Przyjęliśmy w tym zestawieniu następujące kryteria: liczbę prawników specjalizujących się w prawie gospodarczym, sumę umów stałej obsługi, przychód z tej dziedziny działalności w 2006 roku oraz największe transakcje. W każdej z tych kategorii wyłoniliśmy zwycięską dwudziestkę. Kancelarie te otrzymały od 20 do 1 punktu, zgodnie z zajętym miejscem w danej kategorii. Kancelarie, które uplasowały się na dalszych miejscach, ale udzieliły odpowiedzi na nasze pytania, były premiowane jednym punktem. Ponadto poprosiliśmy kancelarie prawne oraz przedsiębiorców o wskazanie kancelarii oraz prawników wyróżniających się szczególnym profesjonalizmem w dziedzinie prawa gospodarczego. Punkty w typowaniu stały się podstawą do uszeregowania kancelarii i przyznania punktów w czwartej kategorii - wskazania klientów i konkurencji. Wynik rankingu opiera się więc na liczbie zdobytych punktów.

Pierwsze, niekwestionowane miejsce w naszym rankingu zajęła kancelaria prawna Sołtysiński Kawecki & Szlęzak. Powstała ona w czerwcu 1991 r., gdy w rezultacie zmiany ustroju politycznego i gospodarczego Polski pojawił się wolny rynek usług prawnych, zorientowany na obsługę prawną przekształceń własnościowych oraz nowych inwestycji krajowych i zagranicznych. Praktyka firmy obejmuje cały obszar prawa gospodarczego, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzin, którymi zajmują się wszystkie duże kancelarie prawne, takich jak transakcje handlowe (w tym fuzje i przejęcia, finansowanie projektów oraz restrukturyzacja zadłużenia), regulacje rynku papierów wartościowych i rynku finansowego, prawo własności intelektualnej i przemysłowej, prawo obrotu nieruchomościami i prawo działalności deweloperskiej, prawo podatkowe, celne i dewizowe, prawo środków masowego przekazu i telekomunikacji, prawo antymonopolowe i nieuczciwej konkurencji, prawo pracy oraz prawo europejskie. Kancelaria liczy piętnastu partnerów, łącznie zaś zatrudnionych w niej jest 85 prawników, z których większość legitymuje się uprawnieniami radcowskimi lub adwokackimi. Prace kancelarii wspiera kilkunastu asystentów prawnych oraz ponad osiemdziesięcioosobowy personel pomocniczy. Oprócz głównego biura w Warszawie, kancelaria prowadzi także biura zamiejscowe w Poznaniu, Katowicach i Wrocławiu.

Kancelaria Sołtysiński Kawecki & Szlęzak jest jedną z największych w Polsce. Od kilku lat utrzymuje się w czołówkach rankingów kancelarii.

Prawnicy, którzy byli najczęściej typowani

FUZJE I STAŁA OBSŁUGA FIRM

STANISŁAW SOŁTYSIŃSKI

radca prawny, partner w kancelarii Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak. Najczęściej wskazywany jako wyróżniający się ekspert zarówno w dziedzinie fuzji i przejęć, jak i obsługi prawnej przedsiębiorstw.

FUZJE

PAWEŁ RYMARZ

partner zarządzający w kancelarii Weil, Gotshal & Manges, wskazywany jako wyróżniający się ekspert z zakresu fuzji i przejęć.

Doradzał przy największych procesach prywatyzacyjnych w Polsce i transakcjach M&A.

FUZJE

JAROSŁAW GRZESIAK

adwokat, partner zarządzający w kancelarii Dewey Ballantine, uznany za wybitnego eksperta w dziedzinie fuzji i przejęć przedsiębiorstw.

STAŁA OBSŁUGA PRAWNA FIRM

TOMASZ WARDYŃSKI

adwokat, założyciel kancelarii Wardyński i Wspólnicy, zdaniem przedsiębiorców wyróżnia się szczególnym profesjonalizmem w zakresie obsługi prawnej firm.


STANISŁAW SOŁTYSIŃSKI

Jest wybitnym specjalistą w zakresie prawa cywilnego, własności intelektualnej, prawa handlowego oraz prawa inwestycji zagranicznych.

Przez wiele lat przed transformacją ustrojową w 1989 roku prof. Sołtysiński łączył z sukcesem działalność akademicką z działalnością doradczą na rzecz podmiotów polskich i zagranicznych, w tym w sprawach dotyczących handlu Wschód-Zachód, transferu technologii i inwestycji.

Jako wieloletni członek Rady Legislacyjnej, prof. Sołtysiński służył radą rządowi w sprawach reformy ustawodawstwa mającej na celu rozwój handlu międzynarodowego i zagranicznych inwestycji. W 1997 roku został członkiem Komisji Kodyfikacyjnej oraz przewodniczącym jej podkomisji, która opracowała uchwalony przez Sejm w 2000 roku kodeks spółek handlowych.

- Zauważułem, ze obecnie znacznie częściej przedsiębiorcy konsultują się z prawnikiem na bieżąco. Jest to wynikiem tego, że rynek staje się coraz bardziej dojrzały i coraz więcej firm krajowych i zagranicznych może sobie pozwolić na takie konsultacje.

PAWEŁ RYMARZ

Doradzał przy największych procesach prywatyzacyjnych w Polsce i transakcjach M&A, reprezentując zarówno strategicznych inwestorów branżowych, jak i inwestorów finansowych, oraz przy restrukturyzacji największych polskich grup kapitałowych. Reprezentował emitentów akcji oraz doradców finansowych w obrocie publicznym i prywatnym, był doradcą polskich spółek w zakresie emisji papierów wartościowych na rynkach zagranicznych. Kierował zespołami prawników w najgłośniejszych transakcjach M&A, jakie miały miejsce w Polsce w ostatnich latach. Jest jednym z głównych doradców prawnych największych prywatnych korporacji w Polsce. Kilkakrotnie uznany przez Chambers Global za jednego z najlepszych na świecie specjalistów w zakresie prawa korporacyjnego i transakcji M&A.

Kancelaria Weil, Gotshal & Manges, pod kierunkiem Pawła Rymarza, pełniła rolę doradcy PKN Orlen przy przejęciu przez PKN Orlen rafinerii w Możejkach za rekordową kwotę ponad 2,3 mld dolarów. Weil, Gotshal & Manges doradzała także Grupie Casino, właścicielowi hipermarketów Geant i Leader Price, przy sprzedaży aktywów za kwotę 886 mln euro w związku z wyjściem z inwestycji w Polsce.

JAROSŁAW GRZESIAK

W swojej praktyce zawodowej koncentruje się na prawie korporacyjnym. Świadczy usługi na rzecz międzynarodowych i krajowych klientów przy transakcjach w zakresie M&A (w tym prywatyzacji), transakcjach na rynkach kapitałowych, restrukturyzacjach podmiotów gospodarczych oraz finansowaniu projektów i projektach w zakresie bankowości.

- Od 2006 roku obserwujemy więcej złożonych i transgranicznych transakcji typu M&A w porównaniu z latami ubiegłymi. Wiąże się to z coraz większym zainteresowaniem międzynarodowych inwestorów Polską. Nasz rynek rozwija się i staje się o wiele bardziej atrakcyjny dla inwestorów, m.in. dzięki stosowaniu rozwiązań sprawdzonych na rynkach europejskich.

TOMASZ WARDYŃSKI

Dysponuje rozległym doświadczeniem we wszelkich kwestiach związanych z finansowaniem projektów inwestycyjnych. Posiada doświadczenie w doradzaniu stronom umów kredytowych, brał udział w wielu projektach prywatyzacyjnych, nadzorując zarówno zagadnienia z zakresu prawa handlowego, jak i umów dotyczących ich finansowania. Jako jeden z pierwszych prawników w Polsce rozwinął specjalizację w dziedzinie prawa Unii Europejskiej oraz prawa konkurencji.

- W codziennej pracy prawnik powinien dbać o interesy klienta bardziej niż o własne. Prawnik nie może ograniczać się jedynie do porady prawniczej. Wszystkie sprawy wymagają szerszego spojrzenia, uwzględniającego także kontekst ekonomiczny interesów klienta i aspekt ludzki. Jak pokazuje doświadczenie, ten ludzki element bywa niezwykle ważny, jeżeli nie najważniejszy.

Typowano także:

Andrzej Wierciński z kancelarii Wierciński, Kwieciński, Baehr

Andrzej Szlęzak z kancelarii Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak

Prof. Wojciech Popiołek

Witold Daniłowicz z kancelarii White & Case

Gabriel Wujek z kancelarii Chadbourne & Parke

Krzysztof Zakrzewski z kancelarii Domański, Zakrzewski, Palinka

Witold Jurewiczz kancelarii White & Case

Józef Palinka z kancelarii Domański, Zakrzewski, Palinka

Mateusz Rodzynkiewicz z kancelarii Oleś i Rodzynkiewicz

Tomasz Gromek z kancelarii Gromek i Partnerzy

Rudol Ostrihanski z kancelarii Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak

Jacek Michalski z kancelarii Dewey Ballantine

Nick Fletcherz kancelarii Clifford Chance

Czego oczekują firmy od prawników

OPINIE

Amadeusz Krawczyk

dyrektor zarządzający w kancelarii Koksztys

Specjalizujemy się w obsłudze małych i średnich przedsiębiorstw, ponieważ w tym sektorze zauważyliśmy niszę jeśli chodzi o obsługę prawną. Problem polegał na tym, że klient nie dysponujący dostatecznym zapleczem finansowym lub będący poza aglomeracjami skazany był na małe kancelarie niegwarantujące wysokiego poziomu obsługi we wszystkich gałęziach prawa gospodarczego. Sprowadza się to do tego, że większość firm z sektora MSP nie posiada takiego prawnika, na jakim im zależy, ponieważ na duże kancelarie go nie stać, a małym nie ufa. Rozwiązaniem jest kancelaria środka, taka jak nasza. Analogiczną sytuację zauważamy na rynku windykacji. Tam także małe i średnie firmy skazane są na szukanie alternatywy pomiędzy dużymi firmami windykacyjnymi nastawionymi na klientów masowych a setkami małych firm windykacyjnych, niegwarantujących skutecznego odzyskania długu.

Bartosz Caban

wiceprezes , Polskie Nagrania

Jako menedżer często w swojej pracy korzystam, mimo wykształcenia prawniczego, z pomocy kancelarii prawnej. Doradztwo opiera się głównie na konsultowaniu mów międzynarodowych, w których mowa jest na przykład o arbitrażu. Drugą kwestią często omawianą przeze mnie z kancelarią jest prawo autorskie, które ze względu na charakter mojej pracy jest wykorzystywane na co dzień.

Ewa Wiśniewska

partner Squire Sanders Wiater

Na rynku fuzji i przejęć miniony rok był rokiem rekordowym pod względem wartości przeprowadzonych transakcji, tak w Europie, jak i w Polsce. Zrealizowano zarówno przejęcia gigantów na poziomie światowym, jak i liczne mniejsze transakcje na rynkach lokalnych. Na polskim rynku z pewnością najbardziej spektakularną transakcją było nabycie przez PKN Orlen litewskiej rafinerii Możejki. Warto odnotować fakt wzmożonej ekspansji naszych rodzimych spółek na zagranicznych rynkach właśnie poprzez dokonane w 2006 roku przejęcia. W minionym roku panował wzmożony ruch w sektorach energetycznym i stalowym, gdzie Mittal przejął Arcelora, Tata Steel walczył o przejęcie Corusa, EON zgłosił zainteresowanie Endesa, a Iberdrola przejęciem Scottish Power. Cykl koniunkturalny w poszczególnych sektorach gospodarki znajduje zazwyczaj odzwierciedlenie na rynku fuzji i przejęć, więc można przypuszczać, że 2007 rok będzie jeszcze kontynuacją rosnącego trendu. Sądzę, że znaczący udział w tym roku przypadnie transakcjom w szeroko rozumianym sektorze medialnym.


Marcin Steindel

dyrektor, BRE Corporate Finance

Podczas realizacji projektu fuzji lub przejęcia dobra współpraca pomiędzy doradcą finansowym oraz doradcą prawnym jest kluczowa dla ostatecznego sukcesu. Jest to szczególnie istotne podczas negocjacji, kiedy to bardzo często równocześnie dyskutowane są aspekty biznesowe, jak i prawne transakcji. Bardzo ważne jest wtedy dobre zrozumienie przez prawnika biznesowych aspektów planowanej transakcji, tak aby zostały one w odpowiedni sposób uwzględnione i zabezpieczone w zapisach stosownych umów. Bardzo cenne jest wcześniejsze doświadczenie prawnika w realizacji podobnych transakcji, co pozwala z jednej strony odpowiednio zabezpieczać interesy strony, której się doradza, zaś z drugiej umożliwia poszukiwane kompromisu w prawnych kwestiach, co do których strony transakcji początkowo mogą się znacząco różnić.

Robert Mikulski

wspólnik w kancelarii Plucińska Stopczyk Mikulski

Bieżąca obsługa korporacyjna polega przede wszystkim na dostępności dla klienta. Taka usługa jest realizowana zwykle na podstawie stałych umów o współpracę. Podstawowym zadaniem kancelarii jest identyfikowanie ewentualnych zagrożeń, podczas bieżącej działalności operacyjnej spółek. Doradzamy w sprawach korporacyjnych, w tym obsługujemy organy spółek, przygotowujemy projekty stosownych dokumentów, w tym uchwał, umów o współpracy oraz porozumień wspólników. Doradzamy w zakresie prawnych aspektów reorganizacji oraz optymalizacji struktury działalności, a także tworzenia wewnętrznych aktów prawnych. Przygotowujemy projekty statutów, aktów założycielskich, umów spółek i rejestrujemy przedsiębiorców. Zwykle prawnicy pracują na poziomie dyrektorów zarządzających strukturami w Polsce oraz na zlecenie managerów odpowiedzialnych za rozwój międzynarodowych operacji w spółkach dominujących i bezpośrednio na zlecenie osób odpowiedzialnych za obsługę prawną w zarządach spółek lub bezpośrednio dla zarządów.

RAPORT BANKU ŚWIATOWEGO 2006 Korzystanie z usŁug prawników w Polsce

Liczy się dobra renoma i niska cena

Przedsiębiorcy rzadko korzystają z pomocy prawników w trakcie negocjacji. Próbują też rozwiązywać problemy prawne na własną rękę. Powodem tego są zbyt wysokie ceny oraz brak warunków dla konkurencyjności na rynku obsługi prawnej. Takie wnioski płyną z Raportu Banku Światowego i Narodowego Banku Polskiego na temat naszego kraju.

Pod koniec 2006 roku został opublikowany Raport na temat prawnych barier dochodzenia praw z umów w Polsce. Jednym z zagadnień będących przedmiotem analizy było korzystanie z usług prawników.

Negocjujemy bez prawników

Raport wykazał, że w trakcie negocjacji przedsiębiorcy w Polsce rzadko korzystają z usług prawników, chyba że chodzi o poważne i złożone rozmowy poprzedzające duże transakcje, np. przejęcia i zakupy przedsiębiorstw, restrukturyzacje finansowe. Nawet na etapie formalizowania transakcji niewiele małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) zasięga porady prawnej, choć więcej z nich byłoby do tego skłonnych, gdyby ceny usług prawnych były bardziej przystępne. Zamiast tego MŚP korzystają często z gotowych wzorów umów pochodzących z różnych źródeł. Inaczej sytuacja przedstawia się w dużych przedsiębiorstwach, w których z pomocy prawników korzysta się chętniej, choć brak tam większego zainteresowania kwestiami technicznymi.

Problem z umowami

Kiedy wykonanie umowy stwarza problemy, wielu przedsiębiorców, zwłaszcza MŚP, woli uzdrawiać sytuację własnymi siłami w celu uniknięcia procesu sądowego, np. renegocjując, wysyłając wezwania i ponaglenia, zawieszając świadczenie usług czy naliczając odsetki od opóźnionych płatności lub korzystać z innych środków, np. usług agencji zajmujących się egzekucją wierzytelności. Rodzaje naruszeń umów, które najczęściej skutkują podjęciem czynności prawnych, to brak zapłaty, roszczenia osób trzecich i dostawy towarów lub usług niższej jakości.

Za wysokie ceny

Przedsiębiorcy w Polsce nie korzystają z pomocy prawnej tak często, jak to możliwe, podając jako główną przyczynę wygórowane ceny (wśród czynników wpływających na decyzję o odstąpieniu od złożenia pozwu ceny usług prawniczych wskazywane są w połowie skali istotnych i nieistotnych czynników). W Polsce nie zauważa się trudności ze znalezieniem odpowiedniego prawnika czy notariusza, a w poszukiwaniach najczęściej pomocne są rekomendacje znajomych i partnerów handlowych. Prawnicy zatrudnieni na umowę o pracę w przedsiębiorstwie, jak i radcowie prawni są najczęściej wykorzystywani przy okazji sporządzania umów. Rzadziej w tym celu zatrudniani są adwokaci, co może wynikać z ich najmniejszej liczby na rynku. Obok ceny przy wyborze usług brana pod uwagę jest również jakość ich świadczenia, która oceniana jest zazwyczaj na podstawie renomy, jaką cieszy się dana kancelaria na rynku. Stoi to w sprzeczności z opinią sędziów, którzy narzekają na częste strategie obstrukcyjne stosowane przez pełnomocników stron i sugerują, że może to mieć związek z wynagrodzeniem opartym na czasie pracy. Uważają także, że jakość usług prawnych cierpi na zbyt wielkiej liczbie spraw podejmowanych przez prawników, którzy z tego powodu minimalizują swój wkład własny, co może świadczyć o zbyt małej liczbie podmiotów świadczących usługi prawne.

Niekorzystny zakaz reklamy

W raporcie stwierdzono także, że obowiązujący w Polsce zakaz reklamowania się z wyjątkiem zamieszczania ściśle określonych i bardzo ograniczonych informacji w prasie, pozbawia opinię publiczną informacji, a zatem ogranicza konkurencję ze szczególną szkodą wyrządzaną MŚP. Zważywszy na to, że reklama jest w takiej czy innej formie dozwolona w większości krajów UE, trudno uzasadnić narzucenie tak ścisłych ograniczeń w Polsce. Choć słuszne jest zapewnienie przyzwoitości i uczciwości tego rodzaju reklam, to równie uzasadnione byłoby zweryfikowanie i zliberalizowanie przeszkód dotyczących reklamy usług prawnych w Polsce.

Jak usprawnić sądy

Z raportu płynie też ogólny wniosek, że udział prawników jest niezbędny w poprawie wydajności i skuteczności sądów. Wyprowadzenie sądownictwa z obecnego kryzysu i zapewnienie sprawniejszej działalności sądów wymagać będzie lepszej współpracy między samorządami zawodowymi a sędziami, wymiany informacji oraz wspólnych prac nad poprawą skuteczności działań.