Majątek upadłego przedsiębiorcy stanowi masę upadłości, która zostanie spieniężona i przeznaczona na pokrycie jego wierzytelności. Aby jego wierzyciele w postępowaniu upadłościowym mogli odzyskać należne pieniądze, powinni przede wszystkim sędziemu komisarzowi zgłosić wierzytelność w terminie wskazanym w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości.

Wierzytelność trzeba zgłosić

Z takimi zgłoszeniami mają prawo wystąpić wierzyciele: osobiści upadłego oraz ci, którym przysługuje wierzytelność zabezpieczona hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym albo skarbowym, hipoteką morską lub przez inny wpis w księdze wieczystej lub w rejestrze okrętowym. Gdyby jednak wierzyciel nie zgłosił tych zabezpieczonych wierzytelności, to wówczas zostaną one na liście wierzytelności umieszczone z urzędu. Zasady dotyczące zgłoszenia wierzytelności obowiązują zarówno w razie toczącej się upadłości z możliwością zawarcia układu, jak i likwidacyjnej.

Natomiast nie wymagają zgłoszenia należności ze stosunku pracy, bo umieszcza się je na liście wierzytelności z urzędu. Nie dotyczy to jednak należności z innych tytułów, do których ma prawo pracownik od pracownika.

Zgłoszenia wierzytelności dokonuje się na piśmie w dwóch egzemplarzach, dołączając oryginał lub notarialnie poświadczony odpis dokumentu uzasadniającego zgłoszenie. Odpis może poświadczyć także radca prawny lub adwokat, który jest pełnomocnikiem wierzyciela i zgłasza wierzytelność.

Przy likwidacji firmy w postępowaniu upadłościowym wierzyciele zaspokajani są w ramach proporcjonalnego podziału majątku z uwzględnieniem kategorii zaspokojenia wierzycieli. Oznacza to, że konkretny wierzyciel otrzyma kwotę w wysokości wierzytelności ustalonej na liście wierzytelności. Natomiast w postępowaniu układowym, w razie przyjęcia układu wierzyciel otrzyma kwotę wskazaną w układzie.

Syndyk sprawdzi listę

Zgłoszona wierzytelność zostaje sprawdzona przez syndyka, nadzorcę sądowego oraz zarządcę, czy znajduje potwierdzenie w księgach rachunkowych lub w innych dokumentach upadłego, we wpisach w księdze wieczystej lub rejestrach. Następnie syndyk, nadzorca sądowy albo zarządca wzywa upadłego, aby złożył w zakreślonym terminie oświadczenie, czy wierzytelność uznaje.

Gdy upłynie już termin do zgłoszenia wierzytelności i zostaną one sprawdzone, to sporządzana będzie przez syndyka, nadzorcę sądowego albo zarządcę lista wierzytelności. W osobnych rubrykach zamieszczane są tam informacje na temat sumy, w jakiej wierzytelność podlega uznaniu, kategorii, w jakiej podlega zaspokojeniu, istnienia i rodzaju zabezpieczenia wierzytelności. Określa się przy tym sumę, według której obliczany będzie głos wierzyciela (oznaczając ją według tej części wierzytelności, która prawdopodobnie nie zostanie zaspokojona z przedmiotu zabezpieczenia).

Oprócz tego w osobnych rubrykach podaje się też, czy wierzytelność jest uzależniona od warunku (ze wskazaniem warunku, aby można było określić, czy został on spełniony) czy wierzycielowi przysługuje prawo potrącenia, a także jaki jest stan postępowania sądowego lub administracyjnego w sprawie zgłoszonej wierzytelności, jej zabezpieczenia lub prawa potrącenia. Natomiast wierzytelność niepieniężna zostaje umieszczona na liście wierzytelności jako określona kwota, według wartości aktualnej w dniu ogłoszenia upadłości.