ANALIZA

Opłaty na rzecz twórców, wykonawców i producentów utworów muzycznych pobierają Organizacje Zbiorowego Zarządzania (OZZ). Wnoszą je organizatorzy imprez, podczas których odtwarzane są utwory muzyczne.

- W przypadku mechanicznego odtwarzania utworów, obowiązek ten ciąży z reguły na organizatorze imprezy, natomiast w przypadku wykonywania na żywo - na osobach, które dane utwory wykonują - mówi Dorota Bryndal, radca prawny oraz wspólnik w kancelarii Gessel.

Jeżeli więc dochodzi jedynie do wynajmu lokalu, podmiot, od którego lokal wynajęto, nie jest zobowiązany do uzyskania stosownej zgody i uregulowania wynagrodzenia.

OZZ zwykle jednak najpierw zwracają się do właściciela miejsca, w którym muzyka jest odtwarzana, a dopiero w drugiej kolejności - organizatora.

Muzyka na studniówce

- Jeśli bal studniówkowy odbywa się w restauracji, opłatę powinien wnieść restaurator, który niejednokrotnie ma podpisaną umowę z ZAiKS-em - uważa Damian Popielarz, kierownik wydziału Inkasa Terenowego ZAiKS.

Dlatego w praktyce, podejmuje się tego także organizator imprezy. W przypadku studniówki odbywającej się na terenie szkoły, organizatorem jest zazwyczaj komitet rodzicielski.

- Opłaty za licencję na imprezach szkolnych, organizowanych siłami uczniów są niższe niż, gdy bal odbywa się w lokalu, gdzie na imprezie studniówkowej zarabia organizator profesjonalista - mówi Damian Popielarz.

Obowiązek zapłaty za wykonywane lub odtwarzane utwory często jest też umownie przeniesiony przez organizatora na zespół muzyczny lub DJ-a.

Zwolnienie z opłat

Z już rozpowszechnionego utworu można bez opłat korzystać w kręgu osób pozostających w związku osobistym.

- Odwoływanie się do tej instytucji w przypadkach wykorzystywania utworów muzycznych w trakcie studniówek, wesel czy też koncertów charytatywnych, jest bezzasadne - mówi Dorota Bryndal.

Ponadto wolno nieodpłatnie wykonywać publicznie rozpowszechnione utwory podczas ceremonii religijnych, imprez szkolnych i akademickich lub oficjalnych uroczystości państwowych, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie pośrednio lub bezpośrednio korzyści majątkowych i artyści wykonawcy nie otrzymują wynagrodzenia.

- Imprezy organizowane przez samych zainteresowanych nie mają charakteru komercyjnego. Wówczas nie jesteśmy zobligowani do podpisywania umów z uprawnionymi Organizacjami Zbiorowego Zarządzania - wyjaśnia Bogusław Pluta - dyrektor Związku Producentów Audio Video.

Z opłaty nie jest jednak zwolniony właściciel lokalu, na terenie którego muzyka jest odtwarzana.

Koncerty charytatywne

Prawo autorskie nie przewiduje natomiast zwolnienia od opłat za korzystanie z cudzego utworu organizatorów imprez o charakterze charytatywnym.

- Nie jest to ani ceremonia religijna, ani impreza szkolna lub akademicka czy też uroczystość państwowa - mówi Dorota Bryndal.

Oczywiście Organizacje Zbiorowego Zarządzania mogą się zrzec należnej im marży z tytułu zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Jednak przekazanie wynagrodzeń należnych autorom na rzecz na przykład Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy powinno odbyć się za zgodą samych autorów.

- W takim przypadku to właśnie autorzy lub wykonawcy, a nie OZZ, byliby darczyńcami wspomagającymi działalność WOŚP - uważa Dorota Bryndal.