Prawo miejscowe będzie kontrolowane w zakresie zgodności z ustawami, rozporządzeniami wykonawczymi, polityką Rady Ministrów, a także zasadami rzetelności i gospodarności. Takie nowe rozwiązania przewiduje przygotowany przez prezesa Rady Ministrów projekt rozporządzenia ustalającego reguły nadzoru prawa miejscowego.

Dziś wstępną kontrolę aktu prawa miejscowego przeprowadza właściwy rzeczowo minister. Jeżeli nie stwierdzi on zasadności jego uchylenia z powodu niezgodności z prawem lub polityką rządu, to kontrola zostaje zakończona. Zgodnie z projektem rozporządzenia wzmocnieniu ulegnie pozycja ministra właściwego do spraw administracji publicznej. To na nim będzie spoczywał obowiązek dokonywania każdorazowo szczegółowej analizy aktu prawa miejscowego i przekazywania odpowiedniej informacji premierowi.

Minister spraw wewnętrznych i administracji otrzymywałby akty prawa miejscowego od wojewody za pośrednictwem właściwego rzeczowo ministra. Obowiązkiem wojewody byłoby przesyłanie tych aktów, wraz z uzasadnieniem, niezwłocznie po ich podpisaniu. Właściwy rzeczowo minister będzie sporządzał opinie o zgodności aktu z prawem. Następnie szef MSWiA dokona całościowej kontroli aktu w zakresie zgodności z obowiązującym prawem oraz pod względem rzetelności i gospodarności. W przypadku stwierdzenia uchybień sporządzi on zarządzenie nadzorcze z uzasadnieniem i przekaże sprawę premierowi. Kolejnym ogniwem kontroli będzie prezes Rady Ministrów, który sprawdzi, czy akt miejscowy jest zgodny z polityką rządu.

Podobny tryb postępowania ma obowiązywać w przypadku aktów prawnych administracji niezespolonej z tym, że zamiast szefa MSWiA będą je kontrolować rzeczowo właściwi ministrowie.

Projektowane przepisy dają też wojewodzie albo administracji niezespolonej uprawnienie do uchylenia lub zmiany kwestionowanego prawa we własnym zakresie po otrzymaniu odpowiedniego sygnału od szefa resortu spraw wewnętrznych i administracji lub właściwego ministra.

Rozporządzenie ma wejść w życie 1 kwietnia 2010 r.

ETAPY NADZORU

1. Wojewoda przesyła akt prawa miejscowego do rzeczowo właściwego ministra

2. Minister wydaje o nim swoją opinię i przekazuje sprawę do ministra spraw wewnętrznych i administracji

3. Szef MSWiA dokonuje całościowej oceny aktu prawnego z powszechnie obowiązującym prawem oraz pod względem rzetelności i gospodarności

4. W przypadku stwierdzenia uchybień szef MSWiA wydaje zarządzenie nadzorcze i przekazuje sprawę premierowi

5. Prezes Rady Ministrów wydaje zarządzenie nadzorcze, biorąc pod uwagę zgodność prawa miejscowego z polityką rządu