Z doniesień prasowych tuż po wejściu w życie ustawy wynika, że to właśnie Skarb Państwa był najczęstszym adresatem pierwszych polskich pozwów zbiorowych, a pozywali go m.in. pacjenci.

Kiedy odpowiada Skarb Państwa...

Zgodnie z kodeksem cywilnym Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Przez wykonywanie władzy publicznej rozumie się natomiast działania władcze, jednostronnie kształtujące sytuację prawną jednostki. Tym samym pacjenci pokrzywdzeni niezgodnych z prawem decyzji urzędników np. w zakresie refundacji kosztów leczenia, będą mogli za pomocą instytucji postępowania grupowego wspólnie dochodzić swoich roszczeń. Wiadomo mi o co najmniej jednej grupie pacjentów, która rozważa możliwość wystąpienia przeciwko Skarbowi Państwa na tej drodze w związku z zaniechaniem finansowania nowoczesnej i dostępnej także w Polsce terapii.

Podobnie Skarb Państwa odpowiada za zaniechania swoich organów w przypadku niewywiązywania się należycie z nałożonych na nie ustawowo obowiązków. Wydaje się, że na takiej podstawie mogła oprzeć swoje roszczenia grupa pacjentów zarażonych wirusem żółtaczki. Zgodnie z doniesieniami prasowymi poszkodowani ci już w pierwszych dniach obowiązywania ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym złożyli pozew zbiorowy, żądając od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu spowodowany podaniem im zanieczyszczonych preparatów krwiopochodnych. Źródło odpowiedzialności Skarbu Państwa w tej sprawie mają stanowić zaniedbania ministra zdrowia, który rzekomo zaniechał wycofania zanieczyszczonych produktów z obrotu na początku lat 90.

Za działania czy zaniechania związane bezpośrednio z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, a niezwiązane z wykonywaniem władzy publicznej, odpowie albo samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jako podmiot posiadający osobowość prawną, albo w przypadku innych jednostek publicznych i ZOZ-ów niepublicznych – ich organ założycielski.

...a kiedy zakład opieki zdrowotnej

Przykładem roszczeń z tytułu uszczerbku na zdrowiu związanego z leczeniem, których dochodzić będzie można w nowym rodzaju postępowania, jest zakażenie grupy pacjentów wywołane nieodpowiednimi warunkami sanitarnymi w szpitalu. Z roszczeniem będą mogli również wystąpić wspólnie pacjenci pokrzywdzeni, np. w wyniku tego samego typu, niezgodnego z instrukcją korzystania ze sprzętu medycznego przez obsługujący go personel.