC Polska dług, wezwanie przedprocesowe o zapłatę zadłużenia z tytułu usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych z datą 01.08.2009. Czy ta sprawa jest już przedawniona czy jeszcze nie ? Proszę o poradę. Pozdrawiam

  • 9: ciekawy z IP: 77.65.44.* (2011-11-09 08:45)

    może ktoś odpowie pani Joli ???

  • 10: ciekawy z IP: 77.65.44.* (2011-11-09 09:25)

    to może w części dot. usług telekomunikacyjnych odpowiem ja:
    07.05.2009 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że termin przedawnienia roszczenia o opłatę abonamentową i wynagrodzenie za połączenia telefoniczne z umowy o świadczenie usług telefonicznych, zawartej na podstawie prawa telekomunikacyjnego z 2004 r. określa art. 118 k.c. Tak więc tego typu roszczenia przedawniają się po 3 latach ( sygn. III CZP 20/ 09 ) patrz: http://www.sn.pl/orzecznictwo/uzasadnienia/ic/III-CZP-0020_09.pdf

Dowiedz się więcej

Poradniki

Galerie