Możliwość sprawowania zarządu nad majątkiem przez niewypłacalnego przedsiębiorcę zależy od tego, jaką upadłość ogłosił sąd. W przypadku upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego zadłużonego przedsiębiorcy traci on prawo do zarządu swoim majątkiem, który od tego momentu wejdzie do masy upadłości.

Zakaz dysponowania majątkiem

Przedsiębiorca musi w takiej sytuacji wydać syndykowi cały swój majątek oraz dokumenty, które dotyczą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, rozliczeń, jakich w tym czasie dokonywał, oraz jego majątku, np. księgi rachunkowe i inne ewidencje podatkowe.

Przedsiębiorca nie może sam decydować o tym, które składniki majątku wyda.

Upadły przedsiębiorca musi na piśmie potwierdzić w oświadczeniu złożonemu sędziemu komisarzowi, że dopełnił tego obowiązku.

Gdyby przedsiębiorca postanowił ukryć swój majątek i po ogłoszeniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości zaczął obciążać go pozornymi zobowiązaniami albo w inny sposób utrudniał ustalenie masy upadłości bądź sam zaczął się ukrywać, sędzia komisarz będzie mógł zastosować w stosunku do niego środki przymusu. Na środki te przedsiębiorcy przysługuje jednak zażalenie.

Zawarcie układu

Inne obowiązki ciążą na przedsiębiorcy w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. W takim przypadku upadły najczęściej nie jest pozbawiony prawa zarządu swoim majątkiem i dlatego ciążą na nim obowiązki sprawozdawczo-organizacyjne. Musi udzielać sędziemu komisarzowi oraz nadzorcy sądowemu na każde ich żądanie wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących majątku objętego postępowaniem, umożliwić nadzorcy sądowemu zapoznanie się z przedsiębiorstwem, a przede wszystkim z księgami rachunkowymi.

Jednak w pewnych przypadkach w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu upadły może zostać pozbawiony prawa zarządu swoim majątkiem i zarząd nad nim przejmuje zarządca. Wtedy ciążą na nim podobne obowiązki jak wówczas, gdyby ogłoszono upadłość likwidacyjną.

W razie ogłoszenia upadłości przedsiębiorca występuje w obrocie gospodarczym pod dotychczasową firmą z dodaniem następującego oznaczenia: w upadłości likwidacyjnej albo w upadłości układowej. Chodzi o to, aby kontrahenci zostali uprzedzeni o jego niewypłacalności i o tym, że został on już postawiony w stan upadłości.

Masa upadłościowa

Zarówno w razie ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, jak i z możliwością zawarcia układu majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.

Przyjmuje się, że data postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości jest datą jego upadłości, a masa upadłości powstaje od początku dnia, w którym ogłoszono tę upadłość.

W skład masy upadłości wchodzi majątek, który należy do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości, oraz nabyty już z w toku postępowania upadłościowego. Do masy upadłościowej nie wchodzi m.in. wynagrodzenie upadłego za pracę w części niepodlegającej zajęciu oraz składniki mienia wyłączone przez uchwałę zgromadzenia wierzycieli.

WAŻNE!

W razie ogłoszenia upadłości przedsiębiorca występuje w obrocie gospodarczym pod dotychczasową firmą z dodaniem oznaczenia: w upadłości likwidacyjnej albo w upadłości układowej